هر روز که از جشنواره سی‌ام فیلم فجر می‌گذرد افسرده و دلمرده‌تر می‌شوم. در جشنواره فیلم فجر امسال از فيلم خوب خبری نیست و اهالی رسانه از سر تکلیف برای انجام یک کار روتین و اداری به برج میلاد آمده‌اند. فضای نقد و نظر هم به فضایی نه چندان دلچسب بدل شده است. برای وضع کنونی
2 حالت می‌توان در نظر گرفت؛ یا سلیقه اهالی رسانه ارتقا یافته، یا سطح سینمای ایران تنزل کرده است. به هر صورت روز پنجم فیلم امیدوار‌کننده‌ای در جشنواره نبود و به همان چند فیلم متوسط که به نمایش درآمد قناعت کردیم. فکر می‌کنم فیلم‌های بخش خارج مسابقه را نباید نمایش می‌دادند چرا که با نمایش فیلم «پنهان» هیات انتخاب و دبیر، دوباره مورد پرسش قرار خواهند گرفت.
یکی می‌خواد باهات حرف بزنه احیای ژانر بیمارستانی
از چند سال پیش با چند تن از اساتید سینما بر سر ماهیت تله‌فیلم بحث‌های مفصلی داشتیم، واقعیت این است که فیلمسازانی که قصه‌ها و روایت‌هایی را که نمی‌توانند در قالب تله‌فیلم به تصویر درآورند در قالب فیلم به تصویر می‌کشند. طرح چنین موضوعی به این دلیل است که منوچهر هادی یکی از بهترین تله‌سازان تلویزیونی است که مجموعه تله‌های این کارگردان خوش‌فکر تلویزیونی عمدتا با استقبال فراوانی مواجه شده است. فارغ از دایره فعالیت‌های تلویزیونی فیلم قبلی این کارگردان «قرنطینه» اثر فوق‌العاده‌ای به حساب می‌آید. قرنطینه اثر متفاوت در غشایی از جذابیت‌های عامه‌پسندانه ساخته شد و نخستین ساخته منوچهر هادی، بهترین اثرش به حساب می‌آید. تازه‌ترین ساخته منوچهر هادی «یکی می‌خواد باهات حرف بزنه» که در برج میلاد تهران به نمایش درآمد حتی ذره‌ای از جذابیت‌های تله‌فیلم‌هایش را نداشت. مشخص بود هادی چون نمی‌توانسته این قصه را به تله‌فیلم برگرداند، آن را به صورت سینمایی به تصویر کشیده است، ضمن اینکه خلاقیت فرمی کارگردان به شکل قابل توجهی افت کرده است. روایت آخرین ساخته هادی جذابیت‌های نصفه و نیمه‌ای هم دارد اما فیلم در اکران عمومی قطعا با شکست مواجه خواهد شد. نوع رابطه‌های تعریف شده در فیلم و قالب شخصیت‌ها با مشکل عدیده‌ای مواجه است و به بدنه روایت الصاق نمی‌شود. نویسنده و کارگردان گویا به قبل- بعد ماجراها اصلا فکر نکرده است. رابطه «یاسمن» با «علیرضا» دندانپزشکی که تنها چند جلسه او را ملاقات کرده و در حین این رابطه‌ها از علیرضا درخواست کرده با «لیلا نادری» (مادرش) ازدواج کند، غیرمحتمل به نظر می‌رسد و روایت اولیه که ورودی داستان به‌شمار می‌رود پاشنه آشیل درام به حساب می‌آید، ضمن اینکه تنها تفاوت عمده تله‌فیلم‌های تلویزیونی با آثار سینمایی در نوع و میزان تعلیق درام است. تعلیق این روایت کاملا تلویزیونی است منتها قابل نمایش در تلویزیون نیست. تنها شخصیت قابل اعتنای داستان «مصطفی بقایی» (شهاب حسینی) است که می‌توان در مجموعه واکنش‌هایش به شخصیت متزلزل این کاراکتر پی برد. نکته مهم به پیرنگ «زن دوم بودن» بازمی‌گردد که با فیلم «زن دوم» در سینما به صورت شاخصی نمایش داده شد و پس از آن به مجموعه‌های داستانی تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی تسری یافت. تماشاگری که مولفه‌های داستانی از این دست را در سریال‌هایی همچون «شیدایی» در چند شب متوالی می‌بیند قطعا دیدن چنین روایت‌هایی برایش دلچسب نیست. مرز مشترک این فیلم با قرنطینه در این است که هر دو فیلم به بیمارستان، مرگ و ناامیدی ختم می‌شود اما قرنطینه شخصیت‌ها و خرده‌روایت‌هایی دارد که فضای حاکم صدمه به جذابیت‌های دراماتیک فیلم نمی‌زند اما فیلم هادی بعد از به کما رفتن یاسمن در فضایی سرد می‌گذرد که برای تماشاگر قابل تحمل نیست.
