۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۰۸

عبور از گرداب اختلاف

شايد دشوارترين بخش فعاليت سياسي در ايران‌زمين، «ائتلاف‌سازي» باشد. آنها كه سررشته‌اي در امور انتخابات دارند به ابعاد اين سخن آگاهي دارند كه اغلب گروه‌ها و رجال نامور سياست در آزمون ائتلاف و اجماع نمره مردودي گرفته‌اند. واگرايي و تكروي همچون شبحي بر زندگي جريان‌ها، احزاب و گروه‌هاي سياسي در اين مرز و بوم سايه افكنده است. پديده «گريز از ائتلاف و اجماع» بويژه در موسم انتخابات، گريبانگير سياست ايران است. مبحث وفاق و اجماع موضوع هر روز و هميشه محافل سياسي بوده ولي با وجود ده‌ها سازوكاري كه براي آن ارائه شده، كمتر از عالم آرزو به واقعيت رسيده است. در 30 دوره انتخابات پس از انقلاب اسلامي كه آرايش سياسي بر محور 2جناح راست و چپ پيش رفت، مساله ائتلاف به بحث ناتمام همه دوره‌هاي انتخاباتي تبديل شد و انديشه همه كساني كه با سوداي ايجاد ائتلاف ميان اجزاي دروني اين دو جناح پا به ميدان نهادند، به دلايل و علل مختلف بر زمين ماند. در آسيب‌شناسي اين نقيصه و معضل، رساله‌ها و مكتوب‌هاي فراواني نگاشته شده است. برخي گناه اين عدم اجماع را به گردن جامعه و تاريخ انداخته‌اند و چنين حكم داده‌اند: فرهنگ سياسي ايران فاقد عناصر انسجام بخش است يا آنكه روحيات تاريخي مردم ايران، فردگرايانه است و ما ايرانيان از بدو تولد تاكنون داغ تكروي بر پيشاني داريم. برخي ديگر با استناد به تئوري‌هاي جامعه‌شناسي، توسعه ساختارهاي اجتماعي و بافت قومي را عامل اين تشتت و تجزيه گروهي خوانده‌اند. به باور آنها بازيگران و فعالان سياسي ايران در ميدان فعاليت حزبي نيز همچنان منفعت‌جويي و تعصب‌هاي گروهي را حفظ كرده و مساله اصلي كه منافع ملي است را به راحتي زير پا مي‌نهند يا آنكه عده‌اي از منظر نظريه توسعه، بر ناسازگاري پديده احزاب به عنوان الگوي جهان مدرن غرب با ساختارهاي سنتي جامعه ايران انگشت تاكيد مي‌نهند و چنين نتيجه مي‌گيرند كه هنوز در ايران بسترهاي فكري و فرهنگي اين پديده فراهم نيست. با اين مقدمه مي‌توان به ارزش اقدامي كه اصولگرايان در انتخابات هفتمين و هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي پايه نهادند پي برد. در طول بيش از 3 دهه فعاليت حزبي جمهوري اسلامي ايران، اصولگرايان در سال‌هاي 82 و 86 توانستند سنگ بناي اجماع را بگذارند. كارگرداني بحث اجماع در خانواده اصولگرايان بر مبناي اشتراك در اهداف و آرمان‌ها صورت گرفت. در مسير دستيابي به اين اجماع، اصولگرايان بيش از هر چيز بر اين ذهنيت‌ تاريخي و سنتي غالب آمدند كه مي‌گفت، تكروي و فردگرايي جزئي از مختصات رفتاري ماست. تجربه يك دهه‌اي فعاليت در 2 حوزه قانونگذاري و اجرا، نسل جديد اصولگرايان را به اين باور رساند كه انسجام و تعامل، رمز پيشرفت و اقتدار نظام در جهان امروز است.

پس از اين 2 اجماع تاريخي، اكنون كه اين باور در بدنه مردمي نيروهاي اصولگرا شكل گرفته است كه همواره با اتحاد و انسجام مي‌توان رداي خدمت را پوشيد، متاسفانه شاهد ارائه 2 فهرست اصلي در تهران از سوي اصولگرايان در انتخابات مجلس نهم هستيم.

بدون ترديد در شكل‌گيري اجماع و دادن يك فهرست در انتخابات هفتم و هشتم مجلس، بيش از هر چيز باور مشترك اصولگرايان به 2 عنصر «عدالت اجتماعي» و «اقتدار نظام» نقش تعيين‌كننده داشته است. پس از اين اجماع‌هاي مبارك، اين باور در بدنه نيروهاي اصولگرا شكل گرفت كه چنانچه نخبگان يك جامعه بر پايه اصل خدمت و انديشه عدالت براي كار جمعي همت گمارند، عبور از موانع آشكار و پنهان وحدت سياسي امكانپذير است.

در قياس با شرايط انتخابات 82 و 86، در مسير انتخابات 90 زمينه براي برداشتن سومين گام اجماع مهياتر بود اما مع‌الاسف اين اتفاق رخ نداد. اين در حالي است كه به عقيده امت حزب‌الله، اصولگرايي تابلويي براي خودخواهي‌هاي سياسي و كشمكش نيست و اجماع نيروهاي معتقد به انقلاب بر حل مشكلات مردم و پيشرفت كشور است. اين اعتقاد، برآمده از تجربه‌اي گران در عرصه زمامداري است كه پديده نزاع و دودستگي، علاوه بر عوارض ناگوارش در ميان نيروهاي سياسي و شهروندان، مسير پيشرفت نظام را مختل مي‌كند. ارائه 2 فهرست مجزا از سوي دلسوزان انقلاب، نه‌تنها فرصت خدمت را به هدر مي‌دهد و احتمال پيروزي قاطعانه را كم مي‌كند بلكه كارآمدي نظام را به چالش مي‌كشد.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده