گروه سیاسی: بخش دوم گفتوگوی روزنامه «وطنامروز» با دکتر عبدالحسین اللهکرم، کارشناس مسائل سیاسی در ادامه میآید. در این بخش از مصاحبه، اللهکرم به تشریح استراتژی جریان اصلاحات برای انتخابات و شرایط پس از آن میپردازد. اللهکرم همچنین با بیان ویژگیهای گروههای اصیل اصولگرا بر ایجاد رقابت سالم میان اصولگرایان تاکید دارد.
شما شرایط گروههای سیاسی در انتخابات پیشرو را چگونه ارزیابی میکنید؟
به عقیده بنده انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی یک نقطه عطف در نظام جمهوری اسلامی است چراکه بعد از فتنه 88 این نخستین انتخابات است که در کشور برگزار میشود. ما در دوران فتنه شاهد بودیم که یک اعتراض غیرمعقول و یک همسویی با دشمن از سوی جریان مدعی اصلاحطلبی شکل گرفت. با این اوصاف مردم با یک آگاهی و بصیرت کامل حماسه 9 دی را در سال 1388 رقم زدند و به فتنه 88 پاسخ لازم را دادند. ما شاهد هستیم روند رو به تزاید آگاهی مردم در حال حاضر نیز ادامه دارد و شاهد مثال حضور حماسی مردم در سالگرد روز 22 بهمن بهرغم فشار سنگین کشورهای غربی و عناصر داخلی آن به مردم است. این روند رو به رشد آگاهی نتایج خوبی را در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی به بار خواهد آورد.
انتخابات مجلس در میان گروههای سیاسی چه اثری داشته است؟ ما شاهد یک تغییر آرایش در بین نیروهای سیاسی هستیم، شما این نظر را میپذیرید؟
در این وضع معتقدم تحولات سیاسی آینده با یک دگرگونی به وقوع خواهد پیوست. به گونهای که فضای دو قطبی متصلب گذشته که تحت عنوان جریان اصولگرا و اصلاحطلب رقم میخورد به طور کلی تغییر پیدا کند و ما شاهد یک گفتمان منعطف باشیم که در آن رقابت سالم امکانپذیر خواهد بود. اول اینکه من معتقدم ما همواره در طول انتخابات گذشته با 2 جریان موازی روبهرو بودیم. جریان اصولگرا به رهبری حزب جمهوری اسلامی و جریان غیراصولگرا به رهبری نهضت به اصطلاح آزادی، 2 جریانی هستند که در انتخابات مجلس اول و دوم شکل میگیرند. ما در ابتدای مجلس سوم شاهد دگرگونی فضای سیاسی هستیم که امروز هم در حال رخ دادن است. این دگرگونی با کنار زده شدن نهضت آزادی که همسو با غرب عمل کرده بود، شکل گرفت. به گونهای که نهضت به اصطلاح آزادی و نیروهای همسو به نوعی تبدیل به اپوزیسیون نظام شدند و به طور کل از انتخابات و از حضور در صحنههای اجرایی و تقنینی کشور کنار رفتند. جامعه سیاسی آنزمان میتوانست یک رقابت سالم بین روحانیت مبارز و مجمع روحانیون را شاهد باشد اما متاسفانه با نفوذ جریان اپوزیسیون در لایههای تصمیمگیری این دو جریان، این فضا شکل نگرفت. به گونهای که روحانیون مبارز طرف مقابل خود را به اسلام آمریکایی تشبیه میکرد و روحانیت مبارز نیز آنها را به جریانهای چپ و سوسیالیستی نسبت میداد که این نشاندهنده تاثیر جریان اپوزیسیون و نفوذ آن در لایههای تصمیمگیری این دو جریان بود. این وضع در مجلس چهارم بر همین منوال و با نوعی جرزنی از سوی مجمع روحانیون ادامه پیدا میکند. مجمع روحانیون در ابتدا میخواهد در مجلس چهارم حضور پیدا نکند که با پادرمیانی رهبر معظم انقلاب که آن زمان رئیسجمهور بودند در انتخابات حاضر میشوند ولی در مجلس چهارم رای نمیآورند. از این مرحله است که اپوزیسیون به صورت فعالتر بر مجمع روحانیون تاثیر میگذارد. این فضایی که برای شما ترسیم کردم بسیار مشابه شرایطی است که در حال حاضر در آن بسر میبریم. هر چند امکان یک رقابت سالم میان گروههای سیاسی شکل گرفته است ولی باید توجه داشت نیروهای اپوزیسیون به لایههای جریانهای همجهت انقلاب نفوذ پیدا نکنند و این بار شکاف عمیق دیگری میان نیروهای انقلاب پدید آید.
استراتژی جریان اصلاحطلب با توجه به کنار زده شدن از قدرت را در این انتخابات چگونه ارزیابی میکنید؟
ما شاهدیم استراتژی نیروهای افراطی مدعی اصلاحطلبی در انتخابات 88 کار را به جایی رساند که به صورت آشکار با جریانهای بیرونی کشور هماهنگ و همراستا بودند. آنان صراحتا دیدگاههای جین شارپ را پیرامون کودتای انتخاباتی اجرا میکردند. گرچه کودتای مخملی در اوکراین، گرجستان و... موفق شده بود ولی به دلیل فاصله آرای زیاد بین آقای احمدینژاد و موسوی طرح کودتا از همان اول ناقص بود. شکست جریان اصلاحطلب در انتخابات 88 و کنار زده شدن آنان از سوی مردم موجب شد برنامهریزان این جریان 3 تاکتیک را برای انتخابات پیشرو در نظر بگیرند... تاکتیک اول ورود با مهرههای سفید بود تا بتوانند از طریق آنها به مجلس وارد شوند. آنها در تحلیل خودشان معتقد بودند که جریان اصولگرا برای ایجاد رقابت به احتمال قوی به چند دسته تقسیم خواهد شد از اینرو تعداد آرای مردم بین آنها تقسیم میشود و مهرههای سفید اصلاحطلب میتوانند از این طریق به مجلس نفوذ کنند. تاکتیک دیگر مدعیان اصلاحطلبی تحریم منفعلانه انتخابات است. این تاکتیک به رهبری خاتمی و خوئینیها شکل گرفت و آنها با عدم ارائه فهرست انتخاباتی و عدم حمایت از مهرههای سفید خودشان به دنبال کاهش مشارکت مردم بودند. خاتمی و موسویخوئینیها بالعکس انتخابات خرداد 88 که بر طبل مشارکت حداکثری میکوبیدند و پیروزی خودشان را در مشارکت حداکثری تعریف میکردند در این انتخابات پیروزی خود را در مشارکت حداقلی مردم میبینند و معتقدند اگر مشارکت مردم در استان تهران که 4 سال گذشته در مرتبه بالایی قرار داشته به 30 درصد فروکاهد، بشود گفت که آنها به موفقیت دست پیدا کردهاند گرچه این موفقیت به نفع دشمن درجه یک این ملت یعنی آمریکاست. تاکتیک سوم یعنی تحریم فعال انتخابات که از سوی موسوی و کروبی شکل میگرفت کاملا استراتژی کاهش مشارکت و همسویی با دشمن بیرونی را نشان میداد که آنها درون این رویکرد راهکارهای مختلفی را برای مقابله با نظام طراحی کرده بودند. یکی از این راهکارها ایجاد ناامنی و فشار از شهرستان به تهران است که به عنوان مدل روسی شورش و اعتراضات شناخته میشود. همانگونه که در روسیه از 2 سمت شرق و غرب مسکو اعتراضات به سوی مرکز حرکت داده شده بود آنها معتقدند که پس از اعلام نتایج انتخابات و سامان دادن به اعتراضات مردم اصفهان، مشهد و آذربایجان، دامنه این اعتراضات به سمت تهران کشیده شود. گرچه این خیال خامی است و مردم در راهپیمایی 22 بهمن نشان دادند این افراد همانند گذشته ره به جایی نخواهند برد و مانند راهپيمایی 22 بهمن به صورت گسترده در انتخابات شرکت خواهند کرد.
ویژگی جریانهای اصولگرا که در این انتخابات فعال هستند به نظر شما چیست؟
جریانهای اصولگرا جریانهایی هستند که در سیاست داخلی طرفدار گروههای مرجع هستند، از اینرو میبینیم که تنها 2 جریان اصیل اصولگرا در این دسته قرار میگیرند یعنی جریان جبهه پایداری و جبهه متحد اصولگرایان. این 2 جریان از آنجا که وابسته به نهادهای مرجع یعنی حوزه و دانشگاه اسلامی هستند توانستهاند به خوبی وارد فضای انتخابات شوند و شور و شعوری که لازمه هر انتخاباتی هست را به جامعه تزریق کنند. با توجه به شرایطی که در ابتدا نیز به آن اشاره کردم میتوان گفت جریانهای اصولگرایی در حال حاضر به بلوغ مدیریتی رسیدهاند. ما در جریان پایداری میبینیم که استاد مسلم حوزه آیتالله خوشوقت و آیتالله مصباح پایههای گروه مرجع مذهبی و دینی و دکتر لنکرانی و امثالهم پایههای دانشگاهی این جریان به شمار میآیند. و همچنین جبهه متحد اصولگرا از پشتوانه گروههای مرجع از جامعتین و همچنین دانشگاه برخوردار است.
از ویژگیهای جریانهای اصولگرا این است که این جریان ضدبورس، ضداوراق مشارکت، ضدبانک و مظاهر غیراسلامی بانکداری هستند. جریان اصولگرا معتقد است که امروز به عنوان اکل میته باید به این جنبههای اقتصاد نظاره کرد و باید شرایط را برای حرکت به سمت یک بانکداری قرضالحسنه و بدون ربا پیش برد. جریان اصولگرا از لحاظ فرهنگی یک دیدگاه فرهنگ پایه دارد. جریان اصولگرا به دنبال تکامل انسان است تا عضو جامعه اسلامی هم در دنیا و هم در آخرت رستگار شود. از اینرو هر موضوعی که زائلکننده آخرت فرد و متناقض شریعت باشد کنار گذاشته میشود.