زیبا اکبرزاده: ظهور و ورود قطر در روند تحولات افغانستان پس از ایجاد نمایندگی طالبان در دوحه که به رهبری آمریکا صورت گرفت، ریاض را نگران جایگاه خود در آینده افغانستان و طالبان کرده و از اینرو در تلاش است نقش خود را در کشور بحرانزده افغانستان بار دیگر باز یابد. عربستان با به رسمیت شناختن طالبان، داشتن روابط پشت پرده با پاکستان، میانجیگری برای مذاکرات طالبان با افغانستان و نیز تلاش برای تاسیس دفتر نمایندگی طالبان در ترکیه در تلاش است نقش مستقیم در وضعیت افغانستان داشته باشد. عربستانسعودی یکی از 3 کشوری است که رژیم طالبان را به رسمیت شناخته و حامد کرزی 2 سال پیش از این کشور خواست میزبان مذاکرات صلح دولت افغانستان و طالبان باشد و بارها تلاش کرد عربستان را در روند مذاکره با طالبان شریک کند. در عین حال سفر اخیر هیات بلندپایه افغانستان به عربستانسعودی، اين را میرساند که افغانستان هنوز به عربستان به عنوان یک عنصر مهم در تلاشهای کابل برای رسیدن به مصالحه با طالبان مینگرد اما عربستان با این اقدامات به دنبال چه هدفی است؟ آیا واقعا دلسوزیهای عربستان به نفع افغانستان است یا بیشتر منافع آلسعود در آن مدنظر گرفته میشود، زیرا عربستان در قبال هر کشور یک سیاست خاصی را پیگیری میکند. بهطور مثال در انقلابهای عربی که خواست همه انقلابیون مصر، تونس و بحرین یکی بود اما عربستانسعودی در قبال بعضی سکوت کرد و درباره بحرین نیروی نظامی به این کشور اعزام کرد و به کشتار مردم بیسلاح بحرینی مشغول شد. در پاسخ به این سوال کارشناسان معتقدند عربستانسعودي به دنبال كسب مقام مركزيت اسلام و همچنين گسترش روزافزون وهابيت است و طالبان هم با تعصب افراطي كه نسبت به اسلام دارد، ديدگاه فكري بسيار نزديكي با وهابيت داشته و دولت سعودی با پرداخت كمكهاي مالي به راحتي توانسته وهابيت و ديدگاههاي خود و اربابانش را در افغانستان گسترش دهد. از سوی دیگر، گزارشهایی نیز درباره تلاش عربستانسعودی برای امضای پیمان استراتژیک با افغانستان در سطح رسانهها مطرح است. اخیرا روزنامه الریاض به نقل از مقامات بلندپایه سعودی گزارش داد کابینه آلسعود به وزارت خارجه این کشور دستور داده است، برای امضای قرارداد همکاری میان افغانستان و عربستان اقدام کند. کارشناسان مسائل خاورمیانه درباره چرایی تلاش عربستان برای حضور فعال در افغانستان معتقدند عربستانسعودی نگران آن است که بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان اگر کشورهای دیگر در این کشور نفوذ کنند، نقش منطقهای این کشور در افغانستان کمرنگ خواهد شد، زیرا این احتمال است که بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان، این کشور بار دیگر صحنه رقابتهای احتمالی باشد.