ارتقای منزلت اجتماعی هنرمندان یکی از فعالیت‌های اصلی و بنیادین معاونت امور هنری است که در ابعاد «طرح تکریم هنرمندان پیشکسوت»، «ارزشیابی هنرمندان کشور»، «اعطای کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده»، «بیمه تامین اجتماعی هنرمندان»، «عضویت در صندوق اعتباری حمایت از هنرمندان» و «ثبت آثار هنری» در حال پیگیری است. رمضانعلی حیدری‌خلیلی، دبیر کمیته‌های تخصصی امور هنری ارزشیابی هنرمندان کشور درباره فعالیت‌های مختلفی که در حال انجام است توضیحاتی ارائه داده که بخشی از آن در ادامه می‌آید.
شورای ارزشیابی هنرمندان کشور به منظور ارزشگذاری به تخصص، تجربه و پاسداشت شأن و منزلت هنرمندان در سال 1366 به تصویب شورایعالی انقلاب فرهنگی رسید و فعالیت خود را آغاز کرد و در این راستا کمیته‌های تخصصی امور هنری با عضویت هنرمندان و استادان برجسته در رشته‌های موسیقی، هنرهای تجسمی، خوشنویسی، عکس، مجسمه و هنرهای نمایشی به منظور بررسی درخواست هنرمندان و ارزشگذاری و اعطای درجه هنری تشکیل شد. از سال 1367 تاکنون بالغ بر 2407 هنرمند موفق به دریافت درجه هنری شده‌اند. حدود 45 نفر از استادان برجسته هنری کشور عضو کمیته‌های تخصصی امور هنری ارزشیابی هنرمندان هستند .
با توجه به وجود حدود 5 هزار نفر هنرمند فعال در عرصه هنرهای آیینی و سنتی، معاونت امور هنری حمایت از فعالان و هنرمندان این عرصه را وظیفه ذاتی خود دانسته و بر این اساس و با موافقت مقام عالی وزارت و معاونت محترم امور هنری نسبت به تشکیل کمیته تخصصی هنرهای آیینی و سنتی ارزشیابی هنرمندان در سال‌جاری اقدام کرده است. در این راستا یکی از شعارهای اصولی در دوره جدید این است که ارزشیابی و اعطای درجه هنری آغاز راه برای شناسایی استعدادها، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های هنری به منظور حمایت از هنرمندان برجسته درجه یک و2 جهت شکوفایی فرهنگ و هنر کشور است.
یکی از اقدامات دیگر در این بخش اهتمام به اجرای طرح تکریم هنرمندان پیشکسوت است که در راستای ارتقای منزلت اجتماعی هنرمندان برجسته و پیشکسوت صورت می‌گیرد. هنرمندانی که بیش از 60 سال سن و بیش از 35 سال سابقه آفرینش حرفه‌ای هنری به خلق آثار برجسته اشتهار و اشتغال داشته باشند در قالب این طرح حمایت می‌شوند. از آغاز اجرای این طرح- سال 1379- تاکنون 700 نفر به عنوان هنرمندان پیشکسوت انتخاب و مشمول دریافت پاداش ماهانه شده‌اند.
یکی دیگر از طرح‌های در حال اجرا «اعطای کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده» است که حمایت مورد نظر غالبا به هنرمندانی که دارای حداقل 20 سال سابقه کار مفید در عرصه هنری و دچار کهولت سن، از کار افتادگی یا بیماری صعب‌العلاج باشند،
تعلق می‌گیرد.
دیگر طرح مهم در حال اجرا، بیمه تامین اجتماعی پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری است و از زمان اجرا تاکنون بالغ بر 15 هزار و یکصد نفر با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیمه تامین اجتماعی شده‌اند.
راه‌اندازی بانک اطلاعاتی هنرمندان کشور در ابعاد مختلف نیز هم‌اکنون در حال اجراست. برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی صنوف، آشنایی هنرمندان با تحولات هنری در منطقه و جهان، حمایت از صنوف از موارد دیگری است که ارتقای منزلت اجتماعی هنرمندان به صورت ویژه به آن توجه دارد.
یکی از برنامه‌های بنیادین معاونت امور هنری فعال‌سازی موسسه هنرمندان پیشکسوت است که هم‌اکنون هیات امنا و هیات مدیره آن تشکیل شده و در راستای پاسداشت شأن و منزلت هنرمندان پیشکسوت، استفاده از تجربیات و سوابق آنها، تقویت روابط و انس بین هنرمندان درجه یک با حداقل 60 سال سن و
35 سال تجربه کار دنبال می‌شود.
در راستای استیفای حقوق خالق اثر هنری، شورای تخصصی ثبت آثار هنری در معاونت در 7 شاخه شکل گرفته است که مبتنی بر قوانین و مقررات، تقاضای هنرمندان را درباره آثاری که خلق کرده‌اند بررسی می‌کند و گواهی ثبت اثر از طریق دفتر حقوقی وزارت متبوع به خالق اثر اعطا می‌شود.