گروه اجتماعی: هر چند ایران سال 2010 را با رتبه 19 در بین تولیدکنندگان علم در جهان پشت سر گذاشته بود و ترکیه یک پله بالاتر از ایران مقام 18 را کسب کرد اما سال 2011 این رتبه‌بندی با تلاش پژوهشگران، محققان و دانشمندان تغییر کرد تا ایران در منطقه مقام اول را به دست آورد و در سطح جهان در رتبه 17 جای گیرد و ترکیه را پشت سر بگذارد. محمدمهدی نژادنوری، معاون پژوهشی وزیر علوم با اعلام این خبر به آخرین آمار منتشر شده از سوی پایگاه‌های مهم استنادی جهان درباره تولید مقالات علمی و پژوهشی در سال 2011 اشاره کرد و گفت: بر اساس آمار ISI، ایران در تولید مقالات علمی در سال 2011 بالاتر از ترکیه قرار گرفت. وی با استناد به آمارهای ارائه شده از سوی 2 پایگاه ISI و اسکوپوس (scopus) درباره ثبت مقالات علمی و پژوهشی ایران در سال 2011 اظهار داشت: براساس آمارهای پایگاه استنادی اسکوپوس، ایران در سال 2010 با سهم 27/1 درصدی از تولید علم جهان دارای رتبه 19 در میان دیگر کشورها بود و 27 هزار و 780 مقاله نیز منتشر کرده بود و بعد از کشور ترکیه قرار داشت. وی ادامه داد: در سال 2011 و براساس داده‌های آماری این پایگاه، ایران با انتشار 31 هزار و 204 مقاله و سهم 46/1 درصدی از تولید علم جهان با 2 پله صعود، بالاتر از کشور ترکیه در رتبه 17 قرار گرفته، این در حالی است که کشور ترکیه بعد از ایران قرار گرفته و رتبه 19 را برای تولید مقالات علمی و پژوهشی به خود اختصاص داده است. معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم با اشاره به آخرین اطلاعات اعلام شده از سوی پایگاه معتبر ISI نیز از رشد مثبت 25درصدی تولید مقالات علمی و پژوهشی ایران در سال 2011 خبر داد و گفت: بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی ISI در سال 2010 ایران با ثبت 18 هزار و 285 مقاله علمی رتبه 22 و سهم 05/1 درصدی تولید علم دنیا را به خود اختصاص داده بود و این در حالی است که ترکیه با ثبت 26 هزار و 78 مقاله رتبه 18 را در اختیار داشت. وی اضافه کرد: با استناد به آمارهای منتشرشده از سویISI، کشورمان در سال 2011 با انتشار 21 هزار و 38 مقاله رتبه 20 و 44/1 درصد از تولید علم دنیا را به خود اختصاص داد و ترکیه با ثبت 23 هزار و 916 مقاله علمی و پژوهشی در سال 2011 رشدی منفی نسبت به سال 2010 را تجربه کرد. مهدی نژادنوری با تاکید بر اینکه در سال 2011 و بر اساس آمار پایگاه ISI اختلاف مقالات ایران نسبت به ترکیه از 8 هزار مقاله به 3 هزار مقاله کاهش پیدا کرده است، گفت: جز چین مابقی کشورهای دارای رتبه اول تا سی‌ام در تولید مقالات، رشد منفی در تولید مقالات را در سال 2011 تجربه کردند که یکی از دلایل آن می‌تواند بحران اقتصادی باشد.
سرمايه‌گذاري هدفمند عامل پيشرفت
به گزارش مهر، همچنین جعفر مهراد، رئیس مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری در تشریح دلایل این تغییر وضعیت ایران بیان داشت: سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و آگاهانه در آموزش عالی، شریان تولید علم کشور را در مسیر جدیدی قرار داده است. سیاست‌ها و برنامه‌های چند سال اخیر نشان می‌دهد با تاسیس دوره‌های تحصیلات تکمیلی و افزایش جذب دانشجویان در این دوره‌ها تولید علم ایران بشدت افزایش یافته است. وی گفت: سال‌هاست کشورهای پیشرفته و حتی کشورهای نوظهور علمی مانند چین، هند و برزیل از این سیاست‌ها تبعیت کرده و راه نشر علمی را با انجام تحقیقات علمی در دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی به روی دانشمندان و پژوهشگران گشوده‌اند.
کاهش تولید علم در 4 کشور جهان
مهراد اظهار داشت: نگاه اجمالی به آمار تولیدات علمی 5 کشور نخست جهان نشان می‌دهد به استثنای جمهوری خلق چین، میزان تولیدات علمی 4 کشور در سال 2011 نسبت به سال 2010 کاهش داشته است. میزان تولیدات علمی جمهوری خلق چین در سال 2011 در مقایسه با سال 2010 تعداد 9653 مقاله افزایش را نشان می‌دهد. وی اضافه کرد: در سال 2010 میلادی، رتبه‌های 6 تا 10 مربوط به کشورهای فرانسه، کانادا، ایتالیا، هندوستان و اسپانیا است. رئیس مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری گفت: در سال 2011، در پایگاه اسکوپوس در رتبه‌های 6 تا 10 تولید علم با صعود کشور هندوستان به رتبه 7 (در سال 2010 دارای رتبه 9 بود) جابه‌جایی صورت گرفته و بدین ترتیب کشورهای فرانسه، هندوستان، کانادا، ایتالیا و اسپانیا به ترتیب مقام‌های
6 تا 10 را به خود اختصاص داده‌اند.
کشورهایی که بعد از ایران قرار گرفته‌اند
وی با بیان اینکه شیب رشد تولیدات علمی ایران یک واقعیت انکارناپذیر است، گفت: گرچه در فاصله رتبه‌های 11 تا 19 (ایران) در سال 2010 میلادی در پایگاه اسکوپوس کشورهای استرالیا، کره‌جنوبی، برزیل، هلند، تایوان، روسیه، سوییس و ترکیه را برتر از ایران مشاهده می‌کنیم اما این نکته‌اي مهم است و قابل توجه است که در همین سال کشورهایی مانند لهستان (رتبه 20)، سوئد (رتبه 21)، بلژیک (رتبه 22)، اتریش (رتبه 23)، دانمارک (رتبه 24) و ده‌ها کشور توسعه‌یافته یا در حال توسعه بعد از جمهوری اسلامی ایران قرار دارند. رتبه رژیم اشغالگر قدس نیز در این سال 26 است. مهراد افزود: بعد از جمهوری اسلامی ایران، با احراز جایگاه اول در منطقه و 17 در سطح جهان در سال 2011، کشورهای سوییس (رتبه 18)، ترکیه (رتبه 19) و سوئد (رتبه 20) قرار گرفته‌اند. تعداد بیشماری از کشورهای پیشرفته جهان بعد از جمهوری اسلامی ایران دیده می‌شوند. رتبه مالزی 26 و رتبه رژیم صهيونيستي بيست و هفتم است.
وی اظهار داشت: با موفقیت‌های چمشگیری که در پرتوی فعالیت‌های دانشمندان و پژوهشگران دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی و فناوری از نظر تولید علم در سال 2011 میلادی بحث شد؛ بنابراين با توجه به داده‌های موجود در پایگاه اسکوپوس رتبه اول منطقه نصیب ایران شده است.