فهمی هویدی*: چرا هیچ‌گاه مذاکره‌کنندگان فلسطینی هیچ اشاره‌ای به این نکته نمی‌کنند که اشغالگری مشکل اساسی این منطقه است که باید مرتفع شود؟ 20 سال از امضای توافق اوسلو در سال 1993 گذشته است، توافقی که براساس آن قرار بود اسرائیل در طول 5 سال از کرانه باختری عقب‌نشینی کند و بعد از ۳ سال نیز مذاکرات برای حل نهایی موضوع فلسطین را آغاز کند. این بدان معناست که در سال 2014 نیز همچنان باید مناقشه موضوعاتی مانند قدس و آوارگان و شهرک‌های صهیونیست‌نشین را که مقدمه‌هایی برای تشکیل دولت فلسطین است، کنار بگذاریم و به دیگر عناوینی که اهمیت زیادی ندارند، بپردازیم، آن هم در حالی که در این 20 سال شرایط به کلی تغییر کرده است. الان دیگر قدسی که در آن زمان صحبت از آن بود، کاملا محو شده و شهری کاملا جدید دیده می‌شود که یهودی‌سازی شده و غیر از مسجدالاقصی و قبه‌الصخره و برخی مراکز سیاحتی هیچ نشانی از آثار اسلامی در آن وجود ندارد. الان دیگر آوارگان نیز از خاطره‌ها حذف شده‌اند و شهرک‌های صهیونیست‌نشین چندین برابر شده‌اند، طوری که که دیگر پرونده آن قابل بررسی نیست. الان مشخص شده که آنچه از مذاکرات و توافق اوسلو به دست آمد، ۲ نکته بود: اول اینکه جنبش آزادیبخش (فتح) دولت اسرائیل را به رسمیت شناخت و به اشغال بیش از 78 درصد از اراضی خود به دست این رژیم مشروعیت داد. از سوی دیگر هماهنگی‌های امنیتی بین پلیس تشکیلات خودگردان و ارتش اسرائیل ایجاد شد. اسرائیل با این توافقنامه اقدامات خود در تسلط بر اراضی اشغال شده را تشدید کرده و نظارت بر آنها را افزایش داد. اسرائیل تمام این امتیازها را در شرایطی گرفت که فلسطینی‌ها هیچ چیزی به دست نیاوردند. مهم‌ترین غافلگیری‌های جنگ اخیر 50 روزه غزه این بود که تشکیلات خودگردان فلسطین از پیوستن به معاهده رم که به وی امکان شکایت از اسرائیل و بازخواست مقامات آن در دادگاه‌های بین‌المللی جنایی به علت جنایت در غزه را می‌داد، امتناع کرد. اصلا معقول نیست که اسرائیل این همه جنایت در غزه انجام دهد اما فلسطینی‌ها حتی نتوانند آنها را محاکمه کرده و در برابر جهان رسوا کنند، جالب‌تر اینکه کسی که عامل این عقب‌نشینی و امتیاز دادن‌هاست، همان تشکیلات خودگردان فلسطین است. یک موضع ذلت‌بار دیگر وجود دارد که در خاطره فلسطینی‌ها باقی خواهد ماند و فراموش نخواهد شد. هنگامی که در جنگ سال 2008 در غزه سازمان ملل، کمیته تحقیق بین‌المللی به ریاست قاضی ریچارد گولدستون تشکیل داد تا در مورد جنایت‌های جنگی در غزه تحقیق کنند، این کمیته اسرائیل را در گزارش خود محکوم کرد. این گزارش در کمیته حقوق بشر سازمان ملل در ژنو تصویب شد
*تحلیلگر مسائل بین‌المللی و ستون‌نویس روزنامه السفیر لبنان