
مهدی جوانی: این روزها وقتی برای یک فوتبالدوست نام بروسیا دورتموند را میبرید، فورا کلماتی به ذهن او خطور میکند نظیر اصیل، بازیکنساز، پرطرفدار، پرقدرت، یورگن کلوب، فوتبال زیبا و تهاجمی، عشق حقیقی و از این دست. این اتفاق و تداعیشدن این کلمات پرمعنا در صورتی رخ میدهد که مدت زیادی نمیگذرد از زمانی که دورتموند مترادف کلماتی مثل خودبینی، گستاخی، پول و همه چیزهای نادرست در فوتبال بود و آن زمانی نبود جز سالهای سیاه این باشگاه بزرگ و پرهوادار.
دوران طلایی و محبوبیت جهانی
باشگاه دورتموند در دهه 90، از دوران طلایی خود لذت میبرد. آنها موفق به فتح پیاپی بوندسلیگا، دو بار فتح سوپرکاپ آلمان، فتح لیگ قهرمانان در سال 1997 در بازی بهیادماندنی مقابل یوونتوس، فتح جام در جام اروپا، جام بین قارهای، سوپرجام اروپا و... شدند. در آغاز هزاره سوم، دورتموند تصمیم به شروع رقابت با باشگاههای رئال مادرید و آث میلان گرفت. بنابراین با خرج هزینهای نزدیک به 140 میلیون در بازار، بازیکنان تراز اول جهان را به تیم خود کشاند و همچنین در راستای توسعه ورزشگاه قدم برداشت. این مقدار هزینهکردن در آن زمان، غیرقابل تحمل تلقی میشد. در سال 2004، این تیم با جاهطلبی وصف نشدنی، به لبه ویرانی اقتصادی نزدیک و نزدیکتر میشد.آلمان درباره درآمدزایی و فوتبال، گذشته خوبی نداشته است. هنگامی که سرمایهگذاری دورتموند نتیجه معکوس داد، تصور مردم از این باشگاه نیز رفته رفته دگرگون شد. تا قبل از این اتفاق، مدتها چهره مثبتی از خود به نمایش گذاشته بود تا اینکه در پایان سال 2004، دوران طلایی دورتموند لکهدار شد و باشگاه ارتباط خود را با ارزشهای خود از دست داد. در این زمان، باشگاه نزدیک به 30 درصد هواداران آلمانی خود را از دست داد. با این حال، قدرت باقیمانده باشگاه به دست اسپانسرها و سرمایهگذاران افتاد. با توجه به بحران اقتصادی، بازگشت دورتموند به روزهای بزرگ و شرایط آرمانیاش، حرف مسخره و بیاساسی بود.
مأموریت؛ نجات دورتموند
فوتبال اروپا در سال 2004، شاهد مدیریتی جدید در تیم دورتموند که تنها یک هدف ساده «نجات دورتموند» داشت، بود. مدیریت باشگاهی خوب، یک تجارت است و مانند دیگر تجارتها، باید در آن درآمد را به حداکثر و هزینهها را به حداقل رساند. عملکرد تیم در زمین مسابقه نیز تحت تاثیر مسائل اقتصادی باشگاه قرار میگیرد و میتواند غیرقابل پیشبینی باشد، اما باشگاهها راههای مناسب و مشخصی برای درآمدزایی مانند پخش مسابقات در تلویزیون، تبلیغات و اسپانسریابی دارند. بنابراین اگر باشگاهی بتواند میزان دستمزد بازیکنان و بهطور کلی، هزینههای خود را با این پارامترها هماهنگ کند، میتواند به راحتی خود را از چنگ مشکلات اقتصادی بیرون بکشد. استراتژیهای بازاریابی دورتموند در دهه 90، با شعارهایی مانند باشگاه من، شهر من یا زندگی ما و افتخار ما، ضربه سنگینی به هویت منطقهای باشگاه وارد کرد. رابطه نزدیک بین باشگاه و هواداران، بسیار معلوم و قاطع است. در باشگاه دورتموند، عبارت یار دوازدهم واقعیتی اقتصادی است و حمایت هواداران برای دورتموند از مهمترین و باارزشترین موارد است. پس از آن سوالات درباره نحوه رفتار و مراعات با هواداران مورد بحث واقع شد، از طریق قیمت بلیتها، اسپانسرها، برندها و...؛ چیزی که در دورههای قبل، واضح بود. همزمان با هویتهای قوی منطقهای باشگاه، هواداران دورتموند به بازیکنان بومی دورتموند بسیار علاقهمند شدند. آوردن بازیکنان بومی برای خوشحالکردن هواداران به تیم، دادن این حمایت احساسی از سوی طرفداران به بازیکنان، داشتن ورزشگاهی با گنجایش بیش از 80هزار نفری که بازیکنان و طرفداران آن را خانه خود بنامند و در آن وهله این موضوع راه خوبی برای تقویت اعتماد به نفس و رسیدن به موفقیت بود. به مراتب باشگاه دورتموند راهی برای دورکردن هواداران از تصور خود از خانه یافتند و آن راه، تنها دو کلمه ساده بود؛ عشق واقعی. این کمپینی از سوی XEO در سال 2009، برای تقویت مسائل مالی دورتموند بود. در کنار اعتبار، وفاداری، جاهطلبی، رفتار قاطع باشگاه که به عنوان قاطعیت شناخته شد، شعار دورتموند، تجربه سختیهای فوتبال نیز به وجود آمد.
نمایی جدید از بروسیا دورتموند
مردی که دورتموند را از نو ساخت و به خود و تیمش اعتباری دوچندان بخشید و آن شخص کسی نیست جز یورگن کلوب. کلوب تصمیم بزرگی گرفت و ماینتس را به مقصد دورتموند ترک کرد تا با نبوغ خود دورتموند بحرانزده را به روزهای خوبش بازگرداند. او در این مدت نشان داده که تصمیمش کاملا منطقی و درست بوده و علاوه بر کسب نتایج خوب، جوی استثنایی بین تیم و طرفداران دورتموند بهوجود آورده است. کلوب یک روانشناس به تمام معناست، او با شوخطبعی، عشق و شور و شوقهای خاصش در کنار زمین، جبههگیری مقابل بایرن رقیب دیرینه طلاییپوشان و همچنین اظهار ناراحتی پس از ترک کاگاوا و گوتزه احساسات خود را به طور آشکار بیان کرده و همین باعث شده ارتباطی شدید بین او و طرفداران شکل گیرد و روز به روز این ارتباط صمیمی بیشتر و بیشتر شود. او به غیر از قرار گرفتن در قلب هواداران، در زمینه بازاریابی و مالی به باشگاه دورتموند کمک زیادی کرد و حتی توانست به همراه طلاییپوشان به فینال لیگ قهرمانان اروپا صعود کند که همین امر سبب شد باشگاه رشد قابلتوجهی در همه زمینهها داشته باشد.