گروه اجتماعی: طرح قانون اصلاح موادي از قانون خدمت وظيفه عمومي که به مجلس شوراي اسلامي تقديم شده بود، پس از تایید شوراي نگهبان از سوي رئيسجمهور براي اجرا ابلاغ شد. بر اساس اين قانون، هر فرد ذکور ايراني در ماهي که در آن ماه به سن 18 سال تمام ميرسد مشمول مقررات خدمت وظيفه عمومي است. با توجه به این قانون، افرادی که به سن 18 سال تمام ميرسند، پس از انتشار آگهي احضار، موظفند ظرف 6 ماه خود را به سازمان وظیفه عمومی ناجا معرفي کنند و سازمان مکلف است، حداکثر ظرف 6 ماه تکليف مشمولان وظيفه را تعيين کند و آنها را به خدمت اعزام يا برابر مقررات از خدمت دوره ضرورت معاف کند. سازمان ثبت احوال کشور نیز مکلف است، صورت اسامي متولدين ذکور شهرستانها و بخشهايي را که در سال بعد بايد به وضع مشموليت آنها رسيدگي شود به تفکيک هر ماه به سازمان وظيفه عمومي تسليم کند.
مدت دوره ضرورت سربازی
مدت خدمت دوره ضرورت سربازی طبق این قانون، 24 ماه است و در صورتي که مشمولان مازاد یا کمتر از تعداد مورد نياز باشد، ستاد کل با کسب اجازه از فرماندهي کل قوا آن را به کمتر يا بيشتر از مدت دوره ضرورت تغيير ميدهد و همه مشمولان قادر به خدمت به سربازي دوره ضرورت اعزام ميشوند و پس از فرا گرفتن آموزشهاي نظامي لازم در ابتدای خدمت، بقيه خدمت دوره ضرورت را انجام ميدهند. بر اين اساس، تعيين ترتيب تقدم و سهميهبندي مشمولين وظيفه بين هر يک از نيروهاي مسلح، توسط ستاد کل با تصويب فرماندهي کل صورت ميگيرد. بر اساس اين قانون، نحوه تامين سهميه هر يک از نيروهاي مسلح از مشمولين هر دوره، به وسيله کميسـيوني انجام ميشود که از نمايندگان نيروهاي مزبور به رياست رئيس سازمان تشکيل ميشود. همچنين سپاه پاسداران ميتواند مشمولان مورد نياز خود را در هر دوره طبق ضوابط خاص پذيرش سپاه، از بين بسيجيان داراي برگه اعزام به خدمت به ميزان سهميهاي که ستاد کل تعيين ميکند، انتخاب کرده و قبل از تاريخ اعزام آنان فهرست اسامي آنها را به واحدهاي تابعه سازمان اعلام کند. اين مشمولين براي انجام خدمت وظيفه عمومي در اختيار سپاه قرار ميگيرند و نيروهاي مسلح ميتوانند مشمولين متخصص مورد نياز خود را در سطح کارشناس و بالاتر به ميزان سهميهاي که ستاد کل تعيين ميکند به عنوان مشمول خاص از ستاد کل درخواست کنند. از سوی دیگر، وزارت آموزش و پرورش موظف است فارغالتحصيلان تربيت معلم در مراکز آموزشي را از طريق سازمان نظام وظيفه به مراکز آموزشي نظامي براي طي دوره آموزش رزم مقدماتي اعزام کند و دولت موظف است همه ساله اعتبارات لازم را براي آموزشهاي فوق در اختيار سپاه قرار دهد. بر اين اساس، آن عده از محصلين مراکز آموزش کادر ثابت نيروهاي مسلح که قبل از پايان دوره آموزش مستعفي يا اخراج شوند، فقط از طي دوره آموزش نظامي معاف ميشوند، لکن بايد خدمت دوره ضرورت را انجام دهند. درصورتي که محصلين به علت بيماري يا عدم صلاحيت که ناشي از اعمال ارادي آنان نباشد برکنار شوند، مدت تحصيل جزو خدمت دوره ضرورت آنان محسوب ميشود و افسران و درجهداران نيروهاي مسلح، در صورتي که قبل از نيل به درجه به موجب مقررات استخدامي مربوط از خدمت مستعفي يا اخراج شوند، فقط از طي دوره آموزش نظامي معاف ميشوند اما بايد خدمت دوره ضرورت را انجام دهند و اگر بعد از پايان دوره آموزش از خدمت مستعفي يا اخراج شوند و خدمت آنان از مدت دوره ضرورت کمتر باشد بقيه دوره ضرورت را انجام ميدهند. بر اين اساس، مشمولين و کارکنان وظيفه داوطلبي که با داشتن حداقل گواهينامه پنجم ابتدایي و سپردن 5 سال تعهد خدمت نظامي يا 6 سال تعهد خدمت کارمندي، به صورت پيماني در نيروهاي مسلح استخدام ميشوند، خدمت آنان به منزله انجام خدمت دوره ضرورت تلقي ميشود و پس از پايان تعهد از کارت پايان خدمت برخوردار ميشوند.
معافیتهای تحصیلی
براساس گزارش پايگاه اطلاعرساني دولت، طبق اصلاحیه قانون، دانشآموزان مدارس و دانشجويان مراکز آموزش عالي وابسته به وزارت آموزش و پرورش يا مورد تایید آن وزارت و دانشجويان دانشگاهها و موسسات آموزش عالي دولتي يا غيردولتي داخلي و خارجي مورد تایید وزارتخانههاي علوم و بهداشت و طلاب حوزههاي علميه که در حين تحصيل به سن مشموليت رسيده يا ميرسند، تا زماني که به تحصيلات خود ادامه ميدهند، از اعزام به خدمت دوره ضرورت معاف هستند. همچنین، صدور معافيت تحصيلي دانشآموزان، دانشجويان و طلاب علوم ديني، موکول به ارائه گواهي اشتغال به تحصيل آنان از طريق مراجع ذيربط است و مدت اعتبار آن تا يک سال پس از صدور گواهي پايان تحصيلات در هر مقطع است.از سوی دیگر، مشمولان ديپلم که حداکثر يک سال پس از فراغت از تحصيل در يکي از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي داخل يا خارج از کشور که مورد تایید وزارتخانههاي علوم و بهداشت است، پذيرفته شوند تا زماني که وفق تبصره «1» ماده «33» به تحصيل اشتغال دارند، ميتوانند مشروط به اينکه داراي غيبت غيرموجه نباشند از معافيت تحصيلي استفاده کنند. اين معافيت براي هر مقطع فقط يک بار ارائه ميشود. مشمولان داراي مدرک کارشناسي و بالاتر و معادل آن در حوزههاي علميه علاقهمند به تحصيل درخارج از کشور در صورتي که از نظر مقررات اين قانون و وزارتخانههاي علوم و بهداشت، حائز شرايط ادامه تحصيل در خارج ازکشور باشند و دانشگاهها و رشتههاي آنها مورد تایید وزارتخانههاي فوق باشد، ميتوانند با سپردن تضمينهاي لازم با استفاده از مقررات اين قانون براي تحصيل به خارج از کشور مسافرت کنند. بر اساس اين قانون، ايرانيان مقيم خارج از کشور، فرزندان ماموران ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از کشور و همچنين کساني که قانونا تحت کفالت، يا ولايت قانوني آنها هستند، چنانچه در حين تحصيل در مدارس ايراني مستقر در خارج از کشور يا موسسات آموزشي کشورهاي خارج مورد تایید آموزش و پرورش و طلاب حوزههاي علميه مورد تایید شورايعالي حوزههاي علميه به سن مشموليت برسند از معافيت تحصيلي بهرهمند می شوند و ادامه تحـصيل آنان تا سقف يک سال پس از فراغت از تحصيل در دانشگاهها و مراکز آموزش عالي خارج از کشورکه مورد تایید وزارتخانههاي علوم يا بهداشت هستند بلامانع است. در این اصلاحیه آمده است: همه مشمولاني که براي انجام خدمت وظيفه عمومي اعزام ميشوند، همچنين کساني که از انجام خدمت معاف ميشوند، بايد آموزشهاي نظامي و انتظامي اعم از عمومي و تخصصي را مطابق دستورالعمل، طي کنند.
نحوه دریافت خدمات و بیمه کارکنان وظیفه
بر اين اساس، افسران و درجهداران وظيفه در صورت اعزام به ماموريت يا انتقال يا خدمت در مناطق محروم و بد آب و هوا و مناطق عملياتي مشمول مقررات فوقالعاده و مزاياي مربوط به افسران و درجه داران کادر ثابت نسبت به حقوق آنان هستند. ساير کارکنان وظيفه در موارد یادشده از دوسوم فوقالعادهها و مزاياي درجه گروهبان دومي کادر ثابت برخوردار ميشوند. همچنين مشمولين خدمت دوره ضرورت چنانچه در مدت آموزش اوليه يا در حين خدمت مرتکب غيبت يا فرار شوند به نحوي که ادامه خدمت آنان مستلزم تجديد دوره آموزش باشد، ضمن رسيدگي قانوني به غيبت يا فرار آنان، مجددا به دوره آموزش اعزام ميشوند و پس از پايان آموزش در يگان قبلي به خدمت ادامه ميدهند. مدت آموزش قبلي اين افراد جزو خدمت آنان محسوب نميشود. این قانون تاکید دارد، همه کارکنان وظيفه و عائله تحت تکفل آنها مطابق آييننامهاي که از سوي وزارت دفاع با همکاري وزارتخانههاي کشور و تعاون، کار و رفاه اجتماعي تهيه ميشود و پس از تایید ستادکل به تصويب هيات وزيران ميرسد تحت پوشش بيمه خدمات درماني نيروهاي مسلح قرار ميگيرند.
|
معافیت فرزندان مددجويان بهزیستی و کمیته امداد
|
|
يکي از فرزندان ذکور مادران فاقد شوهر تحت پوشش کميته امداد حضرت امام(ره) و سازمان بهزيستي از انجام خدمت دوره ضرورت معاف است
|
|
.مشمولاني که حداقل يک فرزند معلول داشته باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميباشند
|
|
. تنها پسر خانوادههايي که داراي سه فرزند اناث يا بيشتر باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معافند
|
|
مشمولاني که با معلولان اناث داراي معلوليت جسمي ـ حرکتي ازدواج کنند به صورت موقت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميشوند و پس از گذشت 5 سال از استمرار ازدواج آنها معافيت موقت به معافيت دائم تبديل ميشود
|
|
معافیت فرزندان شهدا، جانبازان و ایثارگران
|
|
· همه فرزندان ذکور شهدا و جاويدالاثران (مفقودين) از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميباشند.
|
|
به ازای هر شهيد يا آزاده با حداقل 24 ماه سابقه اسارت يا جانباز با حداقل (25 درصد) جانبازي يا جاويدالاثر (مفقود) فاقد فرزند ذکور يک نفر از برادران آنها از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميشوند.
|
|
· به ازای هر 24ماه آزادگي، 25 درصد جانبازي و سيماه سابقه حضور در جبهه يک نفر از فرزندان آزادگان، جانبازان و رزمندگان معاف ميگردد.
|
|
همه مشمولين جانباز داراي حداقل10 درصد جانبازي از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي باشند.
|
|
يک فرزند خوانده قانوني ذکور جانبازي که برابر گواهي بنياد شهيد و امور ايثارگران صاحب فرزند نميشود از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميشود.
|
|
مشمولاني که با جانبازان اناث داراي درصد جانبازي 25 درصد و بالاتر ازدواج کنند به صورت موقت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميشوند و پس از گذشت 5 سال از معافيت موقت آنان در صورت استمرار ازدواج معافيت موقت به معافيت دائم تبديل ميشود.
|
|
معافیتهای كلي دوره ضرورت
|
|
يگانه فرزند ذکور مراقب يا نگهدارنده پدر نيازمند مراقبت که قادر به اداره امور خود نباشد.
|
|
يگانه مراقب يا نگهدارنده مادر فاقد شوهر
|
|
تنها برادر تنيِ سرپرست خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند ذکور غيرمحجور
|
|
تنها برادرِ سرپرستِ برادرِ کبيرِ نيازمندِ مراقب و فاقد پدر و همسر و فرزند ذکور غير محجور و فاقد شغل
|
|
يگانه سرپرست برادر کمتر از 18 سال تمام
|
|
يگانه نوه ذکور مراقب يا نگهدارنده جد فاقد فرزند يا جده فاقد شوهر و فرزند
|
|
مشمولي که همسرش فوت شده و از او داراي فرزند صغير بوده مادامي که ازدواج مجدد نکرده است و يا همسري دارد که بعد از ازدواج معلول شده و نيازمند مراقبت باشد.
|
|
از چند برادر واجد شرايط اعزام به خدمت در صورت اعزام يکي به خدمت، يکي از آنها ميتواند از تعويق اعزام استفاده کند.
|
|
درباره معافيت از انجام خدمت ضرورت يک نفر از فرزندان خانواده 3برادري، ستاد کل نيروهاي مسلح تصميمگيري ميکند.
|
|
يکي از فرزندانِ پسر که در حين خدمت سربازي فوت کند و يا يکي از فرزندان خانوادهاي که يک فرزند آن خانواده در حين انجام خدمت سربازي فوت شده باشد.
|