آمین خواهیم گفت؛ برای جشنواره‌های خارجی
اتمسفر فیلم تازه سامان سالور شباهت‌های عامی به فیلم «چند کیلو خرما برای مراسم تدفين» از همین کارگردان دارد. «آمین...» خط قصه جذاب سرراستی ندارد و به شبه‌فیلم‌های انتلکت اواخر دهه 60 و 70 شباهت دارد و قطعا مثل دیگر آثار این کارگردان رنگ پرده سینما نخواهد دید و به بایگانی خواهد رفت. چون فیلم جذابیت‌های عامه‌پسندانه برای جلب مخاطب ندارد، حتی مخاطب خاص هم به سادگی فیلم را پس خواهد زد. واقعا دیدن این فیلم امتیازی برای مخاطب به حساب نمی‌آید. سینمای ارزان و شخصی یعنی آمین... دغدغه‌های شخصی و فردی کارگردان به‌شمار می‌رود و به هیچ‌وجه با عموم مخاطب نمی‌تواند ارتباط برقرار کند، سینمایی که 2 حالت دارد یا ضدسینماست یا محصول شخصی. آمین... هم در دایره سینمای شخصی سازنده می‌گنجد و هم ضدسینماست. سینمایی که برای القا ژست روشنفکرنمایی از قصه سرراست تعریف کردن برای مخاطب می‌گریزد دوره‌اش تمام شده است. البته نظریه سومی هم وجود دارد که این فیلم با توجه به غیرمتحمل بودن داستانش و نشان دادن فقر و تصویری سیاه از مردم ایران برای نمایش خارجی و حضور در جشنواره‌های خارجی ساخته شده است.
چک؛ ضعیف‌ترین فیلم گله
بهترین فیلم راست‌گفتار
حال زار سینمایی که با بی‌تدبیری از سراشیبی به دره سقوط افتاده است که بنده نه به عنوان روزنامه‌نگار یا احیانا منتقد بلکه بیشتر به عنوان یک تماشاگر عادی با آثار فیلمسازانی ارتباط برقرار کنم که تا پیش از این رغبت به دیدن فیلم‌هایشان نداشتم اما از دایره انصاف خارج نشویم، فیلم راست‌گفتار ایده خوبی در بدنه روایتش دارد. با اینکه یک بازسازی مجدد از فیلم «جمعه» به کارگردانی گله است اما نوع بازسازی فیلم یک برگردان امروزی کاملا به‌روز شده است. داستان جمعه درباره 4 مرد به نام‌های «اكبر» (راننده تاكسي) «منصور» (كارمند دولت) «مصطفي» (مشت‌زن) و «قاسم» (قاچاقچي) است که كيف ربوده شده مردي را به او بازمي‌گردانند و مرد به عنوان پاداش چكي به مبلغ 40 هزار تومان به نام آنها صادر مي‌كند. فرداي آن روز تعطيل است و آنها كه به هم اطمينان ندارند، در خانه منصور ساكن مي‌شوند. منصور با همسر و دخترش «مرضيه» زندگي مي‌كند و مصطفي به دختر دل مي‌بندد. مصطفي در مسابقه انتخابي آسيايي كه روز جمعه برگزار مي‌شود حريف خود را شكست مي‌دهد. در اين فاصله قاسم با دوستان خود قرار مي‌گذارد روز شنبه موقع وصول چك آماده باشند و كيف پول را بربايند. همدستان قاسم وارد عمل مي‌شوند و منصور در درگيري با گلوله قاسم از پا درمي‌آيد. قاسم دستگير مي‌شود و منصور در آخرين لحظه، دخترش را به مصطفي مي‌سپارد. اما «چک» به کارگردانی کاظم راست‌گفتار روایت «گوهر» (راننده تاکسی) «میثم» (دانشجو) «تیمسار بازنشسته» (همایون ارشادی) و «جوادی» (کارمند) است که کیف «بهرامی» (جمشید مشایخی) را که سارقان می‌ربایند بازپس می‌گیرند و بهرامی از آخرین برگه دست چک خود مبلغ 40 میلیون تومان به این 4 نفر می‌دهد و چون این 4 نفر به یکدیگر اطمینان ندارند، مجبور می‌شوند تا صبح در کنار یکدیگر بمانند در این گیر و دار و کش و قوس متوجه می‌شوند فردا جمعه است و قرار می‌شود تا شنبه صبح در کنار یکدیگر بمانند. در نهایت به خانه جوادی که از همه متشرع‌تر است، می‌روند. فیلم در چند لوکیشن مشخص قصه را تعریف می‌کند، این موقعیت‌ها عبارتند از 1- خودروی گوهر 2- هتل 3- خانه جوادی 4- خانه سرهنگ 5- دانشگاه تهران 6- پارک. در این فیلم
«درباره الی...» و «مهمان مامان» در هر کدام از فیلم‌ها با دستمایه قرار دادن قصه این آثار هجو می‌شوند. در هر صورت این فیلم بهترین فیلم کاظم راست‌گفتار است که توانسته از بدترین فیلم گله در برگردانی اقتباسی بهترین اثرش را خلق کند. فیلم از دقیقه 50 از ریتم می‌افتد و یکدستی و نشاط اولیه‌اش را از دست می‌دهد اما بازسازی فیلم گله نشان داد ایده‌های مهم هیچگاه تکراری
نخواهند شد.
پنهان؛ فرصتی که از رحمانی گرفته شد
واقعا تعجب می‌کنم «پنهان» ساخته مهدی رحمانی چه مشکلی داشته و دارد که از بخش مسابقه کنار نهاده شده است. این سومین فیلمی است که در خارج از مسابقه نمایش داده می‌شود که لیاقت بودن در بخش مسابقه را داشته و اگر این اتفاق می‌افتاد قطعا در بخش مسابقه جایزه فیلمنامه را از آن خود می‌کرد. دلایل آن را کسی نخواهد فهمید. عوامل فیلم قبل از جشنواره اعتراض‌های فراوانی به این موضوع داشتند اما نتیجه‌ای عاید کارگردان اثر نشد. پنهان از 3 روایت موازی تشکیل می‌شود که نقطه‌عطف‌های دراماتیک در لحظاتی اتفاق می‌افتد که این روایت‌های موازی با یکدیگر برخورد می‌کنند. به اعتقاد نگارنده از این حیث فیلمنامه پنهان بی‌نظیر است و ساختار فیلمنامه کاملا نو و تازه به‌شمار می‌رود.