میزان مرگ درختان بلوط تنها در استان لرستان به 80 هزار اصله رسیده و بیماری به سطح 2/1 میلیون هکتار از جنگل‌های منحصر به فرد زاگرس سرایت کرده ولی هنوز معلوم نیست دلیل این بیماری چیست و چه بر سر سرمایه ارزشمند کشورمان می‌آید. به گزارش مهر، زوال بلوط همچنان در زاگرس جولان می‌دهد بی‌آنکه برای مقابله با این پدیده راهکاری جدی اندیشیده شده باشد، 5 سال است که مسؤولان جلسه می‌گذارند و دستورالعمل تدوین می‌کنند ولی زوال با خیال راحت در زاگرس پرسه می‌زند و جان می‌گیرد. مسؤولان می‌گویند که هنوز علت اصلی این پدیده مشخص نشده و راهکار قطع درختان آلوده را در پیش گرفته‌اند تا بلوط‌های چند صد ساله که به بیماری خشکیدگی دچار شده‌اند به راحتی به تبر و اره سپرده شوند. قطع درختان در حالی در دستور کار سازمان جنگل‌ها و مراتع قرار دارد که از وسعت بیماری کاسته که نشده هیچ، شاهد افزایش آن نیز هستیم تا همه نشانه‌ها حکایت از کارگر نبودن روش در پیش گرفته شده، باشد. در این راستا ستادهای استانی برای احیای جنگل‌های بلوط و مقابله با پدیده زوال شکل گرفته، ستادهایی که به نظر می‌رسد در ادامه تسلسل باطلی باشد که هنوز به صورت عملیاتی متولیان امر را به نتیجه نرسانده است. مجید توکلی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی استان لرستان اخیرا در جلسه ستاد احیای جنگل‌های بلوط لرستان با تشریح روند گسترش پدیده زوال جنگل‌های بلوط اظهار داشت: پدیده زوال درختان و درختچه‌های جنگلی زاگرس فقط محدود به گونه بلوط نیست. وی با بیان اینکه اتفاقات نگران‌کننده‌ای در حوزه جنگل‌های زاگرس در حال شکل‌گیری است، عنوان کرد: در طول یک دهه اخیر پدیده خشکسالی و مرگ و میر درختان در زاگرس موجب چالش جدی شده است. توکلی با بیان اینکه تنش‌ها در زاگرس طی سال‌های اخیر بیشتر شده، بیان داشت: هجوم آفات و بیماری‌ها، تعرض اراضی کشاورزی و تغییر کاربری منابع طبیعی و پدیده ریزگردها دست به دست هم داده تا شاهد زوال و مرگ درختان زاگرس باشیم. وی با بیان اینکه دلایل وقوع این پدیده یک موضوع چند بعدی است، تصریح کرد: پدیده زوال بلوط طی 40 سال گذشته در کشورهای مختلف شروع شده است که در سال 88 دامنه آن به ایران کشیده شد. وی عنوان کرد: دلایل خسارات بالای این پدیده در کشورمان حساس بودن اکوسیستم‌های جنگلی زاگرس، مدیریت ضعیف و حاد بودن عارضه بوده است. توکلی عنوان کرد: نمی‌توان قضاوت کرد که عامل این پدیده صرفا بیماری است و دخیل بودن موارد مختلف قضاوت درباره علت اصلی وقوع پدیده زوال بلوط را سخت کرده است. وی با اسفبار ارزیابی کردن وضعیت کنونی گسترش پدیده زوال بلوط افزود: علاوه بر بلوط، گونه‌هایی چون ارژن، شن و گون نیز درگیر این پدیده و خشکیدگی شده‌اند. توکلی با بیان اینکه زنگ خطر برای زاگرس به صدا درآمده است و هر روز بر دامنه خسارات و تخریب‌ها اضافه می‌شود، بیان داشت: مطابق آخرین اطلاعات و ارزیابی‌ها یک چهارم جنگل‌های زاگرس دچار خشکیدگی شده‌اند در حالی که ما هنوز نتوانسته‌ایم علت اصلی را شناسایی کنیم. وی با بیان اینکه در این زمینه یکسری پیش‌فرض‌ها وجود دارد و تئوری‌های مختلفی مطرح می‌شود، تصریح کرد: بحث تغییرات اقلیمی و گرم شدن کره زمین و تاثیر آن روی جنگل‌های زاگرس یکی از این فرضیات است. عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی استان لرستان با بیان اینکه اقلیم ما در زاگرس تغییر کرده، ادامه داد: آنالیزهای صورت گرفته در زمینه دما، رطوبت، بارندگی و... نشان‌دهنده تغییرات محسوسی در زاگرس است. توکلی با بیان اینکه دانشگاه تهران آنالیز پارامترهای اقلیمی طی یک دهه اخیر را انجام داده است، ادامه داد: این آنالیزها حکایت از افزایش دما، کاهش 300 میلی‌متری بارندگی، کاهش شدت باد و... در زاگرس دارد.
خشکیدگی گونه «ارژن» و «گون» در زاگرس
وی با بیان اینکه گونه «ارژن» در زاگرس در حال خشک شدن است، افزود: این گونه نقش مهمی در حفظ آب و خاک و جلوگیری از فرسایش در زاگرس دارد. توکلی با بیان اینکه اکثر ارتفاعات زاگرس محل رویش گونه «گون» هستند که این گونه نیز در حال زرد و خشک شدن است، تصریح کرد: خشک شدن گون‌ها یک پدیده نوظهور است. وی با بیان اینکه نزدیک به یک میلیون و 200 هزار هکتار از درختان زاگرس بر اثر پدیده زوال دچار خشکیدگی شده‌اند، یادآور شد: آلودگی در سطح 6 استان کشور دیده شده است که در این میان استان‌های ایلام و لرستان به ترتیب شاهد بیشترین خسارات بوده‌اند. عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی استان لرستان با بیان اینکه در نزدیک به 90 درصد عرصه 500 هزار هکتاری جنگل‌های ایلام، خسارات این پدیده گزارش شده، عنوان کرد: در سطح یک‌میلیون و 200 هزار هکتاری جنگل‌های استان لرستان نزدیک به 560 هزار هکتار یعنی 50 درصد شاهد خسارات پدیده زوال هستند.