۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۱۸
ارتجاع همايوني

رشيدي‌مطلق و هاشمي رفسنجاني

داريوش همايون معتقد بود: «نقطه‌ جابه‌جایی در جامعه‌ ما درست در جنبش سبز روی داد و از اینجا ما می‌توانیم آینده‌ ایران را تقریبا به‌روشنی پیش‌بینی کنیم. آینده‌ ایران در میان کشورهای پیشرفته‌ جهان است. ما به‌طور قطع از دنیای اسلامی، از جهان سوم و از جهان خاورمیانه بیرون آمده‌ایم.» وي همگرايي نمادينش با جنبش سبز را هم تاييد می‌كند: «البته به‌جای مچ‌بند، من گاه‌گاهی کراوات سبز بسته‌ام». رشيدي‌مطلق درباره گزينش رنگ سبز از سوي فتنه‌گران هم تحليل قابل تاملي دارد و ضمن آن بار ديگر روحيه ضددين خود را بارز كرده و به اسلام به عنوان ديني آخرت‌گرا می‌تازد: «خود گزینش رنگ سبز گویای کاراکتر این جنبش است. سبز، رنگ جوانی، شادابی و شکفتن است، رنگ زندگی است. آن مردمی که به صورت‌های گوناگون به جمهوری اسلامی نه می‌گویند، آگاهانه یک فرهنگ مرگ‌اندیش را کنار می‌گذارند و به شادی‌ها و زیبایی‌های زندگی که آن فرهنگ سرکوب می‌کند، روی می‌آورند. ایرانی جوان امروزی آرمان‌خواهی هیستریک و اراده‌گرایی تکبر‌آمیز جوان نسل پیشین را کنار گذاشته است زیرا پیامد‌هایش را می‌بیند. او خود را به منطق زندگی و طبع جوانی سپرده است. بازماندگان نسل انقلاب نیز هر روز ناگزیر از روبه‌رو شدن با محدودیت‌های اندیشه و عمل خود، اندیشه و عمل انسانی هستند و بهتر می‌یابند که از فرزندان‌شان بیاموزند. راز مانائی جنبش سبز در همین سازگاری‌اش با طبیعت انسانی است که خوشی و آسایش زندگی و تجربه حسی خود را از جهان امروز بالا‌تر از تن در دادن به باید‌ها و نباید‌های آن فرهنگ مرگ‌اندیش می‌گذارد و با دگرگون شدن و آموختن و قالب‌های کهنه را به آتش افکندن آسوده است. جنبش سبز به زندگی‌ ايرانيان معنای تازه‌ای داد». داريوش همايون در چند رشته از نوشته‌ها و مصاحبه‌هاي خود به تاييد و حمايت از مواضع اكبر هاشمي‌رفسنجاني می‌پردازد از جمله در مقاله‌اي كه در سايت گروه مشروطه‌خواهان درج می‌كند، نامه سرگشاده و بي‌ادبانه رفسنجاني به رهبر انقلاب را يك «نقطه عطف» می‌خواند. جالب اينجاست كه هاشمی‌رفسنجانی در يكي از موضع‌گيري‌های جنجالي خويش سعي كرده بود روحانيت و مراجع را از ظهور يك رشيدي‌مطلق جديد بيم دهد(!) او مدعي شده بود: «من خطر بازسازی جریان احمد رشیدی‌مطلق كه موج اهانت به روحانیت و مرجعیت را به راه اندازد، جدي می‌بينم». اما اين هشدارهاي او درست زماني رسانه‌اي شد كه رشيدي‌مطلق با حضور در استوديوی شبكه‌هاي اروپايي آشكارا به تحسين و ستايش هاشمي و اقدامات او عليه رهبر حكيم انقلاب پرداخته و حمايت وي از جريان فتنه را يك نقطه عطف در ضربه‌پذيري نظام اسلامي خوانده بود. وي در مصاحبه با سايت ضدانقلابي «تلاش آنلاين» نيز عبارت تجليل‌گونه‌ای از رفسنجاني می‌آورد: «نسب‌نامه جنبش سبز از 22 خرداد آغاز نمی‌شود. از همان 3-2 سال نخست پیروزی انقلاب، نخستین نشانه‌های راه یافتن گفتمان دموکراسی لیبرال در نوشته‌های بیرون پدیدار شد و در دوران ریاست‌جمهوری رفسنجانی در مجلات سنگین‌تری که پیاپی انتشار یافتند، بیرون رفتن از گفتمان انقلاب اسلامی را می‌شد به طور منظم دید».

سوداي هويت‌سازي براي جامعه ايران با ملات سكولاريسم- ناسيوناليسم

كتاب «صد سال كشاكش با تجدد» نكات تازه‌اي را درباره افق‌هاي فكري داريوش همايون و نيز دلايل نزديكي‌اش به تجديدنظرطلبان آشكار می‌کند. فصول مختلف اين كتاب هر كدام پايه يك تئوري بوده كه وي در ايام وزارت و پس از آن براي شكل‌دهي جامعه ايراني به كار برده است. همايون مدعي است، جامعه ايراني دچار بحران هويت است و وي همانند ديگر روشنفكران غربگرا در پي پاسخي براي اين بحران هويت است. وزير سانسور شاه، مذهب را مانع و دشمن ترقي و تجدد می‌خواند. او از همان تز و نظريه‌اي دفاع می‌كند كه حسين حاج فرج دباغ (عبدالكريم سروش) و عطاء مهاجراني ترويج می‌كنند يعني ادغام سكولارها و اصلاح‌طلبان. وزير اطلاعات شاه از اينكه خاتمي و موسوي سكولارها را كنار مذهبي‌ها قرار داده‌اند، اظهار خرسندي می‌كند. بر اين مبنا او به دوستان خودش در خارج توصيه می‌كند در 2 بخش به جريان فتنه ياري رسانند؛ اول توانایی چالش آن با نظام جمهوری اسلامی را بالا ببرند و سپس توانایی مصالحه و سازگار شدن با عناصر مختلف را در اين جريان افزايش دهند. او يك ليبرال محض است و در اين مرام ليبراليستي خويش با همه سران تجديدنظرطلب پيوند خورده است. وي در پاسخ به سوال خبرنگاري سعي می‌كند مدل سياسي ايده‌آل خود براي ايران را ترسيم كند و می‌گويد: «مبنا بايد راي اكثريت باشد» و در توضيح آن می‌افزايد: «البته اعتبار رای اکثریت مردم باید در چارچوب اعلامیه جهانی حقوق‌بشر باشد. این اعلامیه نتیجه تمام مبارزاتی ا‌ست که لیبرال‌های دنیا انجام دادند. مبارزاتی که از ۲۴۰۰ سال قبل در اسکندریه هلنیستی شروع شد و بالاخره در سال ۱۹۴۶ به پیروزی رسید. دموکراسی در چارچوب جهانی اعلامیه حقوق بشر در کشوری یکپارچه و یگانه به نام ایران با تمام خصوصیات منحصر به خودش می‌تواند مبنای تعیین‌کننده اصول همگانی باشد». جالب‌تر اينكه در مصاحبه با سايت تهران ريويو تصريح می‌كند: «موضع میرحسین موسوی درباره حمایت از اقوام نیز کاملا به آن چیزی که در اعلامیه جهانی حمایت از حقوق بشر آمده، نزدیک است و جنبش سبز هم به دنبال اعلامیه جهانی حقوق بشر است». نظام فكري او ملغمه‌اي از همه آن چيزي است كه امروز تئوري‌پردازان تجديدنظرطلب مطرح می‌كنند؛ اومانيسم، سكولاريسم و ليبراليسم كه همايون تحت عنوان مشروطه‌خواهي آن را به عنوان نسخه نهايي براي آينده ايران مطرح می‌كند. البته با يك قيد بيشتر و آن اينكه او همچنان مشروطه را در كنار سلطنت آرزو می‌كند. به‌رغم آنكه در اغلب گفت‌وگوها پيشنهاد او براي بازگشت نظام سلطنتي به ايران يك انديشه كهنه و مصداق عقبگرد تاريخي خوانده شد اما وزير اطلاعات شاه همچنان روياهاي خويش را در دوران پهلوي می‌جويد. او نه‌تنها بر انديشه قديمي خويش در زمينه ضرورت برپايي نظام سلطنتي در ايران باقي ماند بلكه حتي به تبرئه 57 سال دوران ستمشاهي پهلوي‌ها پرداخت: «اومانیسم، فردگرایی، لیبرالیسم و سکورالیسم همه از قرن شانزدهم شروع می‌شود. در قرن هجدهم ما وارد عصر روشنگری می‌شویم که در این عصر تمام مبانی فکری، فلسفی و علمی تغییر می‌کند. در قرن نوزدهم ناسیونالیسم به شکوفایی می‌رسد. همه این مراحل (از قرن شانزدهم تا نوزدهم) را ما در جنبش مشروطه شروع کردیم. من مشروطه‌خواه به آن معنا هستم. منتها مشروطه در کشوری که نظام پادشاهی بود و این نظام را نگه داشت و به صورت مدرن‌تری هم نگه داشت».

ارسال نظر
captcha
پربیننده