پشت پای دیدنی هفته گذشته کریستیانو رونالدو به رایووایکانو باعث زنده شدن خاطراتی بهیادماندنی در همین رابطه شد. این شما و این 11 پشت پای خاطرهانگیزی که اساتید بزرگ فوتبال معاصر به روشهای متعارف بازی زدند.
یوهان کرویف (بارسلونا 2ـ اتلتیکو مادرید یک)
لالیگا 74-1973
این همان گل «غیرممکن» کرویف بود که در 22 دسامبر 1973 در جریان پیروزی 2 بر یک بارسا بر اتلتیکو به ثمر رساند. کمی پیش از استراحت بین دو نیمه در حالیکه بازی بدون گل پیش میرفت کارلس رکساچ که بعدها در تیم رویایی بارسا دستیار کرویف شد، سانتری روی دروازه ارسال کرد و به نظر میرسید توپ از بالای سر استاد هلندی رد شود که ناگهان او به پرواز درآمد و با پشت پا میگل رینا، سنگربان اتلتیکو را مبهوت کرد. خوان کارلوس لورنسو، سرمربی روخی بلانکس (سرخ و سفیدها) پس از این مسابقه در وصف کرویف گفت: «او بازیکنی خارقالعاده در سطح دیاستفانو است». روزنامه الموندو دپورتیوو چاپ بارسلونا هم چند صفحه از شماره ویژه کریسمس خود را به این ضربه بهیادماندنی اختصاص داد و این تیتر را برای آن برگزید: «گلی که تاریخسازی کرد».
دنیس لاