این هفته، هفته داربی‌هاست؛ اولی‌اش را با طعم ایتالیایی دیدیم که اینتر از میلان برد و امشب هم که ال‌کلاسیکو! یادش بخیر! روزگار بچگی، دیدن یک مثلث، عشق مرا به فوتبال دو صد چندان کرد. این مثلث، 2 ضلع سیاه و یک ضلع سفید داشت؛ اضلاع سیاه این مثلث، رودگولیت و فرانک رایکارد بود و ضلع سفید هم مارکو فان‌باستن که عمر فوتبالش مستعجل بود و چه حیف! این مثلث رویایی و البته هلندی در تیم آ.ث‌میلان ایتالیا می‌درخشید. میلان اما آن روزها روی نیمکت، دن فابیو کاپلو را داشت. آریگو ساچی، مدیر فنی بود و به این جمع اضافه کنید باره‌زی، تاسوتی، آلبرتینی و مالدینی را. آن روزها میلان آنقدر جام گرفت و انسجام داشت که پربیراه نیست اگر ادعا کنیم هنوز هم سیلویو برلوسکونی هوس‌باز دارد نان آن دوران طلایی میلان را می‌خورد. آن روزها عاشق بازی دیمیتریو آلبرتینی هم بودم؛ با آن موهای مجعدش، آن پاس‌های قشنگش، آن حجب و حیایش و با آن ادا و اطوار خاص ایتالیایی‌اش که کف 2 دست را می‌گذاشت روی هم و می‌آورد جلوی سینه که مثلا به داور بگوید؛ خطا نکرده‌ام! باز هم یادش بخیر! آن روزها تلویزیون ما مثل برفک‌های همیشگی‌اش سیاه و سفید بود و باید جلوتر می‌رفتیم و دقت می‌کردیم که میلان دارد از چپ به راست بازی می‌کند یا از راست به چپ، گاهی که فوتبال نشان می‌دادند!
***
این روزها میان اهل فوتبال دعواست که میلان 90 میلادی بهتر بود یا بارسلونای 90 شمسی؟!
نظر من این است: بارسلونای امروز قشنگ‌تر از میلان دیروز توپ را می‌چرخاند اما میلان 90 اسطوره‌تر بود. با این همه و گذشته از تفاوت‌های این دو تیم که به خاطر بعد فاصله زمانی‌شان کمی بیان نقاط افتراق را سخت می‌کند آنچه بیشتر اهمیت دارد وجوه مشترک میلان دیروز و بارسای امروز است. اگر بخواهیم ظاهربین باشیم به راه‌راه بودن پیراهن هر دو تیم هم می‌توان اشاره کرد اما اندکی ژرف‌نگری کافی است که قبول کنیم این هر دو تیم باشگاهی، استثنائا مثل تیم‌های ملی می‌مانند. از یاد نبریم که آن روزها فوتبال ایتالیا زیر سایه سنگین آ.ث‌میلان بود و امروز، اسپانیا یعنی بارسلون. اگر میلان 90 و بارسای امروز را فقط 2 باشگاه بنامیم در حق فوتبال و فهم فوتبالی خود ظلم کرده‌ایم! آری. گاهی خیال می‌کنیم -و بابت این خیال حق داریم!- که مسی، اسپانیایی است! و فان‌باستن، ایتالیایی! اما نه، تصور جالب‌تر و توهم واقعی‌تر ما می‌تواند این باشد که گولیت قبل از آنکه یک هلندی باشد یک میلانی است، مالدینی پیش از آنکه یک ایتالیایی باشد یک میلانی است، ژاوی قبل از آنکه یک اسپانیایی باشد یک بارسایی است و دنی آلوز نیز بیشتر اهل شهر بارسلون است تا کشور برزیل! راستی که آ.ث‌میلان دهه 90 و بارسلونای امروز، هر دو شهر میلان و بارسلون را بدل به کشورهایی فوتبالی کرده‌اند، 2 کشور فوتبالی با 2 مکتب فوتبالی! مکاتبی با 2 مربی بزرگ؛ یکی فابیو کاپلو و دیگری پپ گوآردیولا که این یکی از صدقه سر جوانی هنوز عطش بزرگ شدن دارد و حالاحالاها خیلی جا دارد!
***
امشب گیرم هم رئال بتواند بارسا را در نبرد عقل و عشق، شکست دهد؛ آنچه برای ما میلان دهه 90 را تداعی می‌کند، همچنان بارسلوناست. این‌بار به جای مثلث رایکارد، گولیت و فان‌باستن، مثلث ژاوی، اینیستا و مسی طلایه‌دار نوستالژی فوتبالی خواهند شد و کاپیتان پویول، یاد کاپیتان باره‌زی را برای ما زنده می‌کند. بارسلونا اما دیمیتریو آلبرتینی ندارد و به همین دلیل، میلان دهه 90 اسطوره‌تر بود. آن میلان اندازه این بارسا جام نگرفت اما انسجام بیشتری داشت. مرادم از فرق «جام» و «انسجام» بازی با کلمات نیست بلکه بازی زیبای میلان است در دهه 90 که هنوز بعد از 20 سال از خاطره اهل فوتبال محو نشده. برای قضاوت بهتر و اصولی‌تر فوتبال بارسلونا و اینکه چقدر در اذهان باقی می‌ماند، باید 20 سال صبر کنیم. خدا کند «تیکی‌تاکا» علاوه بر جام، انسجام هم داشته باشد تا از حافظه تاریخی مستطیل سبز فراموش نشود.
***
در تفاوت 2 مثلث میلان و بارسا به 2 نکته باید اشاره کرد؛ یکی اینکه مثلث میلان، یک هافبک دفاعی(رایکارد) داشت با 2 مهاجم(گولیت و فان‌باستن) اما مثلث آبی و اناری‌ها، 2 هافبک (ژاوی و اینیستا) دارد با یک مهاجم(مسی) و دیگری اینکه مثلث میلان در دل خود یک ظلع مخفی داشت که آن آلبرتینی، طراح اصلی حملات میلان بود. مثلث بارسا این ضلع در سایه را ندارد! و دقیقا از همین رو است که «تیکی‌تاکا» گاهی قفل می‌کند و نمی‌تواند زیبا بازی کند. فابیو کاپلو جایی در خاطرات خود از میلان 90 گفته است: «آن روزها مثلث میلان 3ضلع داشت متشکل از رایکارد و گولیت و فان‌باستن اما این 3 ضلع هرگز به هم وصل نمی‌شدند اگر دیمیتریو آلبرتینی نبود». فابیو آنگاه می‌خندد، ادامه می‌دهد و طعنه‌زنان از خبرنگار می‌پرسد «این تنها مثلثی در جهان بود که فی‌الواقع 4 ضلع داشت! اما مثلث بارسلونا فقط 3 ضلع دارد! حالا خودت قضاوت کن که ما برتر بودیم یا بارسلونا؟!»