از این شماره ـ به فضل و لطف الهی ـ به بحث درباره مصادیق متعدد «نفسانیت» یا به تعبیر دیگر ظهورات و جلوه‌های نفس می‌پردازیم. نخستین جلوه و ظهور نفس را که به بحث می‌گذاریم، «مال‌دوستی» است. «مال‌دوستی» یا «حب‌مال» یکی از ظهورات آشکار نفس است که آیات و روایات بسیاری ما را به آن توجه می‌دهند. حب مال در کنار دیگر رذایل اخلاقی از این دست؛ چون حب جاه، مقام و ریاست، حب شرف، حب فرزندان ـ به مثابه پدیده زشت آقازادگی ـ اشتغال به دنیا و نفس است و انسان را در خواب و بیداری، در نماز و غیر‌نماز رها نمی‌سازد و گرفتار خود می‌کند، زیرا این امور محبوب واقعی انسان شده‌اند و قلب انسان به آنها مشغول و شاد است و اگر مزاحمی سر راه خود ببیند، تلاش می‌کند مزاحم را از سر راه بردارد، زیرا تصور می‌کند به محبوبش تعرض شده است و خود را موظف به دفاع از محبوب خود می‌بیند. مال‌دوست؛ در همه‌حال دست و پا می‌زند تا به منافع بیشتری برسد و مال و ثروت بیشتری کسب کند و برای رسیدن به مال و ثروت بیشتر از هیچ کوششی فروگذار نیست و با این ویژگی طبعاً روز به روز بیشتر رو به انحطاط می‌رود. نباید تصور کرد مال‌دوستی انتها و حدی دارد، مال‌دوست نه حدی می‌شناسد و نه مرزی برای خود قائل است و برای رسیدن به امیال خود حتی حاضر است به جنگ خدا هم برود. مگر این آیات را نشنیده‌ایم که می‌فرماید:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ * فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ» «اى كسانى كه ايمان آوردهايد، از خدا پروا كنيد؛ و اگر مؤمنيد، آنچه از ربا باقى مانده است واگذاريد. * و اگر [چنين] نكرديد، بدانيد به جنگ با خدا و فرستاده وى برخاستهايد.» [بقره: 279 ـ 278] و چه بسیاری که حتی با حیله‌های شرعی ربا می‌دهند و به جنگ خدا می‌روند! روشن است باطن و حقیقت مال‌دوستی جهنم است، بویژه برای کسی که این رذیله در او نهادینه و ملکه شده است، مثل این است که خودش جهنم مجسم است. حب مال، حتی یک ریالش هم اشکال است، تلاش برای کسب و به دست آوردن و حفاظت و مواظبت و خرج‌کردن مال، قلب انسان را به خود مشغول می‌کند و این خطرناک است. توجه به این نکته ضرورت دارد که آنچه مذموم و نکوهیده است، «مال‌دوستی» است، نه تحصیل مال. انسان برای اینکه زندگی عزیزانه داشته باشد، باید برای توسعه زندگی خود و خانواده خود تلاش کند اما این امر با «مال‌دوستی» فرق دارد. ملاک را باید همواره درنظر داشت، اگر به دنبال توسعه زندگی برای جلب رضایت الهی باشیم تا هم خودمان و هم جامعه ما وابسته به کسی نباشد، این نه تنها نکوهیده نیست، بلکه سفارش هم شده است، در این حالت مال، فتنه نیست و هیچ وقت به فتنه نمی‌افتد.