گروه اقتصادی: بازار ملتهب دلار این روزها قیمت ثابتی ندارد. چرا این ارز خارجی هر لحظه صاحب نرخ جدیدی میشود. چنین نابسامانی که ناشی از اجرای سیاستهای غلط اقتصادی چون کاهش دستوری نرخ سود سپرده بانکی و مدیریت ناکارآمد شناور بهای ارز است، نقدینگی سرگردان را به سوی بازارهای جذاب و زودبازده نظیر ارز و سکه سرازیر کرده تا سرمایههای ویلان هر روز به جای ورود در چرخه مولد اقتصادی به سمت بازارهای موازی مخرب اقتصاد وارد شوند.
نرخ دلار دیروز در بازار ارز بشدت افزايش يافت و به مرز 1800 تومان رسيد. اما بانک مرکزی تاكنون سیاستی را براي ساماندهي بازار ارز اعلام نکرده است و همچنان رویه سکوت را در پیش گرفتهاند. دیروز در ساعتهای مختلف دلار رکوردهای تازهای را به ثبت رساند که آغازگر آن 1640 تومان بود كه در نهايت به مرز 1800 تومان نزديك شد و پس از نوسان قيمتي نرخ آن غروب ديروز با كاهش 40توماني همراه شد و به هزارو760 تومان رسيد. البته بانک مرکزی نرخ رسمی دلار را 1118 تومان تعیین کرده و این ارز در بازار رسمی با نرخهای 1116 تومان خریداری و با نرخ 1119 تومان فروخته میشود. قیمت دلار البته در فهرست ارزهای مسافرتی نیز با رشد قیمتی همراه بوده و با نرخ 1351 تومان به متقاضیان ارز مسافرتی فروخته میشود. افزایش قیمت ارز دیروز فقط منوط به دلار نبوده چراکه دیگر ارزهای معتبر نیز در بازار افزایش قیمت را تجربه کردهاند. در همین حال پوند انگلیس در بازار آزاد با قیمت 2580 تومان و یورو با قیمت 2110 تومان فروخته می شود این درحالی است که نرخ مرجع این ارزها به ترتیب 1733 تومان و 1444 تومان تعیین شده است. در فرودگاه نیز پوند انگلیس با نرخ 2100 تومان و یورو با نرخ 1746 تومان به فروش میرسد. افزایش روزانه و ساعتی قیمت دلار در هفتههای اخیر نشان داده این روزها بازار ارز رنگ و بوی سیاستهای مدیریتی را به خود ندیده و حتی تغییر معاون ارزی بانک مرکزی هم تاثیری بر این آشفتهبازار نداشته است. ماجرای بازار ارز و سکه دیگر نقل محافل مختلف شده و شاید به این خاطر بوده که تب و تاب خرید ارز و سکه در فواصل زمانی مختلف افزایش چشمگیری مییابد. به عقیده برخی کارشناسان «کاهش دستوری نرخ سود بانکی» مهمترین عاملی است كه موجب شده سال 90 از آغاز تاکنون شاهد ثبت اتفاقات و نوسانات شدید ارزی و طلایی باشد. به اعتقاد بیشتر کارشناسان اقتصادی و فعالان بازار، سیاست شورای پول و اعتبار مبنی بر کاهش نرخ سود سپردههای بانکی دلیل اصلی افزایش تقاضا برای خرید ارز و سکه تلقی میشود. ابلاغ و اجرای بسته سیاستی- نظارتی سال جاری از همان ابتدا واکنش بازار و سپردهگذاران را به همراه داشت، زمانی که نرخها در سال جاری کاهش پیدا کرد سپردهگذاران عزم خود را جزم کردند تا اعتراض خود را به این رویه اعلام کنند. این اعتراض البته این بار بر خلاف اعتراضهای قبلی با سر و صدا و اقدامات فیزیکی همراه نبود بلکه مشتریان بانکها زمانی که دیدند قرار نیست تجدیدنظری در سیاستگذاریهای پولی و بانکی اعمال شود، تصمیم گرفتند سرمایههای خود را از بانکها بیرون بکشند و در بازاری به کار گیرند که سود بیشتری در قیاس با سیستم بانکی به آنها پرداخت کند. همین امر هم موجب شد تا تقاضا برای خرید سکه و ارز افزایش یابد و از آنجایی که عرضه با تقاضای بازار همخوانی نداشت و ندارد از ابتدای سال تاکنون بازار هر روز التهابات جدیدی را تجربه کرده است. نکته قابل تامل اما در اتفاقاتی که در 10 ماه گذشته به وفور شاهد آن بودیم و احتمالا هم خواهیم بود، این است که چرا سیاستگذار پولی تصمیم واحدی برای کنترل و مدیریت بازار ارز اتخاذ نمیکند. محمود بهمنی، رئیسکل بانک مرکزی در این ماهها یک بار دیگر معاون ارزی خود را تغییر داد اما معاون جدید هم کاری از پیش نبرده و نتوانسته اسب سرکش بازار ارز را مهار کند. ثبت رکوردهای تاریخی در بازار ارز البته این بار صدای رئیسجمهور را هم درآورد تا آنجا که احمدینژاد در مراسم نخستین سالگرد اجرای قانون هدفمندی یارانهها بخشی از محور سخنان خود را به بازار ارز اختصاص داد اما از صحبتهای رئیسجمهور آنطور برآمد که دیگر اینبار بازار آرام خواهد شد ولی با وجود اینکه وزیر اقتصاد از برنامه دولت برای مدیریت بازار ارز توسط بانک مرکزی خبر داده و همچنین شورای پول و اعتبار نیز یکبار دیگر سیاست یکسانسازی نرخ ارز را به مرجع سیاستگذار پول و ارز یادآوری کرده بود، هنوز نرخ ارز در بازار میتازد. داستان دستهای پشتپرده در این بازار هم تکرار شده و میشود که البته این مساله مورد اذعان آقایان مسؤول قرار دارد اما نگاهی به بازار ارز و قیمتهای نجومی نشان میدهد کماکان اوضاع از دید مسؤولان ارزی کشور آرام است و هیچ اشکالی ندارد، چراکه اگر مدیران مربوط احساس خطر میکردند یا حتی ذرهای به هشدارهای اقتصاددانان و مسؤولان اقتصادی توجهی داشتند هماکنون بازار ناآرامتر از قبل نمیشد و صرافها دلارها را دپو نمیکردند تا نرخ دلار به 1640 تومان و شاید هم بالاتر از آن برسد.