آشفته بازار ارز بعد از گذشت یک هفته از شوک بزرگ هنوز نابسامان است و در غیاب مسؤولان بانک مرکزی هر دلال و واسطهای ساز خود را میزند. طبیعی است، اصلیترین عامل تاثیرگذار بر نرخ ارز اقدامات بانک مرکزی است و این نهاد نشان داده از سیاستگذاری روشن و کارسازی برخوردار نیست. بروز نابسامانیهای بازار ارز موجب به وجود آمدن شرایطی شده که به نظر غیرقابل کنترل میرسد و ایجاد چنین وضعیتی معلول چند عامل است. چندنرخی کردن دلار توسط بانک مرکزی یکی از عوامل بیثباتی بازار ارز است و این بانک با سیستم چندنرخی کردن ارز، آینده سرمایه را دچار مشکل کرده است. سرمایهگذاران نمیتوانند نسبت به سرمایهگذاریهای خود تصمیمگيري کنند، چرا که قیمت ارز به صورت لحظهای در حال تغییر است. بیثباتی در بازار کنونی ارز موجب شده شرکتها و کارگاههای تولیدی همچنین واردکنندگان و... بخش عمدهای از منابع خود را برای خرید مواد اولیه به دلار تبدیل کنند اما نوسان قیمت، آنها را در دوراهی قرار داده است. اگر چه موضوع تحریمها بر بازار ارز تاثیرگذار بوده اما شکاف قیمتی دلار 1180 تومانی دولتی با نرخ 1800 تومانی حکایت از بیتدبیری مسؤولان بانک مرکزی در ساماندهی نرخ ارز دارد. چنانچه سیاستگذاران و تصمیمگیران اقتصادی دولت نسبت به ساماندهی نرخ ارز همچنین کنترل بازار این کالا در سریعترین زمان ممکن چارهاندیشی نکنند نرخ دلار همچنان بالا خواهد رفت. البته منطق بازار باید تعیینکننده نرخ نهایی ارز شود و این شیوه نیز باید سالها قبل بدون دخالت بانک مرکزی در کم و زیاد کردن قیمت این کالا (مدیریت شناور نرخ ارز) در بازار شکل میگرفت اما متاسفانه این موضوع سالها مورد بیتوجهی قرار گرفت و سیاستهای بانک مرکزی در یکی ـ دو سال اخیر بویژه چند ماه گذشته در ساماندهی نرخ ارز دیگر نتوانست کارساز شود. بانک مرکزی در یک سال 32 هزار میلیارد دلار ارز را به بازار تزریق کرده اما اختلاف قیمتی آن با نرخ بازار آزاد موجب رشد تورم و بالا رفتن سطح عمومی قیمتها شد. در چنین شرایطی تا زمانی که نرخ سود بانکی، منطقی بالا نرود، بازار بورس پر رونق نشود و همچنین فکری به حال کنترل رشد نرخ تورم در کشور نشود، بیشک سرمایهها به بازارهاي موازی و سودآوری چون سکه و ارز وارد شده و سرمایهگذاریها در بخشهای مولد اقتصادی متمرکز نخواهد شد. با توجه به در پیش بودن اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها و به دنبال آن واقعی شدن قیمت حاملهای انرژی، بیشک انتظارات تورمی نیز بروز خواهد کرد. این موضوع چنانچه با سیاستگذاریهای خاصی از سوی دولت؛ بويژه وزارت امور اقتصادی و دارایی نسبت به کنترل نرخ ارز مورد بازبینی دقیق قرار نگیرد، دلار همچنان در بازار بیقیمت خواهد ماند و این بازار در آینده دچار بیثباتی بیشتری خواهد شد.
کارشناسان برای فرار از این وضعیت چند راهکار پیشنهاد میکنند که یکی از آن راهکارها این است که بانک مرکزی سیاست سکوت در پیش گیرد تا اقدامات شتابزده این نهاد سیاستگذار موجب افزایش التهاب در بازار نشود. مسؤولان بانک مرکزی این سیاست را پذیرفتهاند و در حال اجرای آن هستند و حتی بنای اظهارنظر در نهادهای نظارتی و اجرایی هم ندارند. این در حالی است که بازار منتظر اقدامات قاطع بانک مرکزی است تا این پریشانحالی پایان پذیرد. موضوع ارز و افزایش بیحساب و کتاب نرخ دلار مانند بسیاری از مسائل اقتصادی با سکوت حل نمیشود و باید فکری نو در انداخته شود و تصمیمی قاطع و موثر اتخاذ شود. کاری که بعید است با آشفتگی موجود در سطح مدیریت بانک مرکزی و بروز حاشیههای فراوان در این نهاد اقتصادی به این زودیها انجام شود.