«هیوگو» نخستین ساخته مارتین اسکورسیزی است که به شیوه سه‌بعدی ساخته و نمایش داده شده است؛ کارگردانی که در ایران پیش از این 2 فیلم از وی در سینماهای تهران به نمایش درآمده است. فیلم‌های «دار و دسته نیویورکی» و «هوانورد» از جمله آثار این فیلمساز است که در سینماهای تهران به نمایش درآمده و اتفاقا با استقبال گسترده‌ای مواجه شده است. فارابی با خرید کپی‌رایت و نمایش سینمایی این فیلم و چند اکران آن در جشنواره فیلم فجر می‌تواند این فیلم را به صورت جدی به عنوان یکی از گزینه‌های جدی اکران نوروزي مطرح کند. خاطرم هست در هر 3 باری که برای دیدن دار و دسته نیویورکی به سینما رفتم یا در چهارمین بازدید از فیلم هوانورد در سینمای‌های نمایش‌دهنده صندلی خالی به سختی نصیب نگارنده می‌شد و نمی‌دانم چرا فارابی اینقدر برای نمایش فیلمی همچون هیوگو که تازه و تنوری است، تلاشی نمی‌کند. مارتین اسکورسیزی بعد از دیوید فینچر شناخته‌شده‌ترین کارگردان مستقل آمریکایی در میان ایرانیان است؛ کاتولیک تندرویی که هیچ‌وقت متوجه نشدم چرا حاضر شد کتاب نیکوس کازانتزاکیس را به فیلم سینمایی برگرداند. فیلم هیوگو آخرین ساخته اسکورسیزی، تماشاگر را از دنیای تلخ و خشن آثار قبلی این فیلمساز به دنیای فانتزی و رنگ‌ها می‌برد. هیوگو داستان پسربچه‌ای از جنس پیتر پن است که بعد از مرگ مادر، با پدر ساعت‌سازش زندگی می‌کند اما پدر هیوگو جانش را در سانحه آتش‌سوزی از دست می‌دهد و هیوگو مجبور می‌شود همراه عموی (کلود) دائم‌الخمر خود در ایستگاه راه‌آهن پاریس زندگی کند. عموکلود مسؤول تامین و نگهداری از ساعت ایستگاه است اما همه امور را به هیوگو واگذار کرده و خودش به ناکجاآباد رفته است.
در ادامه داستان با بازرس ایستگاه آشنا می‌شویم که بچه‌های یتیم را تحویل پرورشگاه می‌دهد و هیوگو با اینکه در ایستگاه و در ساعت بزرگ ایستگاه سکنی گزیده است دائما از چنگال بازرس می‌گریزد. الیور تویست برایان سلزنیک (نویسنده رمان هیوگو ) سرگردان در ایستگاه قطار هنگام دزدیدن اسباب‌بازی از فروشگاه داخل ایستگاه با جورج میلیس، صاحب فروشگاه آشنا می‌شود و او دفترچه پررمز و راز هیوگو کاربت را از او می‌گیرد؛ تنها یادگاری که پدرش برای او باقی گذاشته است و این آشنایی و جدال برای بازپس‌گیری دفترچه اتفاقات تازه‌ای را رقم می‌زند.
اسکورسیزی این فیلم را با اقتباس از رمان «اختراع هیوگو کاربت» اثر برایان سلزنیک ساخته است و البته در اغلب مصاحبه‌هایش اعلام داشته فیلم را برای دختر کوچکش که به تازگی وارد 12سالگی شده، ساخته است. ساخت فیلم هیوگو با هزینه 170 میلیون دلاری‌اش، تردستی سینمایی عظیمي است كه سینمای فانتزی را به حرکت درآورده است. در تغییر این رویکرد فرمی و سبکی تمام ادوات ساخت فیلم فانتزی را در اختیار گرفته است که آخرین ساخته‌اش لوکس و متفاوت به نظر بیاید.
