سیدمحمد حسینی: دكتر محمدحسن قدیریابیانه از جمله نیروهای نزدیک به اكبر هاشمیرفسنجانی در دهه 70 بوده که در سالهای اخیر و بویژه در جریان نقشآفرینی هاشمی و خانوادهاش در فتنه 88 انتقادات صریح و جدیای را نسبت به وی بیان داشت. ابیانه سخنان اخیرهاشمی مبنی بر تشكيك در سلامت انتخابات را هم ادامه پروژه فتنه پس از انتخابات ریاستجمهوری دانسته و آن را در راستای احیای کمیته صیانت از آرا ارزیابی میکند. واکاوی پروژه اصلاح طلبان برای انتخابات آتی و همچنین پیشبینی از شکست سخت اصلاحطلبان در این دوره از جمله دیگر قسمتهای این گفتوگو است.
***
این روزها تحلیلهای زیادی پیرامون برنامه جبهه اصلاحات برای انتخابات اسفندماه بیان میشود. ارزیابی شما به عنوان یک فعال سیاسی از استراتژی اصلاحطلبان در انتخابات پیشرو چیست؟
جریانی که امروز به نام اصلاحطلب از آنها نام برده میشود، بر سر یک دوراهی قرار گرفته که هر گزینهای را انتخاب کنند برای آنها حکم وضعیت کیش و مات دارد. آنها با افتضاحی که در فتنه 88 به بار آوردهاند، با فریبکاریشان برای کسانی که حتی از آنها حمایت هم کرده بودند، پایگاه خود را حتی در میان حامیان خود نیز از دست دادهاند و جایگاهی در بین اکثریت ملت ایران و علاقهمندان به جمهوریاسلامی ندارند، لذا اگر اعلام تحریم کرده و از سوی دیگر مردم در انتخابات به صورت گسترده شرکت کنند، این برای آنها یک شکست تمامعیار است. اما اگر اعلام تحریم نکنند و نامزدهای سرشناسشان مشارکت گسترده داشته باشند و همچنین در صورتی که تایید صلاحیت شده به رقابت بپردازند و شکست فاحش بخورند باز هم برایشان شکست است. بنا به آرایی که از صندوقها بیرون میآید، مشخص خواهد شد اینها جایگاهی نخواهند داشت. به همین دلیل افراد سرشناس آنها شرکت نکردند و البته دنبال بهانههایی برای این موضوع میگشتند که در نهایت تنها راهحلی که برای حل این تناقض به نظرشان آمد این بود که گفتند ما در انتخابات شرکت نمیکنیم یعنی افراد سرشناسشان نمیآیند و در عین حال انتخابات را تحریم نمیکنیم برای اینکه خالی بودن دستشان برای مردم مشخص نشود اما در عین حال تلاششان این است که مهرههای سفید و افرادی که هم موضع و حامی آنها هستند را از فیلتر شورای نگهبان عبور دهند تا آنها در انتخابات شرکت کنند. اگر اینها باختند که میبازند میگویند نامزدهای اصلاحات سرشناس نبودند و اگر جایی هم توانستند ببرند میگویند بهرغم اینکه سرشناس و مطرح نبودند ما بردیم، لذا بدون اینکه تحریم بکنند با چراغ خاموش حرکت میکنند تا ببینند اوضاع به چه شکل است.
با توجه به پیششرطهایی که خاتمی مطرح کرده بود و حامیان او نیز بیشترین تلاش را جهت خط قرمز معرفی کردن این شروط انجام دادند، چقدر بازگشت خاتمی و احزاب طرفدار او را به قدرت محتمل میدانید؟
درباره پیششرطهای خاتمی نظیر آزادی زندانیان سیاسی باید بگویم حتی اگر نظام زندانیان سیاسی (هرچند که نمیشود به اینها زندانی سیاسی گفت اینها کسانی هستند که دست به اغتشاش زدند و اگر کسی حتی به خاطر اهداف سیاسی دست به اغتشاش بزند مجرم است) را آزاد ميكرد، درخواست آزادی بی قید و شرط اینها تقاضایي غیرقانونی است اما آنها شرطهایی را میگذارند که بعد شرکت نکردن خودشان را توجیه کنند. یعنی اگر اینها کمی احتمال میدادند در صورت حضور رای میآورند، حتما شرکت میکردند حتی اگر تعداد بیشتری دستگیر شوند ولی آنها میدانند که پیروز نیستند، بنابراین برای پوشاندن نقطه ضعف خود و آشکار نشدن ماهیت خود و عدم ورود به میدان وزنکشی انتخاباتی این شرطها را مطرح کردند والا اگر اینها بیایند و شرکت کنند حتما شکست خواهند خورد و مطمئن باشید که شکستشان خیلی سنگینتر از دور قبل خواهد بود.اصلاحطلبان دور قبل شکست را نپذیرفتند با اینکه از میزان رای خود اطلاع داشتند اما سعی کردند صحنه بازی را به هم بریزند. اینبار احساسشان این است که دیگر حتی به اندازه دور قبل هم نمیتوانند مشکل ایجاد کنند، لذا شرطهایی را مطرح میکنند که غیرقانونی و غیرمنطقی است.
در روزهای اخیر برخی از اصولگرایان با این استدلال که چهرههای شاخص اصلاحطلب در انتخابات ثبتنام نکردهاند، موضوع رقابت درونگروهی نیروهای ارزشی را مطرح میکنند. چقدر این تحلیل را قبول دارید؟
البته این نگرانی وجود دارد که در صورت ارائه فهرستهای چندگانه از سوی اصولگرایان و تقسیم آرای آنها اصلاحطلبان به پیروزی برسند. در صورتی که اگر اصولگرایان به وحدت برسند قطعا جناح مخالف شکست خواهد خورد و اکثریت را به دست نخواهد آورد. البته اینکه آنها به صورت گسترده حضور نیافتند، جواز نمیشود که ما فهرست واحد ندهیم چرا که قطعا اگر با یک پرچم در انتخابات حضور یابیم، درصد موفقیت نیروهای اصولگرا بیشتر خواهد بود. در عین حال ما باید یکسری شاخصهای اساسی و مهمی را در معرفی افراد به مردم در نظر بگیریم. درست است که بسیاری از این گروههای خودی، اصولگرا هستند اما ممکن است در انتخاب افراد برای فهرست انتخاباتی اعضای خود را که معمولا صالح هستند، بر افراد اصلح ترجیح دهند، یعنی هر حزب و گروهی سعی کند تا بیشترین سهمیه را از فهرست نهایی اصولگرایان داشته باشد، خود این مساله قطعا مشکلآفرین خواهد بود. اگر اصولگرایان در عمل ثابت کنند افراد اصلح را حتی اگر مستقل باشند و به آنها وابسته هم نبوده و حتی از گروههای منتقد آنها در فهرست بگذارند، امکان رسیدن به فهرست مشترک و قوی بالاتر خواهد بود.
به عنوان سوال آخر در ماههای اخیر آقای هاشمی سخنانی را مطرح کرد مبنی بر تزئینی نبودن رای مردم و همینطور تاکید چندباره بر سلامت انتخابات. شما مشابهتی بین این قبیل مواضع با سخنان قبل از انتخابات ریاستجمهوری دهم قائل هستید و اینکه آیا به نظر شما وی برای انتخابات اسفندماه پروژه جدیدی خواهد داشت؟
در سخنان اخیر آقایهاشمی با مواضع 2 سال پیش ایشان به نظر من هیچ تفاوتی نیست. این بدیهی است که در طول 33 سال گذشته هرگز رای مردم تزئینی نبوده یعنی خود بیان تزئینی بودن رای مردم در نظام جمهوریاسلامی سخن اشتباه و غلطی است و ایجاد شبهه و سوال میکند در حالی که شما میدانید خود آقای هاشمیرفسنجانی 2 دور با همین رای مردم به ریاستجمهوری رسید و در زمانی که در مجلس بودند هم با همین رای مردم انتخاب شدند. همانطور که زمان آقای هاشمی رای مردم در انتخابات تزئینی نبود الان هم قطعا نیست، بنابراین طرح این مساله که سابقه دارد و در دورههای گذشته نیز تحت عناوینی چون کمیته صیانت از آرا مطرح شده بود را بنده به صلاح نمیدانم، من حتی طرح این قبیل مسائل را جفا به نظام مقدس جمهوری اسلامی میدانم.