گروه فرهنگ و هنر: بارزترين تفاوت جشنواره سي‌ام، عدم اهداي سيمرغ بهترين فيلم بود. ساعت 18:30 روز بیست و سوم مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر در حالی آغاز شد که بسیاری از هنرمندان پشت درهای این تالار گرفتار جمعیت شده بودند، حتی جواد جلالی و مهدی سعدی با تاخیر خود را به سالن رساندند تا جوایز خود را دریافت کنند اما مهم‌ترین حاشیه این مراسم بی‌برنامگی برگزارکنندگان بود و شهیدی‌فر دائما با مسؤول برگزاری اهدای جوایز بعدی را چک می‌کرد و هیچ کنداکتوری از قبل به رسانه‌ها حتی خود شهیدی‌فر اعلام نشده بود.
***
این خبرنگاران خشمگین
اهالی رسانه و خبرنگاران بابت اعلام نشدن اسامی کاندیداهای جشنواره به خبرگزاری‌های مربوط از این موضوع خشمگین بودند؛ بالکن این جشنواره چنان لبریز از جمعیت بود که هر لحظه احتمال می‌رفت کسی از بالکن به داخل سالن همکف پرتاب شود و باز هم حضور جمعیتی که از اهالی هنر بودند و نه خبرنگار در میان مدعوین کاملا به چشم می‌آمد.
آیین اختتامیه در حالی آغاز شد که مدعوین انتظار داشتند احسان کرمی را به عنوان مجری روی سن ببینند اما این اتفاق نیفتاد و شهیدی‌فر روی سن حاضر شد تا برای نخستین‌بار در طول دوره‌های مختلف جشنواره مراسم افتتاحیه و اختتامیه را يك نفر اجرا كند.
دست‌های خالی
محمد خزاعی در میان سینماگران ظاهرا چهره میانه‌رو و معتدلی به نظر می‌رسد اما همین چهره میانه‌رو و معتدل اعتراض خود را به وضع کنونی سینما به صورت معتدل و آرام از زبان یک جانباز اعلام کرد. دبیر سیامین جشنواره فیلم فجر با اشاره به برگزاری باشکوه جشنواره امسال گفت: خوشحالم در این جشن در خدمتتان هستم، از حضور چهره‌های سینمایی کشور و اعضای رسانه و تمام شرکت‌کنندگان داخلی و خارجی در جشنواره تشکر می‌کنم، جشنواره باشکوهی داشتیم. گزارش عملکردی را آماده کرده بودم تا ارائه کنم ولی وقتی تصویر مادر را در کلیپ «بادامی برای خدا» دیدم، موجب شد به این نکته برسم که دست‌های ما خالی است. وی همچنین ادامه داد: دوست جانبازی از من خواست از فیلمسازان بپرسم جای ما مردم بر پرده سینما کجاست؛ مردم عادی، روستاها، اختراعات‌شان، خواسته‌های ما بسیار وسیع‌تر از پرده سینماهاست. دبیر جشنواره فجر در ادامه اظهار داشت: به عقیده دوست من بین فیلمسازان و مردم فاصله افتاده و نه هنرمند مقصر است و نه مسؤول زیرا همه اینها در جنگ، انتخابات و تمام مقاطع تاریخی کشور حضور داشتند اما متاسفانه یاد نگرفتیم با هم گفت‌وگو و به زبان مشترکی دست پیدا کنیم.
اهدای نخستین دیپلم افتخار؛ «اینجا بدون من»
در مراسم اختتامیه دیپلم افتخار بهترین پوستر فیلم به احسان برآبادی برای فیلم «اینجا بدون من» اهدا شد. دیپلم افتخار بعدی نیز به آنونس فیلم «اینجا بدون من» اهدا شد.
«بدرود بغداد» و نخستین سیمرغ جشنواره
جواد جلالی در بخش عکس، سیمرغ بلورین سیامین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را برای فیلم سینمایی «بدرود بغداد» گرفت و آرزو اتحاد نیز دیپلم افتخار را در همین بخش برای فیلم «سیزده ۵۹» دریافت کرد.