هیوگو، پسربچه‌ای است که بعد از فوت عموی مست و خرابش مخفیانه در ایستگاه قطار زندگی می‌کند و دزدانه کار او را که مسؤول کوک کردن ساعت این ایستگاه است ادامه می‌دهد. در این فیلم ما جهان را از دید پسربچه‌ای تنها، معصوم و آسیب‌پذیر می‌بینیم که در میان دیوار‌های چرخ دنده‌دار و ماشین‌های غول‌آسا زندگی می‌کند اما تمام پیچش‌های داستانی به جورج میلیس ختم می‌شود؛ کسی که طبق آنچه در فیلم مطرح می‌شود مخترع سینمای علمی- تخلیی جورج است اما میلیس
(بن کینزلی) 16 سال است در اسباب‌بازی‌فروشی کار می‌کند و از دار دنیا جز این فروشگاه چیزی برایش باقی نمانده است. داستان فیلم هیوگو در ایستگاه قطار مون‌پارماس پاریس می‌گذرد؛ ایستگاهی که در حال حاضر دیگر وجود ندارد. عجب تقارن نزدیکی میان دنیای واقعی و مجازی سینما وجود دارد، در فیلم مشاهده می‌کنیم آنچه موجب می‌شود میلیس از سینما دور بیفتد جنگ جهانی اول است و جالب‌تر اینکه ایستگاه مون‌پارماس پاریس در جنگ دوم نابود می‌شود. هیوگو با خاطرات پدرش زندگی می‌کند؛ پدری که او را با جادوی صنعت و ماشین‌های پیچیده آشنا کرده است و امروز هیوگو می‌خواهد به رویای پدرش مبتنی بر احیای عروسک فلزی «اتومتان» جامه عمل بپوشاند. او همراه اتومتان در سالن زیر شیروانی ایستگاه زندگی می‌کند و هر از گاهی به روکش فلزی صورت از بین رفته عروسک آهنی چشم می‌دوزد و به چرخ‌ها و دنده‌های داخل آن می‌نگرد و دائما با خود این سوال را مطرح می‌کند که آیا می‌تواند آن را راه بیندازد، در نهایت ایزابل، دخترخوانده جورج میلیس است که جواب این سوال را برای هیوگو پیدا می‌کند.
فیلم با طرح یک سوال ایدئولوژیک- نگرشی نسبت به ارتقای جهان صنعتی آغاز می‌شود و این احساس به مخاطب دست می‌دهد که به جهان پیچیده و شاه‌پریانی ورود کرده است اما به تدریج با طرح ابهام‌های تعلیق‌آور گام به گام فیلم چالش‌برانگیز‌تر می‌شود. حتی گاهی در میانه این فیلم حدس می‌زنیم عروسک اتومتان درون فیلم مثلا از جهان پینوکیووارش به دنیای انسان‌ها رجعت کند اما هرقدر فیلم پیش می‌رود احتمال چنین رویدادی کمتر می‌شود و قصه تدریجا این تلقی را از ذهن مخاطب می‌ستاید اما هر چه داستان جلوتر می‌رود در این ایستگاه برای کشف جادوی سینما به تدریج جهان واقعیت‌ها و رنج‌های جورج میلیس را کشف می‌کنیم. مهم‌ترین عنصری که موجب می‌شود تعلیق و ابهام تواما تماشاگر را درگیر کند، همین ابهام تعلیق‌آور جناب آقای مارتین اسکورسیزی است که می‌توان آن را از خلاقیت‌های آقای کارگردان برشمرد.
اما از نکات عمده قابل کشف در اثر تازه اسکورسیزی همان دغدغه‌های مذهبی کارگردان است. در یکی از دیالوگ‌های کلیدی هیوگو رو به ایزابل می‌گوید پدرش (جود لاو) دنیا را به ماشین بزرگی تشبیه می‌کرد و در این جهان ماشین قطعه زاید وجود ندارد و اگر چنین است خود در این جهان نمی‌تواند قطعه زایدی باشد. ایزابل هم قطعه ساده‌ای نیست و باید کاربرد خود را پیدا کند.
مرارت‌های انسان‌های روی کره زمین از هر دین و آیین که باشند سبب می‌شوند در مقاطعی خاص احساس پوچی و افسردگی کنند؛ اتفاقا تفکر حاکم بر این فیلم
ضد مکتب اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر است.
اسکورسیزی قبل از فیلمبرداری فیلم هوانورد حاضر به دل کندن از دنیای نگاتیو نبود اما در نهایت با صاحبان استودیو کنار آمد و حاضر شد با دیجیتال فیلمبرداری کند. این کارگردان سنت‌گرا و بزرگ‌ترین کارگردان
2 قرن متوالی تازگی‌ها اعلام کرده از کار کردن در جهان سه‌بعدی بسیار مسرور است. وی در گفت‌وگویی با هالیوودریپورتر گفته است تکنولوژی به من ثابت کرد جادوی سینما تنها با دیجیتال و سه‌بعدی زیباتر خواهد شد. به‌رغم تجهیزات و آمادگی‌های عوامل، شخصا از باب ریچاردسون برای فیلمبرداری سه‌بعدی این کار بسیار راضی هستم؛ این فیلم چند سکانس زیبا داشت که ریچاردسون به شکل قابل باوری آن را فیلمبرداری کرده است. هیوگو نخستین فیلم فانتزی- خانوادگی اسکورسیزی است که برای دخترش ساخته است. البته در نخستین گام در سینمای فانتزی از متدهای هم‌مکتبی‌هایش مثل استیون اسپیلبرگ و فیلم «تن‌تن» کم و کسری ندارد. در این رقابت نامزدی در چندین رشته باز هم اسکورسیزی را پیش انداخته است؛ کوچ اسکورسیزی از سینمای گانگستری و سراسر خشونت از ابتدا خبر گیج‌کننده‌ای بود اما تماشای هیوگو از این گیجی مفرط به شکل عجیبی کاسته است.
از جنبه دیگر اگر بخواهیم به این فیلم نگاه کنیم، هیوگو داستان عشق پسربچه یتیمی است که در دوران رکود اقتصادی مسحور تکنولوژی است. وسوسه صنعت و رجعت از دنیای تکنولوژی و رجوع به دنیای افسانه‌محور، هسته اصلی داستان را تشکیل می‌دهد و اتفاقا همین محور‌های برجسته است که به فیلم معنا می‌بخشد و در نهایت از جنون صنعتی و تکنولوژیک داستان به روايتي آرتيستيك ختم می‌شود که مجنون فیلمسازی است.
نوع روایت‌پردازی هم قالب بدیع و متفاوتی از دیگر آثار این کارگردان دارد. معمولا در فیلم‌های تک‌قهرمانی اسکورسیزی داستان تمام و کمال به پرسوناژ محوری خلاصه می‌شود اما در هیوگو، قهرمان پرده‌نشین فراموش شده با عشق و اشتیاقی خاص توسط یک پسربچه کوچک خودش احیا می‌شود.
اما لذت دیدن این فیلم خلاصه می‌شود در صحنه‌های فیلم‌های قدیمی که در آخرین ساخته اسکورسیزی احیا می‌شود و دیدن کلیپ‌هایی از باستر کیتون، چارلی چاپلین، هارولدلوید به اضافه فیلم‌های برادران میلیس که سبب می‌شود میان عشاق سینه‌چاک سینما با فیلم هیوگو رابطه ارگانیکی شکل بگیرد.
مفهوم دیگری که در این فیلم قابل تامل است جادو و تردستی سینماست. جورج میلیس در این فیلم به عنوان نخستین سازنده فیلم‌های علمی- تخیلی خودش در سیرک تردست بوده و در واقع نگاهی کاملا تمثیل‌نگر در فیلم هیوگو نسبت به رابطه سینما و جادو وجود دارد و در پایان که میلیس به دنیای فیلمسازی رجعت می‌کند، می‌توان از سینما به عنوان هنر- صنعت جادوگران و تردستان یاد کرد؛ جورج میلیس به اجرای نمایش، چشم‌بندی و تردستی مشغول است.
هیوگو آخرین ساخته اسکورسیزی به صورت کلی جذابیت‌های دوگانه‌ای دارد؛ از طرفی جهانی قائم به ذات برای تماشاچی خلق کرده و طرف دیگر واقعی و باورپذیر است؛ ترکیبی گیج‌کننده از دنیای افسانه‌ها و واقعیت‌ها و از طرف دیگر جهان واقعی در پیش‌رو.
هیوگو در لایه رئالیستی خود روایتی از جامعه اروپا در فاصله 2 جنگ جهانی 1931 است؛ تصاویری خارق‌العاده که به پاریس قبل از جنگ اشاره می‌کند و چرخ‌دنده و لولاهای صنعتی در عصر جدید چاپلین را (در این ضیافت بصری باشکوه )به یاد تماشاگر می‌آورد.
غمگینی جورج میلیس شباهتی به غمگینی بازیگر نرمای سانست بلوار (بیلی وایلدر) دارد و هردو از جادوی سینما جامانده‌اند؛ یکی از خلق نقش و دیگری از خلق تصاویر. جالب اینجاست فیلم رقیب اسکورسیزی، «آرتیست» هم از چنین مضمونی برخوردار است و
2 فیلم مهم در مراسم اسكار امسال ادای دینی به سینما برشمرده می‌شود.
اما این فیلم بر اساس زندگی واقعی برادران میلیس فیلمساز نیست. برادران میلیس نخستین فیلمسازانی هستند که آثار تخیلی، علمی و افسانه‌ای خلق کردند و مهم‌ترین فیلمشان فیلم «سفر به ماه» با اقتباسی از رمان معروف ژول ورن است که در سال 1902 در آغاز قرن بیستم ساخته شده است.