عملکرد فراکسیون زنان در مجالس هفتم و هشتم چگونه بوده است؟
اگر بخواهیم منصفانه به نقد و بررسی عملکرد فرد یا افرادی بپردازیم باید بیلان کار آنها را داشته باشیم و آن را در مقایسه با مجالس دوره‌های قبل بررسی کنیم. با توجه به افزایش کمیت خانم‌ها یا کاهش‌شان در دوره‌های مختلف نمی‌خواهم حرفی زده باشم که متکی بر مستندات و آمار نباشد لذا ترجیح می‌دهم قضاوتی در این زمینه نداشته باشم. تنها به یک نکته توجه دارم و آن هم ساز و کار مجلس براساس رای و آرای نمایندگان است. با توجه به اینکه از
290 نماینده تعداد بسیار کمی را خانم‌ها تشکیل می‌دهند طبعا قدرت چانه‌زنی و تاثیرگذاری در امور مجلس برای خانم‌ها خیلی کمتر است و این شانس را کمتر دارند که بتوانند در طرح‌ها و لوایح ورود پیدا کنند.
شما به عنوان یک نامزد انتخاباتی چه برنامه‌هایی را
در اولویت داريد؟
بنده در دولت نهم مشاور امور بانوان رئیس‌جمهور و رئیس مرکز امور زنان و خانواده بودم. برهمین اساس برنامه‌ای در قالب 11 سند تهیه کردیم و پس از بررسی‌ها این مصوبه را به 14 سند تبدیل کردیم. این 14 سند تمام وجوه مختلف نیازهای زنان و مشکلات زنان را پوشش می‌داد. محورهای مختلف این اسناد شامل بحث تحکیم بنیان خانواده و تسهیل در امر ازدواج، تحکیم باورهای دینی زنان، پرورش نخبگان و مدیران زن در حوزه مسائل و نیازهای خاص زنان، اوقات فراغت زنان، نظام جامع حقوقی زنان، آموزش و پژوهش زنان، حضور زنان در عرصه سیاست خارجی و حضور در مجامعی که زنان باید در آنجا ایفای حضور می‌کردند، توانمند سازی زنان به لحاظ اقتصادی، سلامت زنان و NGOها و سازمان‌های مردم نهاد زنان و بحث بسیار حائز اهمیت آسیب‌های اجتماعی زنان و ظلمی که نسبت به زنان و بی‌عدالتی‌ای که در عرصه‌های مختلف درباره زنان اتفاق می‌افتد، می‌شد که ما در دولت نهم قسمت بسیار زیادی از این اسناد را آماده کردیم و تعدادي هم ماند و نیمه کاره بود.
تکالیفی که مربوط به خودمان بود یا لوایحش را آماده کردیم مثل نظام جامع حقوقی زنان و بحث NGOهای زنان و چند مورد از این موارد مستقیما وظایف با خود ما بود و چند مورد هم تقدیم دولت شد. هیچ مساله مهمی نبود كه در حوزه زنان بخواهیم ما به آن بپردازیم و در این 14 سند وجود نداشته باشد. اعتقادم بر این بود که اگر ما این 14 سند بالادستی را در ارتباط با مسائل کلان داشته باشیم و در هر برنامه 5 ساله دولت را مکلف کنیم در برنامه‌های سالانه مبالغی را برای تحقق مطالبات زنان در این اسناد ملی ببیند، عقب افتادگی تاریخی که قبل از انقلاب اسلامی در مساله زنان داشته‌ایم، حل خواهد شد. بخشی از این مسائل در دوران جمهوری اسلامی طی 33 سال با رشد و جهش‌هایی همراه بوده اما وقتی ما بخواهیم در افق 1404 حرکت کنیم نیازمند این هستیم که تراز زنان جمهوری اسلامی در 1404 تراز بالاترین زنان منطقه به لحاظ موقعیت اجتماعی، سیاسی و اعتقادی باشد. اگر این مباحث را ببریم در برنامه‌های توسعه 5 ساله و هر سال 10 درصد این دیدگاه‌ها را محقق کنیم، در عرض چند سال می‌توانیم به یک وضع مطلوبی در عرصه مسائل زنان برسیم لذا فکر می‌کنم با این 14 سند دیگر نیازی به پرداختن به مسائل خرد و مقطعی زنان نخواهد بود.
چرا قانون حمایت از خانواده پس از چند سال به سرانجامی نرسید و دردسرساز شد؟ ایراد این طرح به نظر شما چیست؟
لایحه حمایت از خانواده را قبل از انقلاب داشتیم که مصوب مجلس بود. در آن لایحه همه مسائل استیفای حقوق زنان و خانواده به جهت اینکه رویکردش یک رویکرد دینی و اعتقادی نبود، لحاظ نشده بود. براساس این نیاز، قوه‌قضائیه آمد یک لایحه‌ای را آماده کرد و آن را برای بررسی به دولت داد که بسیاری از ضعف‌های قانون حمایت از خانواده زمان قبل از جمهوری اسلامی را می‌پوشاند. این لایحه دستاوردهای بسیار مثبتی داشت. 2 ماده این طرح جای بحث داشت، یکی بحث ازدواج مجدد و تعدد زوجات بود در ارتباط با مردان و یکی هم بحث مهریه زنان بود که بحث برانگیز شد. دولت در این 2 مورد نظراتی در کمیسیون لوایح داد و بعد مصوب شد و به مجلس برای بررسی نهایی رفت. در مجلس بحث تعیین سقف مهریه کاملا حذف شد تا جایی که اطلاع دارم، در بحث تعدد زوجات هم کمیسیون قضایی مجلس تغییراتی اعمال کرد و قرار بود در دستور کار مجلس قرار بگیرد که ظاهرا به دلیل لایحه بودجه و هدفمند‌کردن یارانه‌ها، رسیدگی به این لایحه به تعویق افتاد. الان مشکل این طرح کثرت کار مجلس است که در دستور کار قرار داده نشده است وگرنه فکر می‌کنم مراحل تصویب نهایی را هم در کمیسیون تخصصی گذرانده.
شما اگر به مجلس نهم ورود پیدا کنید، چه برنامه‌هایی را در راس امور قرار می‌دهید؟
مهم‌ترین اولویتی که قائلم بحث این
14 سند است که فکر می‌کنم همه مسائل زنان را می‌شود در قالب این 14 سند دنبال کرد و اگر آن سازوکاری که به آن اشاره کردم انجام شود مشکل حل می‌شود. فرض کنید مساله مرخصی زنان در این سند مطرح شده است. ما در دولت نهم از 4 ماه به 6 ماه این مهلت را با کمک وزارت بهداشت و درمان افزایش دادیم. الان مجلس دنبال این قضیه است که این را افزایش دهد به یک سال. اینها قوانین مقطعی است که خیلی هم خوب و مثبت است یا بحث ارث زنان از اموال غیر منقول که معتقدم اگر فتوای مقام معظم رهبری نبود قطعا این به نتیجه نمی‌رسید ولی این مصوب شده، در مجلس قدم مثبتی هم بوده که می‌شود در جهت اجرایی شدنش و رصد وضع موجود اقدام کرد. یکی دیگر از مهم‌ترین طرح‌های بنده بیمه زنان خانه‌دار بود که ما در دولت نهم خیلی این را دنبال کردیم. بحث بیمه زنان خانه‌دار بسیار مهم است چرا که یکی از روش‌های حل مشکلات معیشتی زنان بحث بیمه زنان خانه‌دار است. ما در دولت توانستیم در این حد این برنامه را جلو ببریم که تحت عنوان بیمه حرف و مشاغل آزاد نامگذاری شد. بیمه زنان خانه‌دار بیشتر برای تامین آتیه زنان متوسط و دهک‌های پایین کاربرد دارد. این زنان دهک‌های پایین اگر بخواهند مثل بیمه حرف و مشاغل آزاد خودشان را بیمه کنند در حالی که درآمدی ندارند، نمی‌توانند از این بیمه استفاده کنند بنابراین ما پیگیری کردیم که از منابع هدفمندسازی یارانه‌ها آن میزانی که به دولت اختصاص پیدا می‌کند، بخشی از آن برای بیمه زنان خانه دار هزینه شود. یعنی زنان خانه‌داری که فاقد تمکن مالی‌اند بخشی از حق بیمه‌شان را از این طریق بپردازند. چون خانواده قادر نیست این سهم را بپردازد ما مجبوریم که کمک‌‌های دولتی را برای این زنان داشته باشیم و من می‌دانم که متاسفانه محقق نشده است. این مساله بسیار حائز اهمیت است. مسائلی از این دست را می‌شود در آینده پیگیری کرد. اما یکی دیگر از برنامه‌های مهم بحث سلامت زنان است که در دولت نهم نیمه کاره ماند. فکر می‌کنم می‌توان آن را در مجلس نهم پیگیری کرد. ما در این طرح بحث غربالگری سرطان‌های رایج زنان را شروع کردیم. ما آنجا با یک تعامل سه‌جانبه بین مرکز امور زنان و خانواده، وزارت بهداشت و کمیته امداد و بهزیستی به صورت یک مثلث، آسیب‌پذیرترین اقشار زنان را زنان سرپرست خانوار و خود سرپرست معرفی کردیم که تحت پوشش کمیته امدادند. این زنان سرپرست خانوار به تنها چیزی که توجه نمی‌کنند، سلامت خودشان است. ما با این ایده رفتیم جلو و گفتیم اگر زن سرپرست خانوار سلامتش تامین نشود چون تنها سرپرست آن خانواده است بنابراین این زن اگر از بین برود این کودکان زیر نظر بهزیستی می‌روند بنابراین دولت موظف است که کمک بدهد به این زن تا بتواند خانواده را اداره کند و بچه در دامان مادر رشد کند تا بهزیستی. ما چیزی حدود 40 هزار زن سرپرست خانوار را غربالگری کردیم و همه بیماری‌های آنان را که می‌شد از طریق آزمایش خون به آن رسید شناسایی کردیم و قرار بر این بود که کمیته امداد آنان را شناسایی و در مرحله آخر درمان کند. هزینه غربالگری این طرح با دولت، انجام عمل غربالگری به عهده وزارت بهداشت و هزینه درمان به عهده کمیته امداد بود. این طرح بسیار خوبی بود برای قشر آسیب‌پذیر زنان در جامعه که من فکر می‌کنم حساب شده عمل کردیم و بحث پیشگیری بود نه درمان.
مجلس نسبت به بحث‌های فرهنگی مطلوب عمل نکرده است، به نظر شما چه امور فرهنگی را می‌توان در مجلس نهم برای بهبود وضعیت کنونی انجام داد؟
به نظر من بحث لایحه عفاف و حجاب که یکی از مصادیق بهتر شدن عفاف در جامعه است. بحث عفاف بسیار کامل‌تر و شمولش بیشتر از حجاب است اما این لایحه به طور خاص به مساله حجاب و پوشش توجه کرده. یکی از معضلات فرهنگی ما در شرایط فعلی بحث حجاب است که هم در دولت نهم و هم در دولت دهم این انتظار از اصولگرایان می‌رفت به بحث عفاف و حجاب به صورت جدی توجه بکنند، متاسفانه با درگیر شدن نهادهای مختلف دولت در درون خود این به نتیجه‌ای نرسید و ما شاهد پیگیری موثری نبودیم. این وظیفه مجلس است که از دولت بخواهد و دستگاه‌های دولتی جواب دهند. اگر می‌بینید نابسامانی‌هایی در سطح جامعه درباره پوشش وجود دارد یا ضعف ساختار مجلس است یا بحث سیاسی‌کاری است چون مطالبه مقام معظم رهبری در هر نشست مهمی که سالانه با شورایعالی انقلاب فرهنگی یا با نهادهای فرهنگی جامعه دارند، بحث رصد مسائل فرهنگی و پیگیری مسائل فرهنگی است. اگر اصولگرایان در مجلس حاکمند کجای این مطالبات را پیگیری کردند؟ اگر دولت نهم و دهم دولت اصولگرایان بوده پس کجای این مصوبات را اجرا کردند؟ چه کسی باید مطالبات رهبری را اجرا کند؟ ما که از اصلاح‌طلبان امیدی به پیگیری مسائل فرهنگی و دینی و شرعی نداریم. ما امیدمان به اصولگرایانی بوده که 2 دوره دولت و مجلس را داشته‌اند. چه گلی بر سر جامعه زده‌اند در زمینه مسائل فرهنگی. اگر ما خودمان را اصولگرا می‌دانیم اصولگرایی در حرف و زبان نیست، اصولگرایی در عمل است. من متاسفانه فکر می‌کنم در ارتباط با مسائل فرهنگی دغدغه‌های رهبری را اصلا دنبال نکردیم و عملا در مسائل فرهنگی همان راهی طي شده که در دوره اصلاحات رفته بودند البته من نمی‌خواهم بگویم هیچ کاری نشده اما امت حزب‌الله و مردم متدین از دولت و مجلس اصولگرا انتظار بیشتری داشتند ولی متاسفانه این
2 قوه بسیار مهم و تعیین کننده مسؤولیت خودشان را انجام ندادند. ما نباید بگذاریم مسائل به جایی برسد که مقام معظم رهبری بخواهند مستقیم در بعضی از موارد وارد شوند. پس نقش کسانی که خودشان را به عنوان روشنفکر دینی یا نخبه سیاسی معرفی می‌کنند چیست؟ آنها باید این موارد را از دولت بخواهند.