2 هفته‌ای است که به علت تعطیلی مسابقات فوتبال و نداشتن سوژه، برنامه 90 به موضوع دلالی در فوتبال پرداخته و همزمان، باند رسانه‌ای فردوسی‌پور با آب و تاب فراوان این اقدام وی را بسیار شجاعانه و مهم ارزیابی کرده و آن را موجب نجات فوتبال ایران می‌داند. مخاطبان و اهالی فوتبال هم با دیدن برخی تصاویر تکان‌دهنده و اعترافات برخی بازیکنان و دلال‌ها تحت تاثیر قرار می‌گیرند و برنامه 90 را تحسین می‌کنند. در اینکه فوتبال ایران همانند بسیاری از نقاط جهان با پدیده شوم دلالی و فساد مالی دست و پنجه نرم می‌کند شکی وجود ندارد و قطعا مبارزه با این پدیده وظیفه همه مسؤولان، رسانه‌ها و خانواده فوتبال ایران است اما به نظر می‌رسد این تلاش‌ها بیشتر از آنکه برای ریشه‌کنی پدیده دلالی باشد، تلاشی است برای پنهان ماندن چهره بزرگ‌ترین دلال فوتبال ایران یعنی برنامه 90. بله! شاید تعجب کنید اما به اعتقاد نگارنده اصلی‌ترین نقش در دلالی فوتبال ایران را برنامه 90 بر عهده دارد. در این نوشتار کوتاه تلاش خواهیم کرد زوایای مختلف این ادعا را
بیش از پیش روشن کنیم.
1-
شاید زمانی که صحبت از دلالی در فوتبال به میان می‌آید همه به فکر رد و بدل شدن پولی بین افراد هستند. البته در آنچه به عنوان دلالی مشهور است همین اتفاق می‌افتد و فردی که عنوان دلال را دارد با گرفتن پول، بازیکن یا مربی را در تیم‌های مختلف وارد می‌کند و البته بر اساس آنچه در برنامه 90 نمایش داده شد، برخی اوقات نیز این دلالی به کلاهبرداری تبدیل شده و افراد با وجود پرداخت مبالغی، موفق به حضور در تیم مورد علاقه خود نمی‌شوند. آنچه به عنوان دلالی شهرت یافته امری مذموم و نیازمند برخورد قاطع است اما دلالی بزرگ در جایی دیگر و البته بدون رد و بدل شدن مستقیم پول اتفاق می‌افتد. تاثیر بر فضای فوتبال کشور با در دست داشتن قدرت بزرگ رسانه ملی که عملا رقیبی هم در کنار خود ندارد، مهم‌ترین هدف دلالی برنامه 90 است. این قدرت، متاسفانه رایگان و بدون توجه به صلاحیت‌های اعتقادی و فردی، به یک نفر سپرده شده و این فرد نیز بدون توجه به مصالح فوتبال کشور و بدون نظارت از سوی مدیران بالادستی یکه‌تازی می‌کند و حالا بعد از گذشت بیش از یک دهه و تسلط کامل بر همه زوایای فوتبال، به هر اقدامی که درست می‌پندارد دست زده و برای به کرسی نشاندن حرف خود در فضای فوتبال از هیچ اقدامی کوتاهی نمی‌کند. در این راه هر کس مخالف نظر برنامه 90 باشد باید تخریب و از سر راه برداشته شود. اصولا هدف برنامه 90، اجرای هر آنچه مجری آن درست می‌داند در فضای فوتبالی کشور است. حال اگر در این مسیر بازیکن، مربی، مدیر باشگاه، مسؤولان فوتبال و ورزش، نمایندگان مجلس و حتی مسؤولان صدا‌و‌سیما با این اقدام مخالف باشند توسط این برنامه و باند رسانه‌ای مجری 90 در یک پروژه طراحی شده و در زمانی مشخص آنچنان مورد هجمه قرار می‌گیرند که یا نظر خود را تغییر دهند یا از صحنه فوتبال کشور حذف شوند (در ادامه به نمونه‌هایی اشاره خواهد شد). تلاش برای تغییر سرمربی در تیم‌های مختلف، تغییر مدیریت در باشگاه‌ها، بحث انتخاب سرمربی تیم‌ملی، برخورد با برخی اهالی فوتبال که با نظرات مجری 90 مخالفت علنی کرده‌اند، هجمه رسانه‌ای برای تغییر برخی تصمیمات فدراسیون فوتبال، نظرسازی برای تحت فشار قرار دادن باشگاه‌ها و فدراسیون فوتبال و حتی مجلس شورای اسلامی برای تغییر تصمیمات و... از جمله اقدامات بزرگ‌ترین دلال فوتبال کشور است.
2-
مجری برنامه 90 توسط فردی به جامعه فوتبال وارد شده است که او را با عنوان پدرخوانده می‌شناسند و همیشه (درست یا غلط) زمانی که صحبت از دلالی در فوتبال می‌شود ناخودآگاه این نام در ذهن اهالی فوتبال تداعی می‌شود. به نظر می‌رسد مجری 90 که به شاگردی این فرد افتخار می‌کند، دلالی فوتبال به شکل رایج را قطعا قبول نداشته و هرگز به آن اقدام نمی‌کند اما فرصت استثنایی و رایگانی که به ناحق توسط رسانه ملی در اختیار وی قرار گرفته و انتقادات بی‌پروا و پرداختن به مسائل حاشیه‌ای و محبوبیتی که از این راه و نیز تبلیغ باند رسانه‌ای خود در میان نوجوانان و جوانان فوتبالدوست کسب کرده است، وی را بر آن داشته 90 را به گونه‌ای پیش ببرد که حرف اول و آخر را در فوتبال بزند و کسی جرات مخالفت با این برنامه را نداشته باشد. سوال اینجاست که آیا تلاش برای تاثیرگذاری بر همه تصمیمات فوتبالی و حتی دخالت در انتصابات فوتبال و تعیین افراد برای جایگاه‌های مختلف و رایزنی بیرون از برنامه برای حضور افراد مورد نظر در پست‌های مختلف فوتبال با استفاده از قدرت برنامه 90، نامی جز دلالی پیشرفته دارد؟
3-
در اینجا تلاش می‌کنیم با بیان چند نمونه از اتفاقات سال‌های گذشته نشان دهیم دلالی برنامه 90 بسیار خطرناک‌تر از آن چیزی است که 90 در 2 هفته گذشته به عنوان دلالی نمایش داده است.
الف -
محمدرضا ساکت نامی آشنا در فوتبال کشور است. نامی که البته در راستای دلالی 90، چندی است از صحنه فوتبال کنار رفته است. او نخستین کسی بود که به صراحت در مصاحبه‌ای اعلام کرد: فردوسی‌پور دلال است. این موضع‌گیری نخستین‌بار در فوتبال کشور اتفاق افتاد و فردوسی‌پور هم که از این صحبت‌ها آن هم از سوی یکی از موفق‌ترین و محبوب‌ترین مدیران فوتبالی دستپاچه شده بود، در برنامه خود به تهدید مستقیم روی آورد و ساکت را به برخورد قضایی تهدید کرد اما ماجرا به گاف بزرگ فردوسی‌پور در برنامه‌ای که شریفی، رئیس وقت کمیته انضباطی (که وی را هم می‌توان یکی از قربانیان دلالی 90 دانست) حضور داشت، بازمی‌گشت. جایی که شریفی در میانه بحث، ناگهان به تماس فردوسی‌پور با وی و فشار به کمیته انضباطی برای بخشیدن محرومیت علی کریمی و حضور وی در برابر سپاهان اشاره کرد. دستپاچگی فردوسی‌پور و تلاش برای توجیه این تماس و فشار به کمیته انضباطی ثمری نداشت و از فردا باشگاه سپاهان و هوادارانش و البته همه کسانی که پیش از این درباره فشار فردوسی‌پور برای تغییر تصمیمات مقامات فدراسیون چیزهایی شنیده بودند، شروع به انتقاد از این رویه مجری برنامه 90 کردند. البته باند رسانه‌ای فردوسی‌پور تلاش زیادی کرد این موضوع را منحرف کرده و شریفی را متهم به کار غیراخلاقی و انتشار گفت‌وگوی محرمانه کند اما گاف مجری 90 آنقدر بزرگ بود که ماجرا ابعاد بزرگ‌تری یافت که شدیدترین آن صحبت‌های ساکت و دلال خطاب کردن فردوسی‌پور بود. در واقع ساکت هم اعتقادی به اینکه فردوسی‌پور پولی برای این اقدام دریافت کرده نداشت بلکه بیشتر به همین نوع دلالی که مورد اشاره نوشتار حاضر است تاکید می‌کرد. در روز مسابقه سپاهان و نفت تهران کلیپ مناظره شریفی و عادل فردوسی‌پور با بلوتوث میان هواداران رد و بدل می‌شد؛ در جایگاه تماشاگران سپاهان، عکس عادل فردوسی‌پور به شکل کاریکاتور با علامت ورود ممنوع روی 90 و متن «من کی گفتم؟» نمایش داده شد. در قسمتی دیگر از خشم هواداران سپاهان، کانون هواداران این باشگاه با نصب پلاکارد چند متری بیانیه‌ای خطاب به رئیس رسانه ملی منتشر کرد. در این بیانیه آمده بود: «ریاست محترم سازمان صدا و سیما جناب آقای ضرغامی! با سلام و احترام، بدینوسیله به استحضار می‌رساند کانون هواداران باشگاه سپاهان فولاد مبارکه به نمایندگی از خیل عظیم هواداران، ضمن اعتراض به عملکرد برنامه 90، با توجه به پخش اخیر برنامه در روز دوشنبه
مورخه 16/12/1389 كه گونه‌هایی از جانبداری خاص و محوری این برنامه و شخص عادل فردوسی‌پور علیه برخی از تیم‌ها افشا گردید، ما این اقدام را نشانه رفتار جانبدارانه و دخالت‌های بی‌جای مجری رسانه ملی می‌دانیم و با اینگونه رفتارها، ایشان را فاقد صلاحیت در برنامه‌های صدا وسیما دانسته و از حضرتعالی رسیدگی به عملکرد این برنامه و پیگیری این مساله تا حصول نتیجه جدی را حق خود می‌دانیم».
باشگاه سپاهان هم در درگیری‌های طولانی با برنامه 90 در یکی از بیانیه‌های خود تاکید کرد: «آقای فردوسی‌پور! شما و برنامه 90 قرار بود یار و پشتیبان فوتبال ایران باشید اما با تکیه یکسویه بر تخریب شخصیت افراد، فقط و فقط عینکی را بر چشم نهاده‌اید که زشتی‌ها را می‌بیند و بر آن می‌نشیند، چرا برخی اوقات سعی نمی‌کنید همانند زنبور عسل روی شیرینی‌ها، پاکی‌ها و خوبی‌ها مستقر شوید. اگر نگران آمار بیننده‌های خود هستید به این نکته توجه کنید که این خاصیت عبور از خط قرمزها و توجه به زشتی‌هاست که مخاطبان برای دیدن و مشاهده اینگونه برنامه‌ها تحریک می‌شوند و متاسفانه باید اعلام کنیم بیننده‌های شبکه‌های (...) و (...) هم کم نیستند. افتخار و تکیه به داشتن مخاطب با پردازش‌های صرفا منفی هنر جذب مخاطب نیست. ای‌کاش می‌توانستید با ایجاد تعادل و منطق به دور از پرده‌دری‌ها، در نهی از بدی‌ها و ترویج زیبایی‌ها همچنان مخاطبان میلیونی و زیادی داشته باشید».
این اقدام فردوسی‌پور یعنی فشار به فدراسیون برای کاهش محرومیت علی کریمی در حالی بود که وی در برنامه‌های مختلف و اتفاقا در همان برنامه به فدراسیون و کمیته انضباطی انتقاد می‌کرد که چرا در قبال رفتار علی کریمی مماشات می‌کنند؟ نهایتا محمدرضا ساکت از مدیران موفق فوتبال با فشار برنامه 90 از صحنه فوتبال کنار رفت. وی در یکی از اظهارنظرهای جالب خود گفته بود: « برنامه 90 اگر خودش بداخلاقي و ناپاكي را به جامعه تزريق نكند، وجودش براي فوتبال مفيد است. آقاي فردوسي‌پور بين 2 قاب عكس هم دعوا مي‌اندازد. به نظر من فردوسي‌پور زيركانه در حق يك عده كم‌لطفي مي‌كند و اين كار را بارها در حق سپاهان انجام داده است».
ب-
در همین راستا، فردوسی‌پور که به دنبال کاهش محرومیت علی کریمی بود، در اقدامی کاملا متضاد، به کاهش محرومیت جاسم کرار، بازیکن وقت تیم تراکتور‌سازی اعتراض کرد و البته این ماجرا در ادامه درگیری‌های هواداران میلیونی تراکتور با فردوسی‌پور بود. هواداران تراکتور‌سازی که معتقد بودند فردوسی‌پور به آذری‌ها توهین کرده تا مدت‌ها با شعار، کاریکاتور و پارچه نوشته به این اقدام برنامه 90 اعتراض داشتند. فراز کمالوند، سرمربی وقت تراکتور‌سازی هم از جمله اهالی فوتبال بود که با برنامه 90 دچار مشکل شد و پس از مدتی تحریم این برنامه، نهایتا به قربانی دلالی برنامه 90 تبدیل و از صحنه لیگ برتر فوتبال کنار رفت. برخی معتقدند اصولا اعتراض فردوسی‌پور به کاهش محرومیت جاسم کرار بهانه‌ای بود برای تخریب باشگاه تراکتور‌سازی و فراز کمالوند. درگیری‌های 90 با تراکتور‌سازان و هواداران آنان همچنان ادامه دارد و فردوسی‌پور در برنامه 2 هفته پیش خود با تمسخر واژه‌ای که قبلا توسط یکی از هواداران تراکتور بیان شده بود بار دیگر به جنگ آذری‌های فوتبالدوست رفت.
ادامه در صفحه 9