محسن جندقی: فیلم «خرس» روز گذشته در حالی در مرکز همایشهای برج میلاد اکران شد که اهالی مطبوعات در روزهای پنجشنبه و جمعه فیلمی که چنگی به دل بزند، ندیدند و از همین رو دیدن فیلمی که داستان جالبی را روایت میکند برای آنها تازگی داشت. خسرو معصومی کارگردان«خرس» عادت چند سال اخیر را کنار نگذاشته و باز هم مثل «رسم عاشقکشی»، «باد در علفزار میپيچد» و «جايی در دوردست»، مناطق بکر شمال را لوکیشن فیلم خود قرار داده است. نمیتوان با یک جمله گفت که «خرس» فیلم خوب یا بدی است چون شما با فیلمی مواجه میشوید که سوژه خوب و پرداخت بدی دارد، دارای بازیهای هم خوب و هم بد است و با وجود تلاش کارگردان و دستیارانش گافهای محسوسی دارد که تاریخ روایت فیلم را باورپذیر نمیکند.
«خرس» داستان رزمندهای (نورالدین با بازی پرویز پرستویی) است که پس از سالها مفقودالاثر بودن به زادگاه خود بازمیگردد و میفهمد که همسرش (راحله با بازی مریلا زارعی) با مردی دیگر (افرا با بازی فرهاد اصلانی) ازدواج کرده است. داستان با تلاش نورالدین برای بازپسگیری همسر سابق! ادامه مییابد و خط اصلی فیلم شکل میگیرد. پرویز پرستویی باز هم نقش رزمنده خستهای را بازی میکند که دل هوادارانی که از این نقش او خسته نمیشوند را میبرد. وی در چند سال اخیر با رکود مواجه شده و حتی در نقشهای متفاوت (موسی در فیلم «من و زیبا» که نقش یک گناهکار تواب را بازی کرده) این رکود ادامه مییابد. هیچکس نمیتواند توانمندی پرستویی را زیر سوال ببرد اما این رکود، موجب میشود علاوه بر خود او، فیلمهایی که او بازی میکند هم تحتتاثیر قرار گیرد. در مقابل فرهاد اصلانی نقطه قوت «خرس» محسوب میشود و تماشاگر را با بازی خوب خود درگیر میکند. مریلا زارعی هم نقش زن بدبخت و فلکزدهای را بازی میکند که بارها آن را در فیلمهای گذشتهاش تکرار کرده است. شعار «من 8 سال برای این مملکت جنگیدم که...» که چندین بار هم تکرار میشود یکی از دیالوگهای ضعیف نورالدین است و نشان میدهد کارگردان برای روایت منطقی داستان و همراه کردن تماشاگر با قهرمان فیلم مشکل دارد. تماشاگر نمیتواند اصرار نورالدین برای بازگشت به زندگی سابق و رسیدن به همسر سابق را درک کند. این در حالی است که حق با «افرا» است اما معصومی نمیخواهد این حق را برای مخالفت رجوع همسرش به شوهر سابق به افرا دهد و او را فردی عیاش، دیوصفت و خرسصفت مینامند! «خرس» کاملا سیاه اما پر از مناظر بکر شمال و سفیدی برف است، با این وجود به سختی میتواند منطق خود را به تماشاگر تحمیل کند. این فیلم ریتم کندی دارد اما در پایان، فیلم به سرعت حادثه اصلی را روایت میکند و آنجایی که همه انتظار داشتند تیتراژ دیده شود، فیلم با بیمنطقی هرچه تمامتر ادامه مییابد و مانند فیلمهای دهه 60 سرنوشت چند سال بعد قهرمان داستان هم مشخص میشود. معصومی با ساختن «جایی در دوردست» نشان داده دیگر گیشه برایش مهم نیست و دل کندن از فضای بکر شمال برایش سخت است و با ساختن «خرس» نشان داد همچنان قصد دارد جاده ساختن فیلم این تیپی را بپیماید. «خرس» رمانی است که قطعا مخاطب را به نشستن روی صندلی سینما تا پایان فیلم ترغیب میکند اما نمیتواند تماشاگر را راضی کند که به دیگران دیدن آن را توصیه کند.