جوايز بخش مستند
اما بعد از اهدای جوایز مواد تبلیغی نوبت به بخش مستند یا سینماحقیقت رسید. در این بخش در ابتدا دیپلم افتخار برای بهترین تحقیق و پژوهش در بخش مستند به ارد عطارپور و سعید ملیح برای فیلم مستند «خلیج‌فارس» اهدا شد. «1559» (محمدرضا ابوالحسنی) و «در جست‌وجوی پلنگ ایرانی» (باقر نظامی بلوچی، محمدصادق فرهادی‌نیا، یزدان سینکایی و رحمان اسحاقی‌نیموری) دیگر نامزدهای بهترین تحقیق و پژوهش بودند. «اپیزود هملت» دیپلم افتخار بهترین تدوین مستند را ربود. در ادامه بخش اهدای جوایز مستند سینماحقیقت، «اپیزود هملت» در مجموعه کهریزک 4 نگاه، دیپلم افتخار بهترین تدوین مستند در این دوره از جشنواره را از آن خود کرد و بهمن کیارستمی و پیمان خاکسار برای اپیزود هملت در مجموعه کهریزک 4 نگاه دیپلم افتخار را از آن خود کردند. اما دومین سیمرغ جشنواره نصیب مانی حقیقی، کارگردان فیلم مستند مهرجویی «کارنامه 40 ساله» شد. مانی حقیقی برای رسیدن به این سیمرغ رقبای بسیار دشواری همچون حبیب احمدزاده (بهترین مجسمه دنیا) فتح‌الله امیری (در جست‌وجوی پلنگ ایرانی) محسن امیریوسفی (اپیزود هملت در مجموعه کهریزک4 نگاه) و ارد عطارپور
(خلیج فارس) را پشت سر گذاشت. اما حبیب احمدزاده، بزرگمرد ادبیات دفاع مقدس نیز موفق شد برای فیلم «بهترین مجسمه دنیا» جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره فیلم فجر را از آن خود کند. احمدزاده زمانی که پشت تریبون قرار گرفت در ابتدا یاد ابراهیم اصغر‌زاده را گرامی داشت و این سیمرغ را به مادر شهید جمشید محمودی تقدیم کرد. در ادامه وی از فتح‌الله امیری برای حمایت مالی چندین‌بار تشکر کرد و جایزه مالی خود را تقدیم یکی از عوامل ساخت این فیلم کرد.
اما بعد از اینکه حبیب احمدزاده جایزه بهترین فیلم مستند را از آن خود کرد، بخش اهدای جوایز سینماحقیقت پایان یافت و آیین اختتامیه به بخش نگاه نو ورود کرد. قبل از آغاز این بخش جواد شمقدری روی سن حاضر شد و در زمان اندکی سخنانی
ایراد کرد.
صحبت‌هاي رياست سازمان سينمايي
رياست سازمان سینمایی کشور در آیین اختتامیه در مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر گفت: یک دوره فشرده را پشت سر گذاشتیم و امشب با اهدای جوایز رقابت‌ها به پایان می‌رسد اما رقابت‌های جدی‌تر و فشرده‌تر برای اکران فیلم‌ها و تولید برای سال آینده است. شمقدری ادامه داد: لازم است در حوزه اکران آسیب‌شناسی شود و اکران بهتری را در سال بعد داشته باشیم. همینجا پیشنهاد می‌کنم به فیلم‌های برگزیده برای اکران عنایت بیشتری داشته باشیم. وی ادامه داد: در طول ایام جشنواره استقبال خوبی از سوی مخاطبان از فیلم‌ها شد و شور و شوقی ایجاد شد که موجب رونق هر چه بیشتر سینما شد. شمقدری تصریح کرد: در جشنواره شاهد انواع نگاه فیلمسازان بودیم اما معتقدم باید یک تنوع اساسی در این زمینه صورت بگیرد. شمقدری ادامه داد: این خیل عزیزانی که در ۲۲ بهمن‌ماه در خیابان‌ها حضور پیدا کردند و از آرمان‌ها و ارزش‌های انقلابی دفاع کردند جایگاه‌شان در سینمای ایران کجاست؟ وی افزود: میزان بحث و رویکرد این مردم انقلابی در سینما سهم اندکی دارد و ما معتقد به تک‌صدایی در سینمای ایران نیستیم و می‌توانیم نقطه نظرات مشترک خود را بیان کنیم.
شمقدری ادامه داد: در فضای سینمای ایران کمتر این فضا رخ داده و باید رونق بیشتری به این بخش داد و در این میان وظیفه منتقدان سنگین‌تر است چرا که باید راهکاری را در این زمینه طراحی كنند که سینمای ایران در جهت آرمان‌های انقلاب حرکت كند. وی در ادامه افزود: ما معتقدیم برخی فیلم‌های جشنواره با رویکرد جامعه همخوانی نداشته و این فیلم‌ها آن را رعایت نکردند، همینجا از مدیرکل نظارت و ارزشیابی می‌خواهم با فیلمسازان صحبت کند تا برخی شئونات در فیلم‌ها رعایت شود. شمقدری ادامه داد: اگر اصلاحاتی در این فیلم‌ها صورت نگیرد مجبور به اکران محدود هستیم تا خانواده‌ها با اطلاعات کامل همراه با فرزندان‌شان به سینماها بیایند. جواد شمقدری در پایان گفت: از همه کسانی که در رفع مظلومیت سینما گامی رو به جلو برمی‌دارند و آثاری خوب را رعایت می‌کنند، متشکرم. امیدوارم با استقرار سازمان سینمایی و همراهی فیلمسازان و هنرمندان بتوانیم صاحب آثار موثر و مناسب با رویکرد انقلابی باشیم. با پایان یافتن سخنان شمقدری، نعمت‌الله پوستین‌دوز روی سن حاضر شد و حدود 15 دقیقه به تبلیغ مجانی ساپیا پرداخت! و بعد از آن شهیدی‌فر با ایما و اشاره تریبون را از پوستین‌دوز ربود تا بتواند جوایز بخش نگاه نو را سریع‌تر اعلام کند.
