ملکه (باشه آهنگر) فیلم شاخص روز ششم به شمار میرفت. مهرجویی مثل همیشه شوخ و شنگیاش را به سینما آورد، آزمایشگاه حمید امجد یک کمدی آوانگارد فارغ از کلیشههای مرسوم بود، «قلادههای طلا» پربینندهترین فیلم جشنواره شد، موتمن علاقهمندانش را مایوس کرد، خودزنی کاوری فیلمی بود که در محافل سینمایی بیشتر از آن خواهیم شنید، «بغض» (رضا درمیشیان) و «زندگی خصوصی آقا و خانم میم» بهترین فیلمهای جشنواره فجر امسال بودند.
ملکه؛ بلوغ در فرم و ساختار
منحصر به فرد بودن باشه آهنگر تا پیش از ساخت چنین فیلمی به پرداخت محتوایی آثارش بازمیگشت، اما پس از دیدن ملکه دریافتیم این بلوغ در فرم و ساختار آثار باشه آهنگر نیز به تکامل رسیده است. بیشک ملکه منحصربهفردترین فیلم جشنواره فجر است که استحقاق دریافت سیمرغ بهترین کاگردانی را دارد. میلاد کیمرام در این فیلم خوش درخشیده است و استحقاق دریافت سیمرغ را به راحتی دارد. فیلم لبریز از کارگردانی اعجوبهای به نام باشه آهنگر است.
«زندگی خصوصی آقا و خانم میم»؛ تحقق يك پيشبيني
روزنامه «وطنامروز» در شماره نخستین بهمن 1390 به شکل مفصل به این فیلم پرداخت و پیشبینیهای نگارنده مبنی بر استقبال اهالی رسانه و مردم از فیلم، رنگ حقیقت یافت. فیلمی که اگر در بخش مسابقه بود شايد میتوانست سیمرغ بهترین فیلم را از آن خود کند.
آزمایشگاه؛ از تئاتر به سینما
حمید امجد سالها نمایشنامههای مختلفی را روی صحنه برده است و جزو اساتید محترم تئاتر به حساب میآید. علاقهمندان سینما، روزنامهنگاران و منتقدان اغلب کتابهای حمید امجد و برادرزادهاش را در کتابخانهشان نگهداری میکنند. بسیاری از ما که در مطبوعات فعال هستیم بر سر کلاسهایش نشستهایم و بسیار از او آموختهایم، همه این دلایل برای کسی که در حوزه تئاتر استاد مسلم به حساب میآید، دلیلی میشود که با احترام به اثرش نگاه شود. من آزمایشگاه را یک فوق کمدی مدرن میدانم که فاصله فراوانی با سینمای مبتذل دارد. خب! طبیعی است نخستین فیلم امجد است و زیاد هم نمیتوان متوقع بود، چونکه نخستین اثر سینمایی ایشان به حساب میآید.
«نارنجیپوش»؛ سبک تازهای از قصهگویی
«نارنجیپوش» سبک تازهای از قصهگویی است که تنها از عهده داریوش مهرجویی بر میآید. فیلم نارنجیپوش، آسمان محبوب و اپیزود نخست تهران طهران توقع هواداران مهرجویی را برآورده نمیکند اما حسن مهرجویی این است که از یک سطح استانداری پایینتر نمیآید. نارنجیپوش متوسطترین فیلم او به حساب میآید اما پس از پایان نارنجیپوش یک مساله دائما موجب آزارم میشد؛ اینکه جایزه بینالادیان را به مهرجویی دادند دلیلش چه بوده است؟ درست که ایشان صاحب کسوتند اما نارنجیپوش فیلمی در ستایش عرفان فنگشویی بود که یک طریقت به حساب میآید، نه یک شریعت، حتی این طریقت از منظر بسیاری از ادیان ابراهیمی خرافه است. با این حساب جایزه دادن به مهرجویی بیشتر برای کسب اعتبار جشنواره بیرمقی است که با سالهای گذشته اصلا قابل مقایسه نیست، دقیقا عین همان اتفاقی که برای جرم افتاد، خرج کردن از نام فیلمسازان معتبر برای جشنوارههای بیرمق. مسؤولان سینمایی کشور فراموش کردهاند اعتبار جشنواره از حضور آثار استاندارد و با کیفیت است نه اینکه دوجین فیلم متوسط در جشنواره حضور داشته باشد آخر سر هم به بدترین فیلم جایزه داده شود.
بیداری؛ اثری ضعیف
برای فرزاد موتمن احترام قائلم، کسی که شبهای روشن و فیلم زیبای صداها را در کارنامه دارد اما متاسفانه فیلم بیداری اثری فوقالعاده ضعیف با پرداختی کاملا تلویزیونی است، این فیلم اثر قابل دفاعی نیست. فیلم بد و بدحرمتی از سوی سعید حاجیمیری (تهیهکننده) که مدعی اخلاقمداری است، کاملا بعید به نظر میآید. داستان فیلم بیداری راجع به زنی است که در سال 1363 مفقود میشود و از سال 1387 سر برون میآورد و دخترش یاسمن سالهاست که ناپدید شدن مادر را نمیتواند بپذیرد. البته با دستمایه قرار دادن چنین روایتهایی در هالیوود فیلمهای متعددی ساخته شده است و حتی فیلمسازان اروپایی سرشناسی زندگی دوگانه ورونیکا را در کارنامه خود دارند، مصائب ذهن نیز که در سال 2004 ساخته شد به این زندگی دوگانه میپردازد، قالبی فلسفی که نخستین بار در طریقتهای شرقی بدان پرداخته شده است. تائوئیسم، لائوتسهایسم و کنفوسیوسیسم، مبانی چنین تفکری را تبیین کردهاند و سازندگان این فیلم سعی کردهاند مبنای زندگی دوگانه را با قرار دادن شخصیت شهید توجیه کنند.
در انتظار معجزه
رسول صدرعاملی دیگر نمیتواند فیلم استاندارد و خوبی بسازد، در یادداشتی که بر هر شب تنهایی نوشتم این موضوع را پیشبینی کردم و حالا 2 فیلم زندگی با چشمان بسته و در انتظار معجزه بر پیشبینیهای نگارنده صحه گذاشته است.
خودزنی؛ یک اقتباس موفق
بعد از دیدن خودزنی متوجه خواهید شد که احمد کاوری کارگردان تازه نفسی است که از مرحله آزمون و خطا عبور کرده است و آینده روشنی را میتوان برایش پیشبینی کرد. کاوری در یک گفتوگوی غیررسمی میگفت به اثری میتوان برچسب سینمایی بودن الصاق کرد که بعد از یکبار دیدنش اشتیاق دوباره دیدن آن اثر را داشته باشی و بعد از تماشای فیلم کلیت فیلم را در ذهن بارها مرور کنی. بعد از یک بار دیدن فیلم کاوری مشتاق شدم بارها تماشایش کنم، ضمن اینکه خودزنی تنها اثر اقتباسی جشنواره فیلم فجر به شمار میرود. برخی دوستان فراموش کردهاند هالیوود مامن سینمای اقتباسی است و سینماگران ما فراموش کردهاند اصالت سینمای هالیوود ریشه در اقتباس دارد، به هر حال هر اثر اقتباسی ویژگیهای منحصر به فرد خودش را خواهد داشت و خودزنی در نوع پرداخت روایت ویژگیهایی مبتکرانه و خلاقانه را ارائه کرد.
بغض؛ تلخیهای مهاجرت
بهترین فیلم جشنواره فجر پس از «زندگی خصوصی آقا و خانم میم» است، فیلمی که تلخیهای زندگی پس از مهاجرت را به تصویر میکشد و چقدر استادانه این کار را انجام میدهد. این فیلم نخستین اثر سینمایی رضا درمیشیان است که سالها در کسوت دستیار کارگردان فعالیت کرده و به عنوان نخستین اثر مستقل در جشنواره بهترین را ارائه کرده است. امسال هم جشنواره فیلم فجر فستیوالی از بیمهریها به راه انداخته است و دامنه این بیمهریها گریبان بغض را هم گرفت. درمیشیان با بغض ثابت کرد کارگردان فوقالعاده توانایی است و حضور نیافتن این فیلم در بخش مسابقه بازهم بر ابهامات میافزاید.
روزهای زندگی؛ روایتی بکر از دفاع مقدس
با دیدنش انگشت حیرت به دهان گزیدم، بعد از پشت پرده مه فیلمهای سطحی و شعاری بسیاری از پرویز شیخطادی دیدهایم اما روزهای زندگی فیلمی خوشساخت درباره دفاع مقدس است. این فیلم روایت تازه، بکر و متفاوتی از شیخ طادی است و شاید تا امروز بهترین ساخته وی به حساب آید که در بخش فیلمنامه استحقاق دریافت سیمرغ را دارد. فیلم روایت امیرعلی علوی و همسرش است که در بیمارستان صحرایی به کار طبابت مشغولند، دقیقا در روزهایی که قطعنامه پذیرفته میشود، عراقیها وارد جنگ شده و در روزهای صلح به اشغالگری خود ادامه میدهند، امیرعلی و همسرش لیلا با شمار زیادی از مجروحان در محاصره دشمن گرفتار میشوند و... .