«کیم جونگ ایل» در آخرین روزهای سال 2011 درگذشت تا راه را کاملا برای پسرش «کیم جونگ اون» باز کند که به صندلی قدرت کشور تکیه زند. در تیم ملی فوتبال کرهشمالی همچنین اتفاقی در شرف وقوع است و سربازان قدیمی بیشتری در حال کنار رفتن هستند. نه فقط این بلکه همانند حاکم تازه به قدرت رسیده سوییس درسخوانده کرهشمالی، نسل جدید فوتبالیستهای آنها هم تجربه بینالمللی خوبی دارند.
برای کشور و منطقه، مرگ «پیشوای عزیز» یک نقطه تحول است؛ اگرچه در ابعاد فوتبالی، این نقطه تحول جامجهانی 2010 بود. نه خیلی پیش از آن، پسرش در تنها حکومت کمونیستی موروثی جهان، وارث پدر شده بود و نه خیلی پس از آن، این پسر دست به کار شد تا اطمینان یابد ملتش 44 سال دیگر برای قدم گذاشتن به عرصهای بینالمللی معطل نخواهند شد، انتظاری که از 1966 تا 2010 به طول انجامید. اگر این نشانه مسؤولیتشناسی کامل باشد که یک هوادار جوان بسکتبال اینچنین به فوتبال توجه میکند - راه پدر علاقهمند به فوتبالش را که حتی در مقدماتی جامجهانی 2010 سر تمرین تیم ملی حاضر شد و نکاتی را به آنها گوشزد کرد، ادامه میدهد – پس حالا که دیگر او به قدرت رسیده چه؟
پیش از مرگ کیم پدر، اگرچه نشانههای اندکی از آغاز آغوش گشودن اقتصاد کرهشمالی به روی جهان به چشم میخورد ولی تغییر در رویکرد ملت به فوتبال مشهود بود.آفریقای جنوبی برای نخستینبار پس از سالها شاهد این بود که نام جمهوری دموکراتیک خلق کره (DPRK) به بهانهای عادی مثل دیگر ملتها به سر زبانها میافتاد.
پیش از بازی با برزیل در میان لشکر خبرنگاران جهانی و رسانههای آمریکای جنوبی، صحبتی بود که اگر کره کمونیست با 6 یا 7 گل به سلسائو ببازد هم نتیجه خوبی گرفته است اما در روز مسابقه تنها ارقامی که با اعداد 6 و 7 ارتباط پیدا میکردند افت ناگهانی دمای هوا بر حسب درجه سلسیوس بودند و در پایان نیمه اول، دهان همه از نتیجه صفر – صفر بازمانده بود. در پایان وقت کامل مسابقه نیز همگان نهایت احترام و ستایش را برای حریف کمشناختهشدهشان قائل بودند.
اما خرد شدن متعاقب آن به دست پرتغال، چولیما – اسب افسانهای کرهایها و نماد تیم ملی کرهشمالی – را از آسمان روی زمین آورد اگرچه هیچگونه شواهد عینی از اینکه کیم جونگ – هون، سرمربی تیم در بازگشت به کشورش به خاطر این باخت به اردوگاه کار اجباری فرستاده شده باشد وجود نداشت، در عوض با شکست مقابل ساحلعاج در آخرین مسابقه که البته بسیار خفیفتر از باخت به پرتغال بود، این ایده قوت گرفت که کرهشمالی برای رقابت در سطح بینالمللی باید زمان بیشتری را در عرصههای جهانی بگذراند.
امثال جونگ تائه – سه، آن یونگهاک و ریانگ یونگ – گی در ژاپن متولد شدهاند و میتوانند هرجا که میخواهند بازی کنند ولی حالا پیونگیانگ دلش میخواهد آنهایی که مورد تاییدش هستند مثل هامهونگ و کائهسونگ نیز لژیونر شوند.
فدراسیون فوتبال کرهشمالی به 2 بخش تقسیم میشود: نیمه بینالمللی آن تحت کنترل ارتش است که رئیس تازه منصوبشده این بخش یک ژنرال چهارستاره است به نام، کیم جونگ اون، بله درست حدس زدید، حاکم جدید!
در روزگاران قدیم، حزب حاکم «کارگران کرهای» مسؤولیتدار اصلی اداره فوتبال بود و این نابودکننده بود.
همانطور که من در سال 2005 کشف کردم وقتی به دنبال گذرنامه رسانهای برای پوشش مقدماتی جامجهانی بودم، توانستم با آدمهای مربوط در فدراسیون فوتبال کرهشمالی صحبت کنم و اجازه لازم را بگیرم ولی این تصمیم توسط دولت وتو شد.
به من گفته شد دلیل پشت این تصمیم این بوده که من قبلا هرگز از این کشور بازدید نکرده بودم (البته آنها تورهای گروهی معمول در زمان المپیک پکن را به حساب نیاورده بودند). به من گفتند اگر میخواهم در آینده از کرهشمالی بازدید کنم بهتر است نخست اعتماد مقامات مربوطه این کشور را به دست آورم و وقتی پرسیدم چطور باید اعتمادشان را به دست آورم پاسخ شنیدم که خب بهترین راه برای این کار دیدار از کرهشمالی است!
دخالت ارتش در فوتبال کمی اوضاع را بهتر میکند اما نمیتوان گفت همه مشکلات گذشته به فراموشی سپرده شدهاند.
در سال 2010، باشگاه دسته دومی «افسی وستسیائه لاند» دانمارک قراردادی با 2 جوان کرهشمالی به نامهای «ری میونگ- جون» و «جونگ ایل- جو» امضا کرد. سپس میشائیل شیونبرگ، سرمربیشان به رسانههای محلی گفت واردات حیوانات نادر، کاغذبازی و فشار کمتری در پی دارد اما رصد رسانههای بینالمللی در کرهشمالی چنان ضعیف است که هیچگاه این توهین آشکار به گوش مقامات کشور نرسید.
آنها یک جفت بازیکن دیگر هم در سوییس دارند. کوانگ ریونگ در افسی بازل به خوبی جا افتاده یعنی در تیمی که صدرنشین لیگ و حذفکننده منچستریونایتد از لیگ قهرمانان است. تقابل او و پارک جیسونگ در مرحله گروهی لیگ قهرمانان، نخستین تقابل اروپایی یک لژیونر کرهشمالی با همتای جنوبیاش بود.
او فقط 19 سال دارد و بسیار سطح بالاست و به ندرت بازیکنانی در لیگهای سوییس یا دانمارک میتوان یافت که بهتر از او باشند. قدمهای بزرگ دیگری پیش روی کرهشمالی هستند و مذاکراتی در حال انجام است تا بازیکنان بیشتری در تابستان آینده به اروپا بروند.
«جوچه» یا همان ایدئولوژی رسمی مبتنی بر خودکفایی کرهشمالی، شاید در گفتمان جمهوری دموکراتیک خلق خریدار داشته باشد اما در زمین فوتبال مثل هر جای دیگری از جهان کارآیی ندارد.
انزوا چیزی فراتر از واژههاست (تصورش را بکنید هنوز در لیگ بومی این کشور استراحت بین 2 نیمه 10 دقیقه است نه بیشتر) چنانکه دیگر تیمها برای بازیهای دوستانه به پیونگیانگ نمیروند چون باید هزینه رفت و برگشت را خودشان بپردازند (مثلا در سال 2010 نیجریهایها به محض آگاهی از این موضوع سفرشان را لغو کردند). همچنین باشگاههای کرهشمالی در رقابتهای فرامرزی حاضر نمیشوند حتی در لیگ قهرمانان آسیا.
متاسفانه در راه بزرگترین رقابت فوتبال در سال 2014، تیم ملی کرهشمالی 3 شکست مشابه یک بر صفر را متحمل شده و انگار ذهنشان با ارقام دیجیتالی تسخیر شده باشد پیروزیهایشان هم یک و صفر بوده است. این نتایج به معنای دور از دسترس بودن برزیل هستند.
در آخرین ماه سال 2011 من با آنیونگ- هاک، وزنه خط میانی تیم در بهترین دوران کرهشمالی در دهه گذشته، صحبتی داشتم و او گفت دلیل اصلی ناکامی کشورش در مقدماتی جامجهانی 2014 همان دلیلی است که موجب امید به آینده میشود. اگرچه او یادآوری کرد که دارد از تیم جدا میشود. او میگوید: «پس از جامجهانی آفریقای جنوبی ما تعداد زیادی بازیکن جدید آوردیم. نزدیک به نصف تیم تغییر پیدا کرد و 5 یا 6 بازیکن جوان به تیم پیوستند. مساله این بود که ما فقط یک بازی تدارکاتی داشتیم و زمان کافی برای کار تیمی نبود. همه بازیکنان جدید خیلی خوب بودند ولی ما فقط زمانی بیشتر برای بازی در کنار یکدیگر نیاز داشتیم. حالا بازیکنان جوان زیادی در تیم ملی داریم. آنها خوب هستند و آینده روشنی برای تیم به چشم میخورد».
3 بازیکن جوان (زیر 20 سال) به نامهای
جونگ ایل-كوان، هان سونگ هیوک و کانگ ایل- نام به همان اندازه «پاک» لژیونر چهره شده در سوییس امیدوارند.
این 3 برای تیم صدرنشین لیگ بومی به نام
«25 آوریل» بازی میکنند. باشگاه نظامی به دنبال یک دیدار دوستانه زودهنگام در نیمه جنوبی شبهجزیره کره است، دیداری که به فاصله کمی از مرگ «کیم» انجام میشود. این مسابقه میتواند معانی بسیاری داشته باشد. ارتش پیشرو، رفته رفته سیاست منزوی را پس میزند و ابتکار عمل را به دست میگیرد. البته هنوز بازیکنان با استعداد شمالی شانس بازی کردن در لیگ معتبر جنوبیها را ندارند. البته تلاشها و تماسهایی از سوی باشگاههای کیلیگ مثل اینچئون یونایتد و جئونبوک موتورز صورت گرفته ولی درست تا وقتی که رئیسجمهور محافظهکار، لیمیونگ باک در سئول قدرت را در دست دارد، یعنی تا اوایل سال 2013 بعید است تغییری در شرایط حال حاضر حاصل شود. با این حال پیش از آن ممکن است اتفاقات زیادی در شمال بیفتد. در فوتبال یک هفته هم زمانی طولانی است و در سیاست یک عمر. کیم جونگ اون، رهبر جوان بزودی این حقیقت را در خواهد یافت.