۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۳۶

بيداري اسلامي و بازي دوگانه كاخ سفيد

دکتر علی‌اصغر خانی*:

تحولات سال 2011 و در راس آن بيداري اسلامي به قدري سريع رخ داد كه كل نظام بين‌الملل را غافلگير كرد و در شوك بزرگي فرو برد. ايالات متحده هم از اين قاعده مستثنا نبود و با آن همه تشكيلات و تجهيزات امنيتي داخلي و خارجي نتوانسته بود اين واقعه بزرگ را پيش‌بيني كند و تا مدت‌ها جز نظاره‌گر بودن عملا واكنش ديگري نداشت.كاخ‌سفيد در آن مقطع تلاش كرد به جمع‌آوري اطلاعات درباره انقلاب‌هاي عربي بپردازد تا با ارائه تحليل‌هاي واقع‌بينانه حول محور اين اطلاعات به جمع‌بندي دقيقي از تحولات منقطه دست يابد. با اين حال سير تحولات و مختصات پيش‌بيني‌ناپذير آن باز هم كار را براي آمريكايي‌ها دشوار كرده و سبب شده بود آنها در بسياري مواقع مواضعي ضد و نقيض و مبهم را در پيش بگيرند. مواضعي كه ملت‌هاي ميزبان بيداري اسلامي را بيش از پيش از سياست‌هاي استكباري ايالات متحده خشمگين مي‌کرد. در تحولات مصر اين موضوع كاملا مشهود بود. آمريكا مدت زمان قابل‌توجهي را به حمايت از حسني مبارك به عنوان متحد سنتي خود اختصاص داد و كوشيد ديكتاتور مصر را در عرصه قدرت نگه دارد. آمريكا از اين رهگذر در تلاش بود كه از به مخاطره افتادن امنيت رژيم صهيونيستي هم ممانعت به عمل آورد اما هنگامي كه تئوریسين‌هاي كاخ‌سفيد به اين تحليل رسيدند كه عملا نمي‌توانند در برابر امواج انقلاب التحریر مقاومت كنند، پشت ديكتاتور را خالي كردند و رئيس‌جمهوري ايالات متحده از مبارك درخواست كناره‌گيري كرد. هرچند آمريكا در حال حاضر هم به واسطه رژيم سعودي تلاش‌هاي خود را براي ممانعت از اعدام ديكتاتور سابق مصر ادامه مي‌دهد اما در آن مقطع رسما از حمايت دست نشانده خود دست كشيد.اين سناريو درباره ليبي هم تكرار شد و غربي‌هايي كه تا ديروز رفيق گرمابه و گلستان قذافي بودند، پشت او را خالي كرده و در نهايت هم دستور كشتن وي را صادر كردند و حتي بدون برگزاري كوچك‌ترين دادگاهي از ترس افشاي اطلاعات غرب، قذافي كشته شد و حكومت چند دهه‌اي وي بر ليبي پايان يافت. این سناریو را در تونس هم شاهد بودیم. سناریویی که به نظر می‌رسد در آینده‌ای نه‌چندان دور در بحرین و یمن هم به وقوع بپیوندد. به واقع کاملا آشکار است ایالات متحده نوعی بازی دوگانه را در منطقه کلید زده که سیاست‌های متناقض کاخ‌سفید را بیش از هر وقت دیگری آشکار می‌کند. آمریکا از سویی به دولت مردمی بشار اسد که به مقابله با تروریست‌های مسلح اقدام کرده، فشار می‌آورد و هر روز تحریم‌های جدیدی علیه دمشق وضع می‌کند و از سوی دیگر قریب به یک‌سال مبارزه مردم بحرین با دست خالی علیه دیکتاتورهای آل‌خلیفه را نادیده می‌گیرد. در حال حاضر کمتر روزی است که معترضان بحرینی توسط نظامیان وابسته به آل‌خلیفه و حتی رژیم سعودی که کماکان در این کشور حضور دارند، جان خود را از دست ندهند. با این حال به نظر می‌رسد اوج‌گیری مبارزات مردم بحرین مقدمات چرخش 180 درجه‌ای آمریکا در قبال تحولات این کشور را نیز فراهم آورد. ایالات متحده تا پیش از این تصور می‌کرد می‌تواند از طریق دخالت‌های عربستان و باز گذاشتن دست آل‌خلیفه در قتل عام انقلابیون بحرینی، حکومت دست نشانده خود در این کشور را حفظ کند اما اوج‌گیری مبارزات ظاهرا آمریکا را در این باره با تردیدهایی جدی مواجه کرده است. شاید بتوان محکومیت نصف و نیمه چند روز قبل اقدامات نظامیان بحرینی در مقابله با مبارزان را مقدمه این چرخش دانست. به واقع به نظر می‌رسد ایالات متحده به این نتیجه رسیده که باید استراتژی خود در مصر را در بحرین هم به اجرا بگذارد. آمریکا از آنجا که می‌بیند قدرت مقابله با انتفاضه مردم بحرین را ندارد، همان‌طور که در آخرین لحظات از حمایت مبارک دست کشید، از حمایت آل‌خلیفه هم منصرف شود و سعی کند انقلابیون را به خود جذب کند. در صورت وقوع این سناریو آل‌خلیفه هم به سرنوشت دیکتاتورهای پیشین دچار خواهد شد اما اینکه آمریکا بتواند انقلابیون بحرین را که عموما هم از شیعیان این کشور هستند به سمت خود جذب کند، جای بسی تامل دارد. انتخابات پارلمانی مصر هم که به پیروزی بزرگ اسلامگرایان در این کشور انجامید، موید این نکته بود که بیداری اسلامی اندک گرایشی به سمت آمریکا و سیاست‌های امپریالیستی، استعماری و استثماری این کشور ندارد و تلاش‌های کاخ‌سفید در کشورهای میزبان بیداری اسلامی بیشتر به آب کوبیدن در هاون می‌ماند.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده