اسدالله خسروی: بازار سکه و ارز که این روزها دچار آشفتگی و درعین حال دارای جذابیت خاصی برای سرمایه‌گذاران پرهیجان است تا جایی پیش رفته که بیشتر مردم به طمع سودآوری بالا و افزایش لحظه‌ای قیمت این کالاها، دارایی‌های خود را به سکه و ارز تبدیل می‌کنند تا در این آشفته بازار سودها کلانی را متناسب با سرمایه خود به جیب بزنند. چنین رویکردی که دلالان در بازار به هر قيمتي كه اراده كنند مبادرت به خريد و فروش سکه و ارز می‌کنند بی‌شک ناشی از عدم موانع قانونی یا نظارت دقیق دولت بر بازار است. با توجه به قيمت 1670 دلاري هر اونس طلاي جهاني و دلار بازار آزاد، قيمت هر گرم طلا 90 هزار تومان مي‌شود كه با توجه به وزن سكه تمام بهار (8گرم)، شاهد بیش از 400 هزار تومان حباب در بازار سکه هستيم. همچنین اقدام دولت در پيشفروش این فلز قیمتی در بانک ملی، بی‌تردید التهاب افزايش نرخ سكه بزودی فروکش خواهد کرد و بهای آن سیر نزولی را در پیش می‌گیرد چرا که بانك مركزي با چنین رویه‌ای درصدد جمع‌آوري پول‌هاي سرگردان و به دنبال هدایت سرمایه‌ها به سمت و سوی بازار‌های اصولی مورد اطمینان است. البته صرافی‌ها و طلافروشان با توجه به نوسان موجود در بازار سكه از فروش این کالا خودداری کرده و معتقدند نرخ‌ها همچنان بالا مي‌رود اما باید به این نکته توجه شود که با درنظر گرفتن نوسان بازار و با روند کنوني، همخوان نبودن نرخ طلا با قيمت جهاني و هزينه‌هاي کاذب موجب شکنندگي شرايط شده و به گفته برخي کارشناسان احتمال شکستن قيمت‌ها در روزهاي آتي بسيار است؛ با توجه به شرايط مي‌توان گفت كساني كه سكه نمي‌خرند چيزي از دست نمي‌دهند. ترس از قحطي سكه و طمع خريد ارز در حال حاضر فقط موجب افزايش تقاضا و در پي آن بزرگ‌تر شدن حباب قيمت‌ها شده چرا كه بنا به اعلام كارشناسان نرخ دلار نيز بايد حدود 1300 تومان و به دستور بانك مركزي بايد 1400 تومان باشد اما با كشيده شدن معاملات ارز به خيابان‌ها در پي قاچاق خواندن دلار موجود در بازار ديگر دستور و قانون در معاملات دخيل نيست و قيمت‌ها با توجه به هيجانات بازار نوسان پيدا مي‌كنند؛ حال آنكه وجود خريداران هيجان‌زده نيز يكي ديگر از دلايل افزايش بي‌رويه نرخ ارز و سکه است. از طرفي نيز بايد در نظر داشت وقتي بانك مركزي يك‌شبه 80 هزار تومان به نرخ سكه مي‌افزايد، بازار نيز 200 هزار تومان قيمت را بالا مي‌برد؛ از سوي ديگر وقتي بانك سكه را با نرخ 627 هزار تومان براي تحويل 4 ماهه و 599 هزار تومان براي تحويل 6 ماهه پيشفروش مي‌كند در واقع از سود خواب پول كه حدود 250 هزار تومان است در مدت 4 يا 6 ماه بهره مي‌برد و همه اين موارد در استفاده بازار از موقعيت و افزايش ناگهاني نرخ دخيل است. با اين حساب كارشناسان و دست‌اندركاران بازار سكه و دلار معتقدند بهاي اين دو كاذب و حبابي بوده و خريد سكه و دلار به اميد افزايش بهاي آن در آينده دور و نزديك سرابي بيش نيست چرا كه اين قيمت‌هاي نجومي بزودي رو به كاهش خواهند گذاشت. با این وجود پيشفروش سكه با قيمت جديد از روز دوشنبه هفته جاری در شعب بانك ملي ايران آغاز شد. اين سكه‌ها براي تحويل 6 ماهه با قيمت 5 ميليون و 989 هزار ريال و براي تحويل 4 ماهه با نرخ 6 ميليون و 274 هزار ريال پيشفروش مي‌شود. بانك مركزي كه از يك ماه پيش و با آغاز موج جديد افزايش قيمت سكه، فروش نقدي آن را متوقف كرد، پيشفروش سكه با قيمت 546 هزار تومان را آغاز كرده بود. این بانك فروش نقدي سكه را زماني متوقف كرد كه به آن اشكالاتي از قبيل ارزان‌فروشي منابع ملي وارد شد. پيشفروش سكه راهي براي جذب منابع مردمي بود كه سرمايه خود را در بازار كاذب ارز و طلا به گردش انداخته بودند. با اين وجود افزايش قيمت سكه ادامه يافت تا اينكه بانك مركزي دوباره با همان اشكال ارزان‌فروشي مواجه شد. شنبه گذشته بانك مركزي اعلام كرد پيشفروش سكه با قيمت قبلي متوقف شده و اين كار با قيمت جديد از سوم بهمن‌ماه آغاز مي‌شود. در حالي كه پيش از اين محمود بهمني، رئيس‌كل بانك مركزي اعلام كرده بود براي كاهش قيمت كاذب سكه اگر لازم باشد در سوپرماركت‌هاي محلات هم سكه عرضه خواهد كرد، هم‌اكنون پيشفروش سكه با مهلت 6 ماهه در حال انجام است. در چنین شرایطی با آغاز دوباره پيشفروش سكه در بانك ملي از شيب كاذب افزايش نرخ آن كاسته شده و پس از رشد 150 هزار توماني در روز شنبه، روز دوشنبه بهاي سكه افزايش كمتري پيدا كرد. در اين روز سكه طرح قديم يك ميليون و 100 هزار تومان، سكه طرح جديد يك ميليون و 50 هزار تومان، نيم‌سكه 530 هزار تومان، ربع سكه 270 هزار تومان و سكه گرمي 140 هزار تومان معامله شد. اين در حالي است كه هم‌اكنون كشور در تعطيلات چند روزه بسر مي‌برد. به عقیده کارشناسان افزايش قيمت سکه و ارز در درجه اول به دليل مشکلاتی است که به واسطه تحريم برای نقل و انتقال ارز به وجود آمده و در درجه دوم برخی سياست‌های بانک مرکزی و عدم مديريت موجب به وجود آمدن اين مشكلات شده است. پدرام سلطانی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران در این باره به «وطن امروز» گفت: اگر جريان افزايش نرخ ارز و طلا به همين نحو ادامه داشته باشد منجر به تضعيف اقتصاد خواهد شد که در درجه اول اعتماد را از بازار سلب می‌کند و فعالان اقتصادی بالاجبار خريد و فروش‌های خود را متوقف می‌کنند و بالطبع پول ملی از چرخه مبادلات خارج می‌شود و مبادلات داخلی هم با ارزهای خارجی صورت می‌گيرد که تورم شديدی دامنگير اقتصاد می‌شود، سرمايه‌گذاری‌ها متوقف می‌شود و نرخ بيکاری رو به فزونی می‌گذارد. وی براین باور است وضعيت کنونی بازار ارز ناشی از برخی سياست‌های بانک مرکزی و همين‌طور انجام نشدن اقدامات کارساز و موثر طی يکی، دو ماه گذشته است. سلطانی معتقد است، درباره ارزش پول ملی و تفاوت آن با ارزهای بين‌المللی در ابتدا بايد مسؤولان رودربايستی را کنار گذاشته و از اظهارات غيرکارشناسانه در اين فضا پرهيز کنند و واقعيت را بپذيرند. از نظر سلطانی نکته دوم اين است که مديران کشور عموما فضای اقتصادی را آنگونه که واقعيت است در نظر نمی‌گيرند و اختلاف‌نظرهايی دارند. طبيعتا الان زمان مناسبی برای اينگونه رفتارهای سياسی در داخل نيست و شرايطی نيست که به واسطه اختلافات جناحی مسؤولان کارهايی انجام دهند که بر آرامش اقتصاد تاثير بگذارد. وی معتقد است: بايد با نگاهی هوشمندانه، دقيق و با روحيه همگرايی و همفکری و اجماع در بين مسؤولان اقتصادی کشور نسبت به اتخاذ تصميم و اجرا کردن راهکارهای مناسب برای خروج از مسيری که منجر به تضعيف اقتصاد کشور خواهد شد، اقدام شود در غير اين صورت وضع بدتر خواهد شد.