گروه سیاسی: گویا آن نامه آقای روحانی به رهبر انقلاب که در آن نوشته شده بود حق غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران در توافق ژنو به‌رسمیت شناخته شده، از سوی رسانه‌های حامی دولت چندان جدی گرفته نشده بود چرا که آنها 3 ماه پس از توافق، اکنون به‌دنبال ولو یک اظهارنظر چند پهلو که غنی‌سازی در خاک ایران را در قالب توافق ژنو ارزیابی کند؛ می‌گردند! پس از آنکه وندی شرمن، سرپرست تیم مذاکره‌کننده آمریکایی در مذاکرات ایران و 1+5 در بیت‌المقدس امکان اجازه یک غنی‌سازی محدود، مشروط، غیرصنعتی و آزمایشگاهی به ایران را مطرح کرد؛ رسانه‌های حامی دولت که مدت‌هاست در موضوع توافقنامه ژنو سکوت کرده‌اند؛ به وجد آمده و این اظهارات شرمن را سندی برای به‌رسمیت شناخته‌شدن حق غنی‌سازی در توافقنامه ژنو قلمداد کردند! به گزارش «وطن امروز»، این رفتار عجیب درحالی است که اساسا شرمن هیچ حرف جدیدی را مطرح نکرده بود و مقامات آمریکایی از رئیس‌جمهور گرفته تا وزیر خارجه و سخنگویان کاخ سفید و وزارت خارجه، طی ماه‌های پس از توافقنامه بارها درباره این موضوع یعنی غنی‌سازی تزئینی بسیار محدود و کوچک در ایران اظهارنظر کرده بودند. ضمن اینکه آنها همین غنی‌سازی که هیچ کارکردی در حوزه صنعتی برای ایران نخواهد داشت را منوط و مشروط به رفع تمام نگرانی‌ها و نظرات خود در مذاکرات کردند!
در ادامه این گزارش، به این موضوع یعنی حق غنی‌سازی و غنی‌سازی تزئینی مورد نظر آمریکا پرداخته می‌شود تا نشان داده شود آمریکایی‌ها اساسا حرف جدیدی نزده‌اند و هر آنچه شرمن در بیت‌المقدس گفت؛ تقریبا همان مواضع همیشگی آمریکایی‌ها در قبال برنامه هسته‌ای ایران بوده است.
نظر اوباما و کری
باراک اوباما 2 هفته پس از توافق ژنو در جلسه‌ای که توسط مرکز سیاست خاورمیانه سابان در موسسه بروکینگز برگزار شد؛ درباره همین موضوع یعنی حق غنی‌سازی در توافق ژنو گفت: «هیچ جای این سند، امکان غنی‌سازی را برای ایران فراهم نمی‌کند.» او البته ذیل همین موضوع به امکان یک برنامه غنی‌سازی محدود در ایران اشاره کرد. او گفت: می‌توان به ایران اجازه غنی‌سازی محدود داد و بازرسی‌های بین‌المللی را تقویت کرد تا اطمینان حاصل شود تهران نخواهد توانست به‌صورت ناگهانی سلاح هسته‌ای بسازد. به عبارتی رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده در توافق ژنو حق غنی‌سازی ایران به‌رسمیت شناخته نشده است اما می‌توان درباره یک برنامه غنی‌سازی محدود گفت‌وگو کرد. خب اکنون سوال این است که آمریکایی‌هایی که معتقدند حق غنی‌سازی در توافقنامه ذکر نشده، چرا به دنبال دادن یک غنی‌سازی محدود به ایران هستند؟ جواب این سوال را جان کری، وزیر خارجه آمریکا به روشنی گفته است. آمریکایی‌ها در واقع برای تداوم مذاکرات این موضوع را مطرح کرده‌اند. به عبارتی آنها با مطرح‌کردن موضوع غنی‌سازی محدود در ایران به دنبال آن هستند شروط خود برای دادن اجازه این غنی‌سازی را مطرح کنند. به معنای دقیق‌تر، آنها غنی‌سازی محدود را در قالب یک امتیاز مطرح می‌کنند تا در مقابل این امتیاز نظرات خود در قبال برنامه هسته‌ای ایران را محقق کنند. همانگونه که گفته شد؛ جان‌کری وزیرخارجه آمریکا درباره این موضوع توضیحات روشنی داده است. او چندی پیش در مصاحبه با شبکه «ای‌بی‌سی نیوز»، منظور و هدف آمریکایی‌ها از دادن مجوز غنی‌سازی محدود به ایران را توضیح داد. در بخشی از این مصاحبه، مجری ای‌بی‌سی نیوز به جان کری گفت: به نظر می‌رسد قرائت‌های متفاوتی در ایران و آمریکا درباره حق غنی‌سازی وجود دارد، شما گفتید در این توافقنامه به این حق اشاره نشده است اما محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران می‌گوید این توافقنامه مشمول این موضوع است. موضع آمریکا چیست، آیا آمریکا این حق ایران را به رسمیت می‌شناسد و به آن احترام می‌گذارد، بله یا خیر. کری این سوال را اینگونه پاسخ داد: خیر، حق غنی‌سازی اورانیوم وجود ندارد. ما حق غنی‌سازی را به رسمیت نمی‌شناسیم... بلکه طبق مفاد این توافق، مذاکرات دراین باره وجود خواهد داشت که آیا آنها می‌توانند سطح بسیار محدود و کاملا قابل تایید از یک برنامه را داشته باشند یا نه. در جاهایی که آنها برخی تحقیقات پزشکی یا کارهایی اینچنین ممکن است داشته باشند (یعنی غنی‌سازی تحقیقاتی و آزمایشگاهی و نه غنی‌سازی صنعتی) اما در واقع حقی برای غنی‌سازی وجود ندارد و در همه جای این توافقنامه تصریح شده است که آنها فقط در صورتی می‌توانند این کار را انجام دهند که توافق دوجانبه‌ای درباره آن وجود داشته باشد (یعنی این غنی‌سازی مشروط به تایید و مجوز آمریکا است) و توافقی وجود نخواهد داشت مگر درباره همه موارد توافق وجود داشته باشد. (منظور کری همان بند معروف توافقنامه است که می‌گوید توافقنامه یا همه موارد یا هیچکدام) این موضوع دست‌کم 2بار تکرار شده است. بنابراین توافقی برسر اینکه آنها می‌توانند غنی‌سازی کنند، وجود ندارد. آنها می‌توانند در این باره مذاکره کنند و فقط در صورتی به این ظرفیت محدود غنی‌سازی برسند - همانطور که برخی کشورها به آن رسیده‌اند- که همه شروط ضروری برای یک برنامه صلح‌آمیز را پذیرفته باشند. بنابراین ایران برای رسیدن به این نقطه باید مسیری را طی کند و در واقع هیچ حقی برای غنی‌سازی تعریف نشده است.»
شرمن هم همین را گفت
بررسی اظهارات شرمن در بیت‌المقدس نیز نشان می‌دهد او در راستای اظهارات اوباما و کری درباره گزینه غنی‌سازی محدود در ایران موضع‌گیری کرده است. شرمن هم همانند کری گفته است موضوع غنی‌سازی در ایران می‌تواند یکی از موضوعات قابل مذاکره باشد. او در توصیف این غنی‌سازی مورد مذاکره گفته است که این غنی‌سازی می‌تواند یک برنامه «کوچک»، «مجزا» و در پاسخ به نیازهای عملی ایرانی‌ها باشد. به عبارتی شرمن درباره غنی‌سازی همان مواضع اوباما و کری را تکرار کرده است. اما واکنش عباس عراقچی و رسانه‌های حامی دولت به این اظهارات شرمن به‌گونه‌ای بوده که گویا تغییری جدی و اساسی در مواضع آمریکایی‌ها در قبال برنامه هسته‌ای ایران به‌وجود آمده است! درحالی که اساس مواضع یکسان است. البته این رفتار دولتی‌ها و رسانه‌های آنان نشان‌دهنده دست خالی آنها در حمایت از توافقنامه ژنو است. این واقعیت البته در سکوت و عدم حمایت نخبگان از این توافقنامه هم نمودار شده است. پس از آنکه روحانی در 2 نوبت از اساتید دانشگاه‌ها و حقوقدانان خواست نسبت به توافقنامه ژنو اظهارنظر کنند؛ اما تاکنون کسی به این دعوت رئیس‌جمهور لبیک نگفته است.
نکته دیگر عدم انسجام در رفتار دولتی‌ها و حامیان آنها درباره توافق ژنو است. آنچه در رفتار رسانه‌های حامی دولت به خوبی دیده می‌شود عدم احاطه بر موضوع مذاکرات هسته‌ای و محتوا و مفاد توافقنامه است. آنها در واقع اطلاع دقیقی از روند مذاکرات و محتوای آن ندارند به همین دلیل شاید نمی‌توانند سلسله مواضع داخلی و خارجی درباره روند مذاکرات را فهم کنند. از سوی دیگر انتظار نمی‌رفت دولتی‌ها و رسانه‌های آنان از اظهارات شرمن ذوق‌زده شوند، چراکه موضع رسمی دولت در همان ساعات ابتدایی توافق این بود که در توافقنامه ژنو حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شده است. وقتی چنین موضعی از سوی رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه رسما اتخاذ می‌شود؛ لذا ذوق زدگی از اظهارات شرمن، آن هم 3 ماه پس از توافق ژنو، این ذهنیت را در افکارعمومی ایجاد می‌کند که رسانه‌های حامی توافق خود هم می‌دانند در متن این توافق حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته نشده است.
دیدار شرمن و وزیر اطلاعات رژیم صهیونیستی
وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا و سرپرست تیم مذاکره‌کننده آمریکایی در مذاکرات ایران و 1+5 در ادامه برنامه‌هایش در سرزمین‌های اشغالی، با «یوال استاینیتز» وزیر اطلاعات و امور راهبردی اسرائیل دیدار کرد.
روزنامه صهیونیستی «جروزالم‌پست» خبر داد «یوال استاینیتز» بعد از دیدار با «وندی شرمن» معاون وزیر خارجه آمریکا، گفت اسرائیل حق تصمیم‌گیری مستقل درباره ایران را برای خود محفوظ می‌دارد. استاینیتز بعد از دیدار با وی گفته است: «اسرائیل تاکید و تصریح کرد که یک توافق با ایران باید شامل برچیده‌شدن توان این کشور برای حرکت به سوی تسلیحات هسته‌ای باشد.» به گزارش فارس، استاینیتز درباره نشست خود با شرمن گفت: در این جلسه ابعاد دیپلماتیک، اطلاعاتی و فنی برنامه هسته‌ای ایران «با جزئیات زیاد» مورد بررسی قرار گرفت. وی این نشست‌ها را بخشی از رایزنی‌های راهبردی و مداوم آمریکا و اسرائیل دانسته است. با این وجود وی تصریح کرد که اسرائیل خود را محق می‌داند که ارزیابی مستقلی از برنامه هسته‌ای ایران داشته و تصمیمی مستقل
برای مواجهه با آن اتخاذ کند.