ديپلماسي عمومي بيترديد مهمترين ابزار دولتهايي كه رياست آنها را دكتر احمدينژاد برعهده داشته است بهشمار ميرود. ديپلماسي عمومي به عنوان ابزار سياست خارجي عبارت است از فرآیندي كه دولت مخاطب هدف خود را نه ديگر دولتها كه ملتها قرار ميدهد و سعي ميكند با افكار عمومي نظام بينالملل ارتباط برقرار كرده و ايده و خطمشي خود را به آنها بقبولاند. اساسا ديپلماسي عمومي فرآیندي است كه از طريق آن دولت جمهوري اسلامي ارتباط و روابط مستقيم با مردم و ملتهاي ديگر برقرار ميكند تا مباني، آرمانها، ارزشها و گفتمان انقلاب اسلامي را در اين جوامع گسترش دهد. به بيان ديگر، ديپلماسي عمومي فرآیند ارتباط جمهوري اسلامي با عموم مردم كشورهاي ديگر براي شناساندن ايدهها، ايدهآلها، آرمانهاي اسلامي- انقلابي، معرفي نهادها، فرهنگ و هنجارها و تبيين اهداف و سياستهاي خود است(28) از اين رو ديپلماسي عمومي جمهوري اسلامي داراي چند ويژگي مهم است؛ نخست آنكه برخلاف ديپلماسي رسمي، مخاطب، عموم مردم در جوامع ديگر بويژه گروههاي غيررسمي از جامعه مدني هستند. اما وجه دیگر دیپلماسی عمومی شفافیت و انعطافپذیری آن است. به واقع جمهوری اسلامی با گذار از مدل سنتی تلاش میکند به صورت شفاف با ملتها و بازیگران غیررسمی حاضر در نظام بینالملل ارتباط برقرار کند و با این روش ارزشها و آرمانهای مورد نظر خود را صادر کند. هدف دیپلماسی عمومی هم تاثیرگذاری بر افکار و اذهان مخاطبان با هدف هماهنگسازی هنجارهای آنان با آرمانهای انقلاب اسلامی و آمادهسازی برای اجرای سیاستهای جمهوری اسلامی است. به واقع حسن مهم دیپلماسی عمومی که به صرف اجرای آن محقق میشود، نشان دادن اهمیت افکار عمومی چه در سطح داخلی و چه در سطح خارجی برای سران دستگاه دیپلماسی کشور است. اهمیت دادن به افکار عمومی در وضع کنونی نظام بینالملل از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ موضوعی که در حال حاضر حتی از جانب کشورهای مدعی دموکراسی رعایت نمیشود. مصاحبههای مکرر رئیسجمهور با روزنامهها و خبرگزاریهاي خارجي
و از آن مهمتر سخنرانی در دانشگاه کلمبیا که به دیپلماسی کلمبیا معروف شد، از مصداقهای بارز دیپلماسی عمومی محسوب میشود. دیپلماسی عمومی به عنوان مهمترین ابزار سیاست خارجی جمهوری اسلامی در جریان فتنه 88 مورد هجمه فتنهگران قرار گرفت. چنانکه گفته شد، شفافیت از مهمترین مولفههای دیپلماسی عمومی محسوب میشود. اخلالگران در جریان فتنه با متهم کردن سران نظام به دروغگویی تلاش داشتند این مولفه را به چالش بکشند و از این رهگذر بر دیپلماسی عمومی تاثیر بگذارند و سیاست خارجی را از مهمترین ابزارش محروم کنند. در صورتی که مولفه شفافیت زیر سوال میرفت، اساسا دیپلماسی عمومی کارویژه خود را از دست میداد چرا که با کمرنگ شدن مولفه شفافیت و صداقت، ارتباط برقرار کردن با تودهها، ملتها و نهادهای غیررسمی بسیار دشوار میشود و کسی حاضر نیست سخنان مجری دستگاه دیپلماسی را باور کند.
حمایت از جنبشهای اسلامی در منطقه
حمایت معنوی و دیپلماتیک از گروههای اسلامگرا در منطقه بر مبنای اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی (که پیش از این به آن پرداخته شد)، انجام میگیرد. هرچند اين حمايتها بر اساس آرمانهاي انقلاب اسلامي انجام ميشود لیكن حمایت از این گروهها به مرور زمان تبدیل به یکی از اهرمهاي قدرت و ابزارهای دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران شده است.(29)
..............................................................................................................
28-
Sharp, paul (2005) ,Revolutionary States Outlaw Regimes and The Techniques of Public Diplomacy.
In Jan Mllisen, ed., The New Public Diplomacy: Soft Power in International Relations, Basing Stoke:
Palgrave: Macmillan .
29- سیدجلال دهقانیفیروزآبادی و فیروزه رادفر، پیشین، ص 138