1- عصر یکشنبه هفته گذشته پس از برتری 2بریک استوک مقابل تاتنهام با 2 گل اترینگتون، یان مککورت در گاردین یادداشتی در ستایش استوک نوشت. یادداشتی که با کنایه به تیم برنده آغاز شد: «استوک خیلی شبیه بارسا شده. نه فقط به دلیل پیراهن راهراهشان بلکه چون آنها مثل بارسلونا هرگاه با پلان A به در بسته میخورند، یک راهحل خوب دارند: پلان!A مککورت در ادامه نوشته: «بارساییها وقتی همه درها به رویشان بسته میشود، توپ را از هرجای زمین به مسی میرسانند و او هم مشکل را حل میکند. استوکیها هم حالا یک «اترینگتون» دارند که هروقت بازی گره خورد، توپ را به او میدهند تا برایشان گل بزند». مک کورت تا 24 ساعت پیش از این یادداشتش میتوانست از چنین طعنه هوشمندانهای استفاده کند اما یادداشت او فردای الکلاسیکو منتشر شد، زمانی که دیگر نمیشد بارسا را متهم به نداشتن پلان «ب» و تکیه به حرکات مسی کرد.
2- بارسلونا بازی با رئال را با 2 مدافع میانی کلاسیک آغاز کرد؛ پویول و پیکه. خوردن گل اول بازی و پرس شدید روی هافبکهای میانی، دلایلی بود برای روآوردن گوآردیولا به طرح و ایدهای که در رقم خوردن نتیجه نهایی موثر بود؛ بردن دنی آلوز از دفاع به هافبک راست، بردن پویول از قلب دفاع به سمت راست خط دفاع و انتقال بوسکتس از خط میانی به قلب دفاع. این تغییر اساسی چرا ایجاد شد؟ مورینیو مانند 2 بازی سوپرکاپ، پرس سنگین با 5 مهره میانی و هجومی (فقط دیارا در پرس اول شرکت نمیکرد) را وارد میکرد. بازیسازی بارسا در کانال میانی مختل شده بود. اوزیل هم وظیفه داشت اغلب روی بوسکتس فشار وارد کند. بوسکتس پس از عقبنشینی از فشار خارج شد و بهتر میتوانست از خط دفاع توپهای سالم به هافبکها برساند. از طرفی تمرکز بارسا از بازیسازی از کانال میانی منتقل شد به حرکات دنی آلوز از راست. رئال که تمرکزش روی هافبکهای میانی بارسا بود، نیاز به فرم واکنشی دیگری برای حرکات دنی آلوز داشت. میتوان به روشنی گفت که بارسا پس از این تغییرات 6-4 بازی میکرد؛ 6 مهره خلاق و متبحر در نبردهای یک مقابل یک که تملک توپ تیم شما را بالا میبرند اما فرم بازیتان را از چارچوب دقیق اعداد و شکلهای هندسی بیرون میآورد و صفت «سیال» را به بازیتان میدهد؛ مدافعان کناری دیگر چندان جلو نمیرفتند، شاید چون منع شده بودند از این کار. از میان پیکه و بوسکتس، دومی تقریبا مانند لیبرو عمل میکرد. (به همین دلیل برخی از جمله جاناتان ویلسون سیستم بازی بارسا در این پلان را 2-4-1-3 ثبت کردهاند) بوسکتس این بار در حضور پویول در قلب دفاع قرار گرفت تا بار دیگر طرح بلندمدت بارسا که قرار دادن شماره «6» کلاسیک در قلب دفاع باشد، یادآوری شود. بوسکتس بارها از خط دفاع جدا شد به قصد رساندن توپ به خط دوم اما در این پلان نمیتوانیم او را هافبک به حساب بیاوریم.
3- رئال- بارسا بازی چندان خوبی نبود؛ ضریب خطا در تصمیمگیری و ضریب خطا در اجرای تصمیمات درست بالا بود و خطاهای پرتعداد بازیکنان 2تیم و حقهبازیهای زنندهشان هم اضافه شده بود به پاسهای غلط. در همین بازی نسبتا بد اما چیزهای تازهای دیدیم؛ ریسک جالبی از گوآردیولا دیدیم که از محاسبات، خلاقیت و تمرینات گروهی جان گرفته بود. چنین ریسکی اگر در کوتاهمدت و در یک بازی جواب ندهد، باز ریسک «درست» است. ریسک درست در بازی بزرگ.
4- بارسایی که با گوآردیولا پلان «ب» نداشت اکنون در مهمترین بازی فصل لالیگا، طرح جالبی رو میکند. افت شدید رئال در نیمه دوم هم ناشی از خوردن گل اتفاقی (گل دوم) بود که رسوبات شکستهای پیاپی مقابل بارسا را برایشان تازه و منفعلشان کرد و هم متاثر از تغییرات فرمی بارسا. پس از این تغییرات، دنی آلوز در میان 6 مهره خط میانی و حمله بارسا، تنها بازیکنی بود که در یک پست سازمانی یا نقشی کلاسیک بازی میکرد؛ یک گوش راست که دفاع چپ رئال را عقب نشانده بود و چند ارسال خوب هم انجام داد که یکی از آنها با ضربه سر فابرگاس گل شد.
گوآردیولا از آغاز فصل اتودهای زیادی در جهت تغییرات فرمی تیمش زده بود که چند بار هم با ناکامی همراه شد. این اما برای نخستینبار بود که گوآردیولا در جریان یک بازی بزرگ دست به تغییرات اساسی در فرم بازی تیمش زد و مهمتر اینکه عمده تغییرات در خط دفاع- پی و پایه ساختمان- اعمال شد و بازی بزرگ را برد. اگر نمیبرد هم تغییرات حداقل در فاز حمله جواب داده بود. مهمترین مشکل بارسا در پلان دومش، حذف خط میانی از جریان کار دفاعی با پاسهای طولی هافبکهای رئال بود. رونالدو، بنزما و کاکا به تناوب در نزدیکی محوطه جریمه بارسا صاحب توپ میشدند و تنها فشاری که روی خود احساس میکردند از جانب مدافعان مقابل و نه هافبکهای بارسا بود. در آن دقایق اما رئال چنان دچار خودباختگی شده بود که در اغلب یک مقابل یکها شکست میخورد. میتوان با این فرض پیش رفت که اگر بارسا در ابتدای نیمه دوم آن گل اتفاقی را نمیزد، شاید رئال با تمرکز ذهنی از ضعفهای دفاعی پلان «ب» بارسا به خوبی استفاده میکرد و برنده میشد. روی این فرض باید تاکید کرد چون ستایش از ریسک فنی گوآردیولا جان گرفته از نتیجه الکلاسیکو نیست. تحلیل بازیها و تحلیل عملکرد مربیان حتی از سوی خیلی کارشناسان اروپایی بیشتر تحلیل بر مبنای نتیجه است، در حالی که ایده برتر- مربی برتر بارها در شبهای بزرگ به ایده ضعیف- مربی ضعیف باخته است. گوآردیولا خودش بهترین نمونه این ماجراست؛ مردی که مقابل چلسی هیدینک مطلقا بازنده بود اما تیمش همان شب به فینال رسید و قهرمان اروپا شد، بازیکنان بارسا در راه قهرمانی فصل گذشته لیگ قهرمانان هم تنها 2 بار در آستانه احساس نیاز به خلاقیت سرمربیاش قرار گرفتند؛ بار اول مقابل آرسنال در نوکمپ که داور با تصمیم نادرست در اخراج فانپرسی کار را برای کاتالانها هموار کرد و بار دوم در جریان بازی با رئال که اخراج پهپه، پپ را بینیاز از «کوچینگ جریان بازی» و بروز خلاقیت در شرایط سخت کرد.