کمدی‌های شیر و عسلی، قر و کمری، مفرح‌بخشی و فست‌فودی با چاشنی ابتذال محتوایی در سینمایی ایران به صورت غیرقابل کنترلی در چند سال اخیر افزایش یافته‌اند، از این رو بدبینی خاصی نسبت به این سبک و سیاق آثار وجود دارد و بسیاری از این تولیدات اگر از حمایت مافیایی برخوردار نباشند از شبکه ویدئویی سر درخواهند آورد. در هر صورت هجوم این دست آثار چه در شبکه خانگی یا نمایش سراسری این آثار در سینما سبب شده دوغ از دوشاب قابل تمییز نباشد و احیانا اگر کمدی خوب و سرحالی در سینماها به نمایش درآید مخاطب رغبت نکند از آثار متفاوت سینمای کمدی دیدن کند.
با همین مقدمه باید گفت در دوره فیلمسوزی 2 ماه آخر سال طبیعتا اگر فیلمی کمدی هم به اکران درآید که اتفاقا نامی عجیب و غریب مثل «قبرستان غیرانتفاعی» داشته باشد، این گمانه پیش می‌آید که احتمالا مخاطب با همان کمدی‌های مبتذل یکنواخت همیشگی مواجه خواهد بود، همه این پیش‌زمینه‌های ذهنی از سینمای کمدی- اطواری دست به دست می‌دهد که با گارد به تماشای این فیلم بروید. طبیعی است نام کارگردان و فیلمنامه‌نویس هم چندان برای مخاطب آنچنان گیرایی خاصی ندارد که عاملی برای جذب مخاطب شود؛ محسن دامادی، کارگردان فیلم هم کارنامه پر و پیمانی ندارد و جابر قاسمعلی با فیلمنامه «تلفن همراه رئیس‌جمهور» مخاطبان سینما را ناامید کرده است اما بودن محمد مطیع در این فیلم و چند چهره سرشناس دیگر همچون حامد بهداد کمی پیش‌فرض‌ها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. جابر قاسمعلی تقریبا کارنامه متوسطی در عرصه فیلمنامه‌نویسی دارد، اگر مخاطب با این ذهنیت به تماشای فیلم برود و 15 دقیقه فیلم تماشا کند تمام پیش‌فرض‌های مخاطب دگرگون خواهد شد چرا که قبرستان غیرانتفاعی فیلمی کاملا سرپا و خوش‌ساخت است.قبرستان غیرانتفاعی نقطه اتکای خوبی دارد که این نقطه اتکا فیلمنامه فوق‌العاده جابر قاسمعلی است که با ظرافت‌های بومی به نگارش درآمده است. فیلم که شرافتمندانه تا پایان تماشاگر را روی صندلی نگه می‌دارد و البته اگر این فیلمنامه متوسط گل‌درشت را کارگردان دیگری غیر از محسن دامادی هدایت می‌کرد، صددرصد یک شاهکار تمام‌عیار از کار در می‌آمد اما همین کارگردانی نصفه و نیمه دامادی نمی‌تواند ستون فقرات فیلمنامه را برای مخاطب عیان کند و اشکال بزرگی که به فیلم وارد است، این است که کارگردان هیچ تسلطی بر فیلمنامه ندارد. به هر حال می‌توان تشخيص داد که شخصیت‌پردازی و ایجاد موقعیت‌های داستانی سلسله‌وار بدون از ریتم افتادن، ماحصل تلاش فیلمنامه‌نویس است و کارگردان بی‌خود و بی‌جهت با میزانسن‌ها و دکوپاژهای کاملا تلویزیونی به ساختار سینمایی و ریتم فیلم لطمه وارد می‌کند. نخستین سوالی که مطرح می‌شود تا فیلمنامه را با متر و معیارهای خیلی ساده بررسی کنیم این است که آیا فیلمنامه را می‌توانیم در کمتر از 30 کلمه تعریف کنیم، اگر چنین اتفاقی نیفتد و لابیرنت‌های روایی و قصه‌های فرعی چنان باشد که خط اصلی روایت را تحت‌تاثیر قرار دهد، مشخص می‌شود فیلمنامه بر اساس یک داستان تک‌خطی کلیشه‌ای، با یک ایده مشخص بنا نشده است.
برای ورود به داستان قبرستان غیرانتقاعی در ابتدا با شخصیت‌هایی که موتور محرک داستان هستند آشنا می‌شویم؛ «مظفر» و «غضنفر» (محمد مطیع) 2 برادر جاه‌طلب هستند که در دنیادوستی و پول‌پرستی رقیب ندارند. این 2 برادر با زنان موجه و ثروتمندی وصلت کرده‌اند و با این ترفند به نان و نوایی رسیده‌اند. مظفر فرزندی به نام «فرخ» (دانیال عبادی) دارد که با «سوگل» (مژگان بیات) ازدواج می‌کند و البته ازدواج سوگل- فرخ با این شرط صورت پذیرفته که نیمی از شرکت مظفر مهریه سوگل باشد. از طرفی در ابتدا متوجه می‌شویم غضنفر و «نصیر» (دایی فرخ) با یکدیگر اختلافات فراوانی دارند تا اینکه بعد از مراسم عروسی مظفر از دنیا می‌رود. در مراسم عزای مظفر 2 نفر از حاضران از ترافیک و دیر رسیدن به بهشت زهرا گله و این موضوع را مطرح می‌کنند که اگر بتوانند یک قبرستان غیرانتفاعی را تاسیس خواهند کرد. غضنفر این ایده را بکر و تازه می‌داند و سعی می‌کند از طریق شرکت برادرش که اداره‌اش را فرخ برعهده دارد و با قطعه زمین وسیعی که متعلق به او است، قبرستانی خصوصی تاسیس کند و البته این کار را به صورت غیرقانونی انجام دهد. فرخ در مقابل عمویش می‌ایستد و حاضر به پذیرفتن این کار نمی‌شود اما سوگل که نیمی از شرکت متعلق به او است حاضر به همکاری با غضنفر می‌شود و فرخ به صورت قهر شرکت را ترک می‌کند. در میانه داستان درمی‌یابیم فرخ پیش از این دلبستگی خاصی به دخترعمویش «تهمینه» داشته اما بنا به دلایلی از این دلدادگی چشمپوشی کرده است. تهمینه (ستاره اسکندری) نیز از خانواده‌اش و پدرش بریده و به صورت فردی کار می‌کند و رستورانی را با شخص ثالثی شریک است. تهمینه به دلیل بی‌مهری پدر و عمویش از خانواده انتظام دل بریده است.
پس از چندی کار و بار غضنفر و سوگل سکه می‌شود، فرخ هم به دلیل جاه‌طلبی‌های سوگل از او دل بریده و هیچ ارتباطی با وی ندارد و در این مدت سوگل با خلبانی که مربی پروازی‌اش است دلدادگی می‌کند. سوگل از فرخ جدا می‌شود، پس از این اتفاق شهرداری و مراجع قانونی عاملی می‌شوند تا فعالیت‌های غیرقانونی غضنفر– سوگل متوقف شود و زمانی که غضنفر در بیمارستان است سوگل مبالغ پیش‌فروش ابتدایی شرکت را سرقت می‌کند و همراه معلم پروازش از ایران می‌گریزد. این اتفاق سبب می‌شود غضنفر نیز جام مرگ را نوش کند و... .
نخستین موضوعی که در این کمدی مفرح و سبک به صورت گل‌درشت به چشم می‌آید، طراحی شخصیت‌هایی است که از تیپ شدن به صورت مضحک و سردستی عبور کرده‌اند و همین شخصیت‌ها آنقدر دارای جاذبیت‌های ویژه هستند که تماشاگر هر لحظه می‌تواند با آنان همراه شود و اتفاقا این فیلم با دیگر آثار مبتذلی که به صورت دامنه‌داری در طول سال در سینماها نمایش داده می‌شوند فرق‌های اساسی در نوع شخصیت‌پردازی دارد. در مکتب کمدی‌های مبتذل– فارسی بر اساس یک پیرنگ ساده داستانی و
بر اساس بداهه‌پردازی بازیگران قالب تیپ‌های سردستی این آثار را به وجود می‌آورند که این تیپ‌ها هیچگاه به مرز شخصیت نمی‌رسند. دقیقا مثل «چارچنگولی» که نویسنده و کارگردان موقعیت‌ها را در قالب یک صفحه نوشته بود و بازیگران در این موقعیت‌ها قرار داده می‌شدند تا بداهه‌پردازی کنند. این سیاق ابتذال را در واقع چارچنگولی در سینما بنیان نهاد و به تبع همین فرمول چارچنگولی‌های متعددی ساخته شد. زیبایی کمرنگ و کم‌نقش فیلم قبرستان غیرانتفاعی این است که شعور تماشاگر را به سخره نمی‌گیرد و بازی ستاره اسکندری در این فیلم فوق‌العاده است، وی در این فیلم نقش تاجی و تهمینه را تواما ایفا می‌کند و در نقش تاجی گریم غیرمتعارفی دارد و غیر از این گریم غیرمتعارف در یک فیلم متوسط ستاره اسکندری خوش درخشیده است. بازی مطیع هم به چارچوب‌های از پیش تعیین شده بازیگران سینمای کمدی نزدیک نمی‌شود و اتفاقا با خلاقیت‌های ویژه و خاصی این نقش را ایفا می‌کند. در مجموع می‌توان فیلم‌های متوسطی همچون«قبرستان غير انتفاعي» را یافت که بر اساس متر و معیارهای متوسط آنها را سنجید و اتفاقا با همین متر و معیارها می‌توان گفت نسبت به دیگر آثار کمدی به نمایش درآمده در طول سال، قبرستان غیرانتفاعی فیلمی کاملا قابل تامل است.