
مرتضی اسماعیلدوست: فیلمهای بسیاری در سالهای اخیر بنا به تحولات زیستی جامعه ایرانی در تقابل دیدگاه سنتزده با تابوی مدرنیسم ساخته شده است که اصغر فرهادی با ترکیبی مناسب از پیچیدگی درام در بستر زندگی رو به گذار ایرانی در این خصوص سهمی بسزا داشته است. تغییری که زاییده ترویج نگره وارداتی تجدد به سرای قدمت یافته سنت بوده و پژواک چالشی از ذهنیت نوگرا در پستوی باوری از فرهنگ ایرانی است. فیلم زندگی مشترک آقای محمودی و بانو هم در این پیمایش در صدد بوده تا در تعریف دیدگاه 2 زوج با چنین نگرهای، کاشتی دوباره در باغچه ذهن تماشاگر بهوجود آورد. خانواده آقای محمودی و زوج بیقاعده! ساناز و رامتین حال به بهانه یک دیدار، به درون خفته خود فرصت تامل داده تا آنچه را که بنا به قاعده تصادف یا انتخابی ناخواسته بدان رسیدهاند به مرحله بازبینی رسانند اما آنچه دستاورد چنین ایدهای است، پرسههایی بیهدف و بدون چارچوب مشخص در مهندسی روایت داستان است. فیلم زندگی مشترک آقای محمودی و بانو با تیتراژ زیبایی از قاب خانهای معلق در سینه دریاچهای حیران از تکاپوی امروز آغاز میشود اما در ادامه با روایتی ناهمگون و پرداختی بیمنطق از شخصیتپردازی به سکانسهایی بیهویت میرسد تا تلاشهای محدود در اثر قبلی سازندگان هم ادامهای نیابد. فیلم قبلی سید روحالله حجازی، زندگی خصوصی آقا و خانم میم، با ایجاد بستری از دوگانگی جایگاه فردی با تهمانده باوری از فرهنگ گذشته در برابر جامعه رو به تحول، سعی کرده بود بدون وجود شعارزدگی، تاملی به ذهنیت مخاطب خردورز داده و علامت سوالی در برابر پرسش چرایی و چگونگی این دوران قرار دهد. واقعیتی از تغییر نگرش فرهنگی رو به انحطاط که زاییده گرایش ذهنیتی نوگراست. در فیلم زندگی مشترک...، خانه به عنوان پایه و مبنای گشایش تحول در داستان، جایگاه مشخصی نیافته و به اشارهای کوتاه از تغییر ساختار آن بسنده شده است. در حالی که هیچ نمایی باز و بسته از بنای مورد اشاره به قاب دیده مخاطب نمیرسد. سید روحالله حجازی و علی طالبآبادی در زندگی مشترک آقای محمودی و بانو، به بهانه نمایش انتخابی معلق از گزینش رفتاریهایی متمایز از خاستگاه سنت در برابر نگره مدرنیسم به فراموشی ترسیم تابلویی مشخص از درون و برونگاه فکری پرسوناژها افتادهاند، به نحوی که هیچ یک از کاراکترها دارای رفتاری منطبق با منحنی تحول براساس سیر تکاملی رویدادها نیستند. برای مثال، آقای محمودی گاه چنان به تصویر در میآید که نشانهای از پدرسالاری داشته و گاه به صریحترین حالت به بازی شیطنتآمیز با ساناز مینشیند و این چرخش بدون هیچ منطقی از سویی به سویی دیگر میغلتد که از جالبترین صحنههای این دوگانگی رفتار در شخصیتها، هم کلامی رامتین با محدثه و بیان دیالوگهای بیوصلهای است که با دیدن و عطر برنج آشپزخانه رخ میدهد! همچنین گزینش بازیگر نقش ساناز با فیزیک چهره ترانه علیدوستی همخوانی نداشته و بیان دیالوگ و ادای لحن کاراکتری در مایههای اغواگرانه از سوی خانم بازیگر به صورتی خارج از پذیرش و حتی مضحکانه جلوه مینماید. فیلم سوم کارگردان، مملو از نماها و نشانههایی ظاهری است که به شکلی تصنعی به نمایش شعارهایی در باب نابودی اصالت و باورها میرسد که ابزاری مفصل از دیوار و دیگ تا بینهایت از آن را میتوان ردیف کرد! همچنین وجود بیمقدمه ساناز و زوج محترم! در خانه آقای محمودی به منظور مدرنسازی عمارت قدیمی نیز دمدستترین ارائه از تخریب هویت توسط سازندگان است. فیلم اگرچه در اجرا به ساختی مناسب رسیده است اما بدون وجود پیکرهای مناسب در فیلمنامه همچون دیالوگ رامتین با صدها ستون نیز پابرجا نخواهد ماند.