گروه سیاسی: تاسیسات هستهای فردو با چرخش تعداد 348 سانتريفیوژ برای غنی‌سازی 20 درصد فعالیت خود را آغاز کرده است. این خبر را آسوشیتدپرس از قول بازرسانی که هفته گذشته از تاسیسات هستهای فردو بازدید کرده‌اند، اعلام کرده است. این خبرگزاری شامگاه دوشنبه در گزارشی از وین نوشت: «دیپلمات‌ها روز دوشنبه گفتند 348 دستگاه سانتریفيوژ در فردو در حال فعالیت است. اطلاعات این دیپلمات‌ها بر اساس بازرسی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هفته گذشته انجام داد، است». بنا بر این گزارش، 2 دیپلمات که به سبب محرمانه بودن اطلاعات خود خواستند معرفی نشوند به آسوشیتدپرس گفتند دستگاه‌های سانتریفیوژ در تاسیسات فردو، اورانیوم را در سطح 20 درصد غنی‌سازی می‌کنند. همچنین بنا بر گزارش خبرگزاری فرانسه از وین، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز شامگاه دوشنبه آغاز غنی‌سازی اورانیوم تا سطح 20 درصد را در تاسیسات هستهای جدید ایران تایید کرد. در بیانیه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده است: «آژانس می‌تواند آغاز تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در سایت فردوي قم توسط ایران را تایید کند». این بیانیه افزود: «همه مواد هستهای موجود در تاسیسات [فردو] همچنان تحت نظارت آژانس قرار دارند.» یوکیا آمانو در پاراگراف 23 از گزارش نوامبر 2011 خود درباره آخرین وضع فردو نوشته بود: «مهر و موم یک‌سیلندر حاوی اورانیوم با غنای 5/3 درصد در تاریخ 17 آبان 1390 در فردو گشوده شده و احتمال دارد تزریق گاز به ماشین‌های سانتریفیوژ در این تاسیسات آغاز شده باشد». علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس انرژی اتمی نیز با تایید خبر راه‌اندازی کارخانه هستهای فردو گفت فعالیت‌های مربوط به تاسیسات فردو تحت نظارت آژانس بين‌المللي انرژی اتمی قرار دارد. سلطانیه با بیان اینکه فعالیت‌های غنی‌سازی در نطنز و فردو با شفافیت کامل و تحت نظر آژانس است، تصریح کرد: این فعالیت‌ها با نظارت بازرسان آژانس و دوربین‌های آژانس انجام می‌شود و دوربین‌های آژانس 24 ساعته بر آن نظارت دارند. وی با تاکید بر اینکه این درجه از شفافیت در هیچ‌یک از کشورهای عضو آژانس مشاهده نمی‌شود، درباره جنجال‌های خبری و واکنش‌های صورت گرفته از سوی غرب در این باره اظهار داشت: جوسازی‌های رسانه‌ای در طول چند سال گذشته مسبوق به سابقه است و همواره پس از گزارش‌های بازرسان آژانس این اقدامات صورت می‌گیرد که با انگیزه‌های سیاسی و براي انحراف افکار عمومی انجام می‌شود. سلطانیه خاطرنشان کرد: سایت فردو از چند سال قبل با اعلام کشورمان به آژانس و تحت نظر کامل این سازمان همه مراحل تکمیلی را گذرانده است. وی هدف از غنی‌سازی در سایت فردو را تامین رادیو داروهای بیمارستان‌ها عنوان کرد. تاسیسات فردو در دل کوه قرار دارد، در مقابل حملات نظامی مصون است و 3 هزار سانتریفیوژ نوع اول اصلاح شده در آن نصب خواهد شد. تهران اعلام کرده که از اورانیوم با غنای 20 درصد خود برای تولید سوخت راکتورهای تحقیقاتی تولیدکننده رادیو ایزوتوپ برای درمان بیماران سرطانی استفاده خواهد کرد اما کشورهای غربی مدعی هستند ایران درصدد ساخت تسلیحات هستهای است و به همین بهانه نیز تحریم‌های اقتصادی را به صورت یکجانبه بر تهران تحمیل کرده‌اند که این تحریم‌ها با امضای قانون جدیدی توسط باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در سال جدید میلادی مبنی بر منع خرید نفت ایران به اوج خود رسیده است. به عقیده کارشناسان، آغاز عملیات غنی‌سازی در فردو، بخشی از بسته پاسخ ایران به فشارهای اخیر غرب است.
واکنش غرب به خبر راه‌اندازی فردو
با وجودي‌كه ايران بر صلح‌آميز بودن فعاليت‌هاي هستهای خود تاكيد دارد و همه فعاليت‌هاي ايران تحت نظر آژانس بين‌المللي انرژي اتمي قرار دارد، ويليام هيگ، وزير خارجه انگليس آغاز غني‌سازي در فردو را محكوم كرد و آن را اقدامي «تحريك كننده» خواند. بر اساس گزارش خبرگزاري فرانسه از لندن، هيگ گفت از آغاز فعاليت‌ها در تاسيسات فردو «بيش از حد مايوس» شده است. وي در بيانيه‌اي افزود: در زماني كه جامعه بين‌المللي از ايران مي‌خواهد درباره ماهيت صلح‌آميز برنامه‌اش اطمينان بدهد، اين اقدامي تحريك‌آميز است كه ادعا‌هاي ايران مبني بر اينكه برنامه‌اش داراي ماهيتي كاملا غيرنظامي است را بيشتر تحليل مي‌برد. وي مدعي شد: «ابعاد مكان و ماهيت پنهان (اين تاسيسات) پرسش‌هايي جدي را درباره هدف نهايي آن مطرح مي‌کند. ايران نمي‌تواند هيچ منطق قابل تاييدي را براي توليد مقدار زيادي از اورانيوم با غناي ٢٠ درصد ارائه دهد». وزير خارجه انگليس در اظهاراتي بي‌اساس گفت ايران بايد غني‌سازي ٢٠ درصدي را متوقف كند و افزود: «در غير اين صورت فشار بين‌المللي روي ايران فقط افزايش خواهد يافت». يك سخنگوي وزارت خارجه آلمان نيز گفت گيدو وستروله، وزير خارجه آلمان معتقد است «آغاز غني‌سازي اورانيوم ٢٠ درصدي در سايت هستهای زيرزميني فردو گامي در جهت تنش بيشتر است». اين سخنگو در بيانيه‌اي اعلام كرد با توجه به اين رخداد، نگراني جامعه بين‌المللي مبني بر اينكه برنامه هستهای ايران داراي اهداف نظامي است، افزايش خواهد يافت. بر اساس اين بيانيه وستروله همچنين گفت ايران بايد فورا غني‌سازي را متوقف كند و بيان كرد: مادامي كه ايران چنين اقدامي را انجام ندهد هيچ جايگزيني براي تحريم‌هاي شديد وجود نخواهد داشت. وي همچنين ابراز اطمينان كرد اتحاديه اروپایی در نشست ٣٠ ژانويه با اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران موافقت خواهد كرد. آمريكا نيز روز دوشنبه راه‌اندازي فردو را موجب تشديد بيشتر مشاجرات درباره برنامه هستهای ايران دانست. ويكتوريا نولاند، سخنگوي وزارت خارجه آمريكا گفت: اگر آنها (ايراني‌ها) در فردو غني‌سازي ٢٠ درصدي انجام مي‌دهند، تشديد بيشتر نقض تعهدات هستهای آنها است. وي ادامه داد: بار ديگر از ايران مي‌خواهيم فعاليت‌هاي غني‌سازي را متوقف كند و با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به طور كامل همكاري كند و به قطعنامه‌هاي شوراي امنيت و شوراي حكام فورا پايبندي نشان دهد. هرچند سخنگوي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي اعلام كرده «همه مواد هستهای در اين تاسيسات تحت نظارت و كنترل آژانس قرار دارد»، با اين حال نولاند گفت: با توجه به سابقه ايران و آنچه بازرسان آژانس قادر به گزارش آن بوده‌اند اين رويداد موجب تعجب ما نشده است. وي ادعا كرد: وقتي غني‌سازي اورانيوم تا ٢٠ درصد انجام مي‌شود، مي‌تواند نشان دهد در سطحي غني‌سازي مي‌كنيد كه مي‌تواند شما را به نوعي متفاوت از يك برنامه هستهای سوق دهد. رومن ندل، سخنگوي وزارت خارجه فرانسه نيز در واكنش به راه‌اندازي فردو در بيانيه‌اي ضمن ادعاي اينكه اقدام ايران نقض حقوق بين‌الملل است، افزود: اين نقض بيشتر و جدي حقوق بين‌الملل و 6 قطعنامه شوراي امنيت و ١١ قطعنامه مصوب آژانس بين‌المللي انرژي اتمي توسط ايران است. در اين بيانيه آمده است: اين چالش جديد چاره‌اي جز تقويت تحريم‌هاي بين‌المللي و تصويب تدابيري در مقياس و شدتي بي‌سابقه به همراه شركاي اروپايي ما و ديگر كشورها باقي نخواهد گذاشت.
وي ادعا كرد، تاسيسات فردو براي چندين سال از نظر جامعه بين‌المللي پنهان بوده و مدعي شد عملكرد نسبت داده شده به اين تاسيسات در طول زمان تغييراتي كرده است. وي همچنين مدعي شد: با توجه به خودداري مدام ايران از بررسي پيشنهادات ما براي ارائه سوخت هسته‌اي، بهانه استفاده از اورانيوم با غناي ٢٠ درصد براي استفاده در راكتور تحقيقاتي تهران قابل‌اعتماد نيست.
وي افزايش توان ايران براي توليد اورانيوم با غناي بيش از ٥/٣ درصد را به نزديك‌تر شدن ايران به استفاده نظامي از انرژي هسته‌اي ربط داد. مارك هيپس، عضو موسسه كارنگي نيز در اين باره گفت: اسرائیل از اين تاسيسات بسيار بسيار نگران است.