گروه سیاسی: سرانجام اتحادیه اروپایی نفت جمهوری اسلامی را تحریم کرد. وزیران خارجه اتحاديه اروپايي روز دوشنبه در بروكسل، پایتخت بلژیک و مقر این اتحادیه، پس از هفته‌ها کش و قوس ممنوعیت خرید نفت ايران را تصویب کردند. در حالي كه يونان مهلتي يك ساله را براي توقف واردات نفت ايران خواستار شد اما تصميم ممنوعيت خرید نفت ايران از اول ژوئيه آينده (تیرماه 91) به اجرا درخواهد آمد. كشورهاي اروپايي به دليل ترس از تاثير منفي قطع واردات نفت از ايران روي برخي كشورهاي بحران‌زده همچون ايتاليا، اسپانيا و بويژه يونان اجراي تحريم اتحاديه اروپا عليه نفت ايران را 6 ماه به تاخير انداختند. هدف اتحاديه اروپا از اين دوره انتقالي، فرصت دادن براي تاثيرگذاري بر قيمت جهاني نفت و ارزيابي اين مساله است كه آيا قيمت‌هاي منابع جايگزين احتمالي، به وضعيتي غيرقابل تحمل می‌رسد. اتحاديه اروپا به موجب این تحريم‌ها، فورا امضاي قراردادهاي نفتي جديد را ممنوع مي‌كند و قراردادهاي بلندمدت موجود در پايان مرحله انتقالي لغو می‌شود، بدين معنا كه قراردادهاي امضا شده همچنان اجرا خواهند شد. به دنبال اعلام تحریم نفت ایران از سوی اتحادیه اروپا، بهای نفت در بازارهای جهانی به سرعت افزایش یافت و در معاملات روز دوشنبه، قیمت هر بشکه نفت خام برنت دریای شمال برای تحویل در ماه مارس به ۱۱۰ دلار و ۶۳ سنت رسید. قیمت هر بشکه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز ۹۹ دلار و ۲۱ سنت اعلام شده است. در شرایط كنونی كه كشورهای اتحادیه اروپا در بحران سخت حل نشده اقتصادی گرفتارند، اتخاذ این تصمیم سبب شده چند كشور از جمله اسپانیا و یونان از پیامدهای پیش رو بشدت ابراز نگرانی كنند. به گزارش العالم، «گارسیا مارگالو»، وزیر خارجه اسپانیا اعلام كرده است كشورش یكی از قربانیان اصلی این تصمیم است و باید آثار منفی زیاد آن را بر اقتصاد ملی خود تحمل كند. همچنین برخی كارشناسان اقتصادی با تاكید بر این موضوع كه حیات اقتصادی ده‌ها شركت و بیش از 50 پالایشگاه اقتصادی در كشورهای مختلف جهان بویژه اروپا به خرید نفت از ایران وابسته است، به این نكته اشاره كردند كه افزایش 30 درصدی میزان خرید نفت از ایران توسط چین نشان می‌دهد تهران در این زمینه با مشكل چندانی مواجه نخواهد شد. چین که از جمله خریداران نفت ایران به حساب می‌آید حدود 20 درصد نفت ایران را می‌خرد. اتحادیه اروپایی نیز مشتری 18 درصد از نفت خام ایران است که با احتساب تصمیم چین برای افزایش 30 درصدی خرید نفت، در عمل حدود 12 درصد از نفت ایران مورد تحریم قرار می‌گیرد. تصميم اتحاديه اروپا مبني بر تحريم نفت ايران در شرايطي است که آژانس بين‌المللي انرژي همين چند روز پيش نسبت به تاثيرات تحريم نفتي ايران بر بازارهاي جهاني هشدار داد. آژانس بين‌المللي انرژي هشدار داد تاثير اين تحريم‌ها از اواسط سال جاري و در فصل تابستان با کمبود نفت در بازارهاي جهاني نمايان خواهد شد. پيش‌تر نيز کشورهاي مختلفي نظير چين، ژاپن، كره‌جنوبي، هند، تركيه و سنگاپور با اشاره به تاثير منفي حذف ايران از بازار نفت بر اقتصاد متزلزل جهاني، با منع واردات نفت از ايران مخالفت كرده بودند. ايران سهم قابل توجهي از بازار نفت جهان را در اختيار دارد و حذف ايران از اين بازار لطمات جبران ناپذيري را به اقتصاد ناپايدار جهاني وارد خواهد کرد. به همين دليل است که اتحاديه اروپا به‌رغم توافق درباره تحريم نفت ايران اما اجراي اين تحريم‌ها را به ماه ژوئيه (تير) موکول کرده است. ايتاليا نيز خواستار معافيت بزرگ‌ترين شركت نفتي خود (اني) از تحريم‌هاي يكجانبه آمريكا و غرب عليه ايران شده و نخست‌وزير اين كشور از ديگر کشورهاي اروپايي خواسته شرکت نفتي «اني» از فهرست تحريم‌هاي احتمالي عليه ايران مستثني شود. همچنین روزنامه وال‌استریت ژورنال اعلام کرد: مقام‌های شرکت انگلیسی بریتیش پترولیوم با همکاری مقام‌های دولتی این کشور موفق شدند دولت آمریکا را متقاعد کنند تا این شرکت از تحریم‌های اعمال شده آمریکا بر ضد صنایع نفت و گاز ایران معاف شود.
تشديد بحران اقتصادي اروپا
يکي از شبکه‌هاي خبري مهم آمريکايي در گزارشي درباره تبعات تحريم نفتي ايران با اين عنوان که تحريم نفتي ايران باعث تشديد هرچه بيشتر بحران اقتصادي اروپا خواهد شد، نوشت: اگر تحريم نفتي ايران اجرا شود، باعث افزايش شديد قيمت نفت و در نتيجه طاقت‌فرساتر شدن تلاش اروپا براي حل بحران اقتصادي اين اتحاديه خواهد شد. به گزارش ایسنا به نقل از شبکه ان‌بي‌سي، تحليلگران و کارشناسان هشدار مي‌دهند که اگرچه دولت‌هاي اروپايي به تازگي بر سر ممنوعيت وارد کردن نفت ايران به توافق رسيده‌اند اما چندين کشور اروپايي بشدت نيازمند وارد کردن نفت از ايران هستند و در اين بين يونان به دليل اوضاع بسيار آشفته اقتصادي خود، اوضاع به مراتب نامساعدتري دارد، چرا که 30 درصد از نفت مورد نياز خود را از ايران تامين مي‌کند. البته به گفته کارشناسان امکان دارد ايران پيش از اتمام زمان 6 ماهه و فرصت دادن به اروپا براي جايگزيني نفت ايران، اقدام به توقف صادرات نفت خود کند و از اين طريق نقشه‌هاي آنها را نقش بر آب کند. اتفاقي که در صورت وقوع مي‌تواند غرب و اتحاديه اروپا را با معضل جدي مواجه کند. این در حالی است که کارشناسان می‌گویند اروپا آخرین تیر خود را به سمت ایران شلیک کرد و پس از این، دست غرب از انجام هرگونه اقدامی علیه جمهوری اسلامی ایران تهی خواهد شد.
واکنش وزارت امور خارجه ایران
هر چند مقامات جمهوری اسلامی به صورت رسمی درباره قطع همکاری‌های نفتی با اتحادیه اروپایی پیش از اجرای تحریم‌هاي اروپا علیه ایران اظهارنظر نکردند با این حال وزارت امور خارجه کشورمان اعلام كرده است، در شرایط كنونی بازار جهانی نفت، تحریم در این مقوله كاربردی ندارد و نمی‌تواند مانع استفاده از حقوق مسلم و صلح‌آمیز هسته‌ای شود، زیرا این فعالیت‌ها منطبق بر مقررات بین‌المللی و زیرنظر كارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام می‌گیرد. در بخشی از بیانیه وزارت امور خارجه درباره تحریم نفتی اروپا علیه ایران آمده است: «ایران با محكوم نمودن این حركت غیراصولی و با تاكید مجدد بر سیاست‌های مسؤولانه خود مبنی بر تنظیم روابط با كشورهای جهان بر اساس حقوق و مقررات بین‌المللی و اصول احترام متقابل معتقد است این تصمیمات آثار و پیامدهای ناگواری برای مردم اروپا و دیگران خواهد داشت». در بخش ديگري از اين بیانیه آمده است: به نظر می‌رسد اتحادیه اروپایی در دنباله روی غیرمنطقی از سیاست‌های آمریكا به منظور فرافكنی مشكلات اقتصادی و اجتماعی خود درصدد انحراف افكار عمومی از بیداری عدالتخواهانه مردمی و جنبش ضدتبعیض و سرمایه‌داری توسط فضاسازی‌های غیر واقعی می‌باشد. ملت ایران بارها اثبات كرده است هرگز تحت فشار و اقدامات ظالمانه، حاضر به دست كشیدن از حقوق مشروع و قانونی خود نبوده و مسلما با ایستادگی در چارچوب اصول عدالتخواهی و اعتقاد به صلح و ثبات بین‌المللی در آینده نیز تسلیم چنین روش‌هایی نخواهد شد و این مساله را به رهبران كشورهای غربی گوشزد می‌نماید كه حركت تقابلی با استقلال و پیشرفت كشورهای مستقل به مشكلات پیچیده دنیای كنونی خواهد افزود و مسؤولیت پیامد اینگونه تصمیمات نسنجیده و تلاش برای ایجاد تنش و بحران‌آفرینی بر عهده اتحادیه اروپاخواهد بود».