جریان دوم خرداد انتخابات را تحریم کرد. اینکه فرشی برای آمدن آنان پهن شد یا نه موضوع دیگری است. رفتار این جریان طی چند ماه اخیر به گونه‌ای بود که به وضوح میل آنان برای اعلام موضع تحریم مشخص بود. اصلاح‌طلبان آمدند که تحریم کنند. شرط‌های خاتمی تنها یک ژست سیاسی در جهت ایجاد شرایط برای اعلام تحریم بود. برآورد آنان اعلام رسمی موضع تحریم بود چراکه بیم آن داشته و دارند که مشارکت عمومی در انتخابات، طبیعی یا فراتر از آن، فراگیر باشد. دوم خرداد پس از فتنه 88 بشدت بیمناک از مشارکت عمومی در انتخابات است.
اینک اما می‌توان گفت نگرانی‌های محمد خاتمی نه تنها برطرف نشده که بر آن نیز افزوده شده است. خاتمی از یکسو همچنان نگران مشارکت است و اما مهم‌تر از آن، بشدت نسبت به هزینه این تحریم هراس دارد. آنان انتخابات نظام را تحریم کردند. خاتمی شاید این روزها سرگذشت تحریم‌کنندگان را از ابتدای انقلاب تاکنون مرور می‌کند! او نگران است. خاتمی می‌داند تحریم، آخرین پل بود. او دیگر مسیر بازگشت ندارد. او اگرچه در جریان فتنه و حتی پس از آن یک هویت متفاوت از موسوی و کروبی برای خود تعریف و این هویت را سرمایه‌ای برای پس از فتنه قلمداد و تا حدودی نیز از آن استفاده و زمزمه‌های بازگشت را مطرح کرد اما به دلایلی 2 سویه در نهایت به مسیر موسوی و کروبی پای نهاد. خاتمی چه از ابتدا به این مقصد رسیده و چه در مسیر، به این سو هدایت شده باشد؛ اکنون در نقطه‌ای ایستاده که موسوی و کروبی پیش‌تر از وی بدانجا رسیده بودند! دستاورد این تاخیر برای خاتمی چه بود؟
این تاخیر به معنای تاثیرگذاری فتنه بر انتخابات مجلس قلمداد می‌شود و دیگر هیچ!
اما نگرانی دیگر خاتمی را می‌توان در گزارش کمیسیون اصل نود درباره حوادث پس از انتخابات مجلس جست. گزارشی که اشاراتی به نقش پنهان خاتمی در فتنه پس از انتخابات داشت. به عنوان مثال در این گزارش برای نخستین‌بار به صورت رسمی به نقش خاتمی در هماهنگی‌های خارجی وقوع فتنه اشاره شده است. در بخشی از این بیانیه که مربوط به عوامل موثر در متقاعد شدن آمریکا برای انجام پروژه انتخابات 88 است، نقش خاتمی در همان ابتدا آمده و نوشته شده است: «مسافرت‌های خارجی افرادی چون محمد خاتمی اغلب به تلاش برای متقاعد کردن طرف خارجی، به اینکه میر‌حسین موسوی فردی مناسب برای پیش بردن پروژه‌های تغییرات ساختاری در ایران است، اختصاص داشته است. اسناد موجود نشان می‌دهد خاتمی در تونس، ترکیه و استرالیا برای ترغیب خارجی‌ها به حمایت از موسوی تلاش کرده و موفق نیز شده است».
گزارش کمیسیون اصل نود به نقش خاتمی در اعمال تحریم‌ها علیه ایران نیز اشاره کرده و از زبان آدام ارلی، سفیر آمریکا در بحرین آورده است: «همین حالا هم این موضوع پنهانی نیست که ما از موسوی و خاتمی حمایت می‌کنیم اما علنی شدن این حمایت، همزمان با اعمال تحریم‌ها می‌تواند این فایده را داشته باشد که مردم ایران به این نتیجه برسند که تنها راه رهایی از تحریم‌ها گرایش به این افراد است». نقش خاتمی در فتنه 88 نیز مورد اشاره این گزارش قرار گرفته است تا خاتمی گمان نکند میان رفتار وی و کروبی و موسوی تفاوتی وجود دارد. کمیسیون اصل نود حتی به اقدام خاتمی در معرفی نماینده خود در شورای راهبردی راه سبز امید هم اشاره کرده است. به عبارتی جرم محمد خاتمی همردیف و در برخی موارد بسیار سنگین‌تر از موسوی و کروبی دانسته شده است. خاتمی خوب می‌داند گزارش کمیسیون اصل نود حاصل یک اقدام رسمی نهاد مجلس و ارائه آن به قوه‌قضائیه الزام‌آور و به تبع آن پیگیری قضایی ضروری است. از همین رو است که محمدرضا خاتمی نسبت به این گزارش واکنش نشان داده و ادبیات تندی را به کار برده است. مصطفی تاج‌زاده هم از زندان بیانیه داده و اعلام کرده در انتخابات شرکت نمی‌کند و انتخابات پیش‌رو را «نمایشی» و «غیر‌آزاد» دانسته است. این واکنش‌ها نشان می‌دهد گزارش کمیسیون اصل نود یک پیام مهم را برای خاتمی دربر داشته است. این‌بار دیگر این سردار مشفق نیست که اقدام به بیان برخی پشت پرده‌ها می‌کند. هرچند در همان ایام نیز واکنش‌های فردی و گروهی به اظهارات مشفق نشان داد بیان چه کدهای امنیتی و اطلاعات مهمی موجبات خشم اصلاح‌طلبان را فراهم آورده است.
***
تحریم انتخابات را خاتمی اعلان کرد اما آیا مجموعه‌ای تحت عنوان جریان دوم خرداد متفق‌القول به این تصمیم رسیدند؟ پاسخ نه منفی است و نه مثبت. دوم خرداد در راستای مواضع فتنه خواستار تحریم انتخابات بوده و هست اما آنچه اراده آنان را برای اتخاذ این موضع قوی‌تر کرد، توصیه‌هایی بود که اصلاح‌طلبان را به درگیری‌های داخلی اصولگرایان نوید می‌داد! خاتمی و مجموعه فتنه می‌دانند دیگر کارتی برای بازی ندارند اما امیدوار به تحولاتی هستند که خود در شکل‌گیری آن نقشی ندارند.
انتخابات 12 اسفند از یک نگاه بسیار مهم و کلیدی است. این انتخابات باید فقط و فقط الگوی رفتار انتخاباتی اصولگرایانه را برجسته کند. برجسته شدن این رفتار آخرین امیدهای داخلی فتنه را هم بر باد می‌دهد.