در جشنواره فجر 2 سال پیش که اخراجیهای۲ اکران شده بود اسکات پيترسون، خبرنگار ارشد نشریه کریستین ساینزمانیتور برای مصاحبهای به دفتر آمده بود. او میگفت اغلب سالها برای دیدن فیلمهای جشنواره به ایران میآید و حتی در دوران جنگ برای تهیه گزارش هم به جبهه ایران و هم به خطوط نبرد عراقیها رفته است. پیترسون میگفت من با دیدن برخی فیلمهای جنگی ایران که مضمون ضدجنگ دارند تعجب میکنم، چرا که همه دنیا میدانند صدام متجاوز بوده آنوقت هنرمندان شما برای خوشایند ما فیلم ضدجنگ میسازند. او میگفت ما بعد از جنگ ویتنام اشتباه کردیم به جای اینکه سیاستمداران را به خاطر جنگ تجاوزکارانه ویتنام مورد هجمه قرار دهیم به سربازانمان بیمهری کردیم و این اشتباه بود، چرا که سرباز باید برای منافع کشورش بجنگد، این سیاستمدار است که اشتباه میکند. امروز من با این حرفهای ضدجنگ یا برخی فیلمهای کشور شما در حالی که جنگتان دفاعی بوده، احساس میکنم خود شما قدر کاری که کردید را نمیدانید. پیترسون میگفت ما در آمریکا در یک آکادمی مشغول پژوهش روی جنگ ایران و عراق هستیم. من مسؤول ترجمه فیلمهای روایت فتح هستم. برای اینکه از مسیر واقعی کارم دور نشوم عکس 3 نفر را در اتاقم زدهام و هر از چند گاهی به آنها خیره میشوم. او میگفت یکی از عکسها تصویری از شهید آوینی است.
برایم جالب بود یک آمریکایی آوینی را بهتر از روشنفکرهای وطنی ما میشناخت. او میگفت مستندهای این آدم بینظیر است و روح دارد. دومین عکس متعلق به حاجبخشی بود. وقتی گفت حاجبخشی زیاد یکه نخوردم اما وقتی اسم سهراه مرگ شلمچه را برد با خودم گفتم اینها تا کجا پیش رفتهاند که حتی مناطق خاص جنگ ما را که خیلی از مسؤولان ما نمیشناسند به خوبی شناسایی کردهاند. پرسیدم چرا حاجبخشی و کدام عکس حاجی؟ گفت: همان عکس حاجبخشی که در سهراه مرگ ماشينش مورد اصابت واقع شده. راست میگفت در عملیات کربلای 5 جادهای بود که از میان دریاچه ماهی میگذشت و انتهای آن به سهراه مرگ میرسید. این جاده چنان زیر آتش توپ و خمپاره و تانک بود که کمتر کسی سالم از سر جاده به ته جاده میرسید. صدها ماشین نظامی و آمبولانس و لودر و... انباشته از شهید که کسی توان حمل آنها را به عقبه نداشت کنارههای جاده تلانبار شده بودند.
بعضی وقتها بر اثر عبور تانکها و نفربرها از روی پیکر شهدا جسم آنها در زمین فرو رفته و جاده با پیکر شهدا سنگفرش شده بود. بوی خون و دود همه جا را گرفته بود. در میان وحشت و انفجار، صدای مارش عملیات از بلندگوی حاجبخشی به گوش رسید. در میان انبوه آتش خمپارهها به سمت سهراه مرگ میآمد اما به ناگهان ماشین مورد اصابت گلوله توپ یک تانک قرار گرفت. حاجبخشی همان دقایق اول از ماشین به بیرون پرت شد اما دامادش که جانباز بود در ماشین گیر کرد و آتش گرفت. حاجی میخواست با پتو آتش را خاموش کند و او را نجات دهد اما شدنی نبود. احسان رجبی از عکاسان جنگ خودش را به صحنه رساند و این لحظه را ثبت کرد. پیترسون همین عکس ر ا در اتاقش چسبانده بود. پیترسون میگفت آن چیزی که از بلندگوی ماشین حاجبخشی پخش میشد همان چیزی است که روح جنگ ایران و عراق بود نه توپ و تانک و هواپیما. برای همین عکس حاجبخشی را در اتاق کارم زدهام. در باره سومین عکس و علتش هم پرسیدم که آن هم برایم جالب بود. 2 عکس از نوجوان رزمنده دیروز که حالا بزرگ شده و میخواهد آنچه دیده را ثبت کند...