بخش نگاه نو
در بخش نگاه نو، دیپلم افتخار بهترین دستاورد هنری یا فنی (مسابقه فیلم‌های اول) به فیلم سینمایی «تهران 1500» تعلق گرفت و «گیرنده» دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه مسابقه فیلم‌های اول را دریافت کرد اما در بخش دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه بخش نگاه نو (مسابقه فیلم‌های اول) به اکبر روح، مهرداد موفق‌یامی و مهرداد غفارزاده برای نگارش فیلمنامه «گیرنده» اهدا شد. رضا عطاران بهترین کارگردان فیلم اولی جشنواره فجر شد. سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی بخش نگاه نو (مسابقه فیلم‌های اول) به رضا عطاران برای ساخت فیلم سینمایی «خوابم می‌آد» اهدا شد. همچنین دیپلم افتخار بهترین کارگردانی بخش نگاه نو به مانلی شجاعی‌فرد برای ساخت فیلم سینمایی «میگرن» اهدا شد. سیمرغ بلورین بهترین فیلم بخش نگاه نو (مسابقه فیلم‌های اول) به محمد قهرمانی و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برای تهیه فیلم سینمایی «گیرنده» اهدا شد. دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن بخش نگاه نو (مسابقه فیلم اول) به مهناز افشار برای بازی در فیلم سینمایی «برف روی کاج‌ها» اهدا شد و دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد بخش نگاه نو به سعید راد رسید و لوح تقدیر بهترین بازیگر مرد بخش نگاه نو به ناصر گیتی‌جاه برای بازی در فیلم سینمایی «خوابم می‌آد» اهدا شد. ناصر گیتی‌جاه با قرار گرفتن پشت جایگاه خوشحالی خود را از گرفتن این جایزه پس از 65 سال حضور مستمر در تئاتر، سینما و تلویزیون اعلام کرد.
گفته‌هاي وزير ارشاد
پس از اعلام جوایز بخش نگاه نو، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در برابر حاضران سخنانی ایراد کردند. وزیر ارشاد خطاب به معاونت سینمایی گفت: سازمان سینمایی باید از فیلم حمایت کند و نه فیلمساز و باید جرات لازم را داشته باشد و شهرت فیلمساز تاثیرگذار نباشد. وی در ادامه گفت: سینما سینماست، سینما موسیقی دارد اما کنسرت نیست، سینما گریم دارد اما آرایشگاه نیست، سینما با نقاشی رابطه دارد اما گالری نیست و با همه هست ولی سینما سینماست و سینما تنها با اندیشه هم‌سلک است و فیلمی که مبتنی بر اندیشه نباشد تصاویر متحرک است که «ای برادر تو همه اندیشه‌ای/ مابقی خود استخوان و ریشه‌ای». وزیر ارشاد افزود: مهم‌ترین نقطه اندیشه در سینما، فیلمنامه است. شاید ایران برای بعد تکنیکی کم و کسری نداشته باشد اما برای ایران و نظام و رسالتی که جمهوری اسلامی دارد، مشکل اساسی فیلمنامه است. به مهم‌ترین بخش فیلم که همان فیلمنامه است توجه درستی نمی‌شود و به فیلمنامه‌نویسان کمترین توجه می‌شود. وی خطاب به مسؤولان سازمان سینمایی افزود: سازمان نوپای سینمایی به فیلمنامه‌نویسان توجه بیشتر کند که نقش ایوان لازم است اما پای‌بست را محکم کنید. حسینی با اشاره به آغاز به کار سازمان سینمایی گفت: تغییر ریاست بر سینما از مسیر معاونت به سازمان همچون تغییر بلم به کشتی است. سازمان سینمایی باید از فیلم حمایت کند و نه فیلمساز و باید جرات لازم را داشته باشد و شهرت فیلمساز نباید تاثیرگذار باشد که البته این سخن به معنای کم کردن ارزش پیشکسوتان فیلمسازی نیست. وی همچنین بر توجه بیشتر به تهیه‌کنندگان در سازمان سینمایی تاکید کرد و افزود: باید به تهیه‌کنندگان اعتماد کرد چرا که تهیه‌کنندگان همچون حزب در عرصه سیاسی هستند. وزیر ارشاد با اشاره به برگزاری خوب جشنواره فیلم فجر با تشکر از دبیر جشنواره و رئیس سازمان سینمایی تصریح کرد: از حضور و تنوع گونه‌ها در جشنواره تشکر می‌کنم و از ضعف‌ها نگران نیستم چرا که قوت‌ها جای آنها را خواهد گرفت. بعد از سخنرانی کوتاه وزیر ارشاد بالاخره انتظارها بسر رسید و در ساعت 9:35 داوران بخش مسابقه روی جایگاه حاضر شدند تا سیمرغ‌های این بخش اهدا شود. رسول صدرعاملی سیمرغ زرین جشنواره فیلم فجر را برای فیلم سینمایی «در انتظار معجزه» دریافت کرد. جایزه ویژه دبیر جشنواره برای توجه به 3 مضمون اخلاق، امید و آگاهی به رسول صدرعاملی برای فیلم سینمایی «در انتظار معجزه» رسید.
اصلانی به حقش رسید
در بخش سودای سیمرغ جوایز با شتاب به برندگان اهدا شد تا پرونده این جشنواره نیز بسته شود. در حاشیه این بخش هنگامه قاضیانی جایزه خود را به شهدای جنگ اهدا کرد. پیش از این قاضیانی در هیاهوی مدیایی که رسانه‌های غربی به راه انداخته‌اند در جلسه نقد و بررسی فیلم «راه زندگی» اعلام کرده بود «مردم ایران برای ایستادگی مقابل هر تهاجمی آماده هستند». اما در بخش بازیگر مرد نیز جایزه به فرهاد اصلانی رسید، اصلانی بهترین بازی دوران زندگی‌اش را در فیلم «من مادر هستم» جیرانی ارائه کرده بود که به دلیل برخی غرض‌ورزی‌ها این فیلم در جشنواره امسال حضور نداشت و جالب‌تر اینجا بود که سیمرغ بهترین فیلم امسال به هیچ فیلمی تعلق نگرفت و داوران تنها به اهدای 2 دیپلم افتخار اکتفا کردند، ضمن اينكه پرويز شيخ‌طادي در يك عمل زيبا سيمرغ جايزه بهترين كارگرداني را به ابوالقاسم طالبي اهدا كرد. فيلم «قلاده‌هاي طلا»ي طالبي به دليل اينكه تهيه‌كننده‌اش دبير جشنواره بود، ميهمان جشنواره بود و در بخش مسابقه
حضور نداشت.
بهترین فیلم (به تهیه‌کننده)
دیپلم افتخار به سعید سعدی، سیمافیلم برای فیلم «روزهای زندگی» و رضا رخشان برای فیلم «ضدگلوله»
بهترین کارگردانی
پرویز شیخ‌طادی برای کارگردانی فیلم «روزهای زندگی»
بهترین فیلمنامه
مصطفی کیایی برای نگارش فیلمنامه «ضدگلوله»
- دیپلم افتخار به علی مصفا برای نگارش فیلمنامه «پله آخر»
بهترین بازیگر زن
هنگامه قاضیانی برای بازی در فیلم «روزهای زندگی»
- دیپلم افتخار به بهناز جعفری برای بازی در «تلفن همراه رئیس‌جمهور»
بهترین بازیگر مرد
فرهاد اصلانی برای بازی در فیلم‌های «خرس» و «زندگی خصوصی»
بهترین بازیگر نقش مکمل زن
یکتا ناصر برای بازی در فیلم «یکی می‌خواد باهات حرف بزنه»
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
اکبر عبدی برای بازی در فیلم «خوابم می‌آد»
بهترین فیلمبرداری
امیر کریمی برای فیلم «روزهای زندگی»
بهترین تدوین
هایده صفی‌یاری برای فیلم «نارنجی‌پوش»
بهترین صدابرداری
ساسان نخعی برای فیلم «بوسیدن روی ماه»
بهترین صداگذاری
محمدرضا دلپاک برای فیلم «خرس»
- دیپلم افتخار به فرامرز ابوالصدق برای فیلم «روزهای زندگی»
بهترین صحنه و لباس
عباس بلوندی برای فیلم «ملکه»
بهترین چهره‌پردازی
عباس صالحی برای فیلم «روزهای زندگی»
بهترین موسیقی
حسین علیزاده برای فیلم «ملکه»
- دیپلم افتخار به ناصر چشم‌آذر برای فیلم «گشت ارشاد»
بهترین جلوه‌های ویژه میدانی
محسن روزبهانی برای فیلم «روزهای زندگی»
بهترین جلوه‌های ویژه بصری
کامران سحرخیز، امیر سحرخیز و سیدهادی اسلامی برای فیلم «سلام بر فرشتگان»