طرح اوليه «اخلاقتو خوب كن» براي بازنويسي به قلم رضا مقصودي به بنده سپرده شده بود. فیلمنامه را 2 بار به طور کامل بازنویسی کردم و آن را هم به ثبت رساندم ولي متاسفانه آقاي اطيابي فرمودند از هيچ قسمت از بازنويسي‌ها استفاده‌اي نكرده‌اند. بنابراين براي ديدن فيلم در جشنواره، با تناقضي عجيب روبه‌رو بودم؛ از سويي رغبتي به ديدن اثر نداشتم چرا كه فكر مي‌كردم با اثري ضعيف و كليشه‌اي مواجه مي‌شوم از سوي ديگر مشتاق بودم ببينم عدم استفاده از بازنويسي‌ام تا چه حد حقيقت دارد. فيلم، داستان مردي است كه تصادف مي‌كند و پس از چند لحظه ايست قلبي، آن دنيا را مي‌بيند و متحول مي‌شود. او زني به نام «سايه» را هم مي‌بيند كه پشت در بهشت مانده و حسرت مي‌خورد. در بازگشت خود به زندگي با فرشته مرگش «بشارت» مواجه مي‌شود. بشارت، فرشته‌اي شوخ‌طبع است كه ميل دارد انسان شود. مرد، سايه را نيز ملاقات می‌كند. درمی‌يابد سايه يك جيب‌بر است که تومور مغزي دارد و بزودي خواهد مرد و سعي می‌كند او را به راه راست هدايت كند. او عاشق می‌شود و با سايه ازدواج می‌كند. بشارت هم براي رسيدگي پرونده‌اش به آسمان می‌رود. سايه در حالي كه تحت شيمي‌درماني قرار دارد، نوزادي دختر به دنيا می‌آورد كه خالي شبيه خال بشارت دارد و نام او را «مژده» می‌گذارد. جريان تصادف كاملا غيرمنطقي است. اتوبوس به شیوه یکی از فیلم‌های غربی از روي حامد كميلي رد می‌شود ولي او با عمل جراحي، 40 روز بعد سرحال می‌شود! در حالي كه اگر به فرض کسی از چنين تصادفي جان سالم به در ببرد، از 6 ماه تا چند سال بايد تحت درمان قرار بگيرد و تازه بعد از گذر زماني طولاني، اينكه كاملا بي‌نقص شود هم بسيار دور از باور است. درباره شخصیت بشارت، تغییرات زیادی انجام داده بودم و دلیلش را هم برای کارگردان توضیح دادم که شخصیت اولیه بشارت کاملا شبیه انسان‌های زمینی است و هیچ تفاوتی با رضا عطاران در دیگر فیلم‌هایش ندارد. به این منظور برای او سکانس‌هایی نوشته بودم که در اجرا باز هم از پس شخصیت یک فرشته برنیامده است. مثلا در یک سکانس، بشارت را بالای تیر چراغ برق نشانده بودم و این تمهید برای فرازمینی بودن بشارت در اجرا، شاید به دلیل صرفه‌جویی در هزینه‌ها یا ترس از ارتفاع تغییر کرده و بشارت بالای دیوار نشسته که این صحنه باز هم کاراکتر را آنگونه که باید و شاید به سمت فرازمینی بودن سوق نمی‌دهد. جواد رضويان با ديدن آزمايش‌ها مي‌فهمد كه سايه تومور دارد! اين ايرادي بود كه به فيلمنامه اوليه هم گرفتم كه تومور از روي عكس قابل تشخيص است و نه آزمايش. البته اين بي‌توجهي و نصفه استفاده كردن از بازنويسي در جاهاي ديگر اثر هم مشهود است كه البته ايراد منطقي وارد نمي‌كند ولي بار معنايي را از بين مي‌برد. مثلا در صفحه 35 طرح اوليه، سكانس سوار شدن سايه به ماشين مرد ثروتمند به صورت شرح صحنه نوشته شده بود كه من در بازنويسي، صحنه را به صورت كامل نگاشتم. براي مرد، ديالوگ «چه چشم‌هاي قشنگي داري» و براي سايه با لحن تمسخرآمیز «شما هم ماشين قشنگي داري» را نوشته بودم. دیالوگ اول به خاطر مميزي به «چه چتر قشنگي» تبديل شده. طبعا اين 2 ديالوگ جز بار معنايي اوليه كه صرفا معاشرت است، بار معنايي ديگري ندارد، در صورتي كه در ديالوگ‌هاي نوشته شده توسط بنده، نگاه جنسي مرد به زن با جواب سايه به تمسخر گرفته شده،
چرا كه سايه هم به او نگاهي ابزاري دارد (ابزار پولسازي) و تنها قشنگي‌اي كه در وجود او براي بيان مي‌بيند، ماشين گرانقيمتش است. طبعا اگر قرار بود ديالوگ اوليه به خاطر مميزي تغيير كند، با مشورت بنده و عدم كتمان استفاده از بازنويسي، ديالوگ «چه مانتوي قشنگي داري يا چه روسري قشنگي داري» پيشنهاد مي‌شد كه بار معنايي پنهان در لايه دوم هم تا حدودي حفظ شود. ضمن اینکه كار پر است از عدم راكورد. جايي است كه حامد كميلي با ماشينش راه را بر مرد ثروتمند می‌بندد. در پلان بعدي كه مرد ثروتمند مي‌رود، ماشين حامد كميلي به حالت قبلي نيست و مرد به راحتي بدون حتي دنده عقب گرفتن صحنه را ترك می‌كند! الهام حمیدی اساسا برای ایفای نقش سایه مناسب نیست و از پس این نقش برنیامده. در زمان نگارش فیلمنامه به طور قطع به نویسندگان اثر گفته شد مهناز افشار برای نقش سایه در نظر گرفته شده ولی گویا هنگام ساخت، با این بازیگر به توافق نرسیدند. به آقای اطیابی گفتم وقتی شخصیت برای مهناز افشار نوشته شده، الهام حمیدی با آن چهره معصوم نمی‌تواند از پس ایفای نقش زنی که مردان را با عشوه‌گری تیغ می‌زند به خوبی بربیاید، حال آنکه بازیگران دیگری هستند که برای این نقش مناسب‌ترند. وجود فرشته‌اي بازيگوش در كار خوب است اما ايده آرزوي فرشته براي آدم شدن با احمق فرض كردن مخاطب و ديالوگ مستقيم حامد كميلي درباره بچه‌اش كه «خال روي گونه‌اش هم چقدر شبيه بشارته» كاملا از بین رفته، ضمن اينكه اين ديالوگ صرفا براي تفهیم بیشتر مخاطب نوشته شده و اساسا خالي از منطق است. اصلا خال روي گونه، چقدر مي‌تواند در شباهت افراد تاثير داشته باشد كه ما را به ياد شباهت كسي با كسي بيندازد؟ در ثاني، كدام پدري است كه با ديدن بچه تازه تولد يافته‌اش به ياد شباهت او با مردي بيفتد كه 9 ماه پيش غيب شده و اين ديالوگ را با لبخند بيان كند؟ درباره محتواي اثر بهتر است ابتدا به نكته مثبتي كه يحتمل تعمدی رخ داده اشاره كنم: با آنكه اثر به هيچ‌وجه عليه گفتمان غالب مردمسالار نيست و شايد حتي در راستاي آن عمل كرده باشد، پررنگ شدن اين گفتمان با ديالوگ جواد رضويان كه مي‌گويد: «آقايي مي‌كنيد خانوم» به تمسخر گرفته شده است. نکته پایانی اينكه اثر بشدت ايدئولوژيك است. بارها گفته‌ام فيلم‌هاي ايدئولوژيك اغلب نمي‌توانند ادعاي هنر داشته باشند اما خوبي فیلم اين است كه دست‌کم هدف اصلي سينما كه سرگرم كردن مخاطب است را از ياد نبرده و داستانگو است. اين فيلم با هدف امر به معروف و نهي از منكر ساخته شده چرا كه دروغ و دزدي به خاطر پول، ظاهرا در ذهن بسياري از ابناي بشر همچون رطبي شيرين است و قرار است سازندگان اين فيلم، منع رطب كنند!
*نویسنده و فیلمنامه‌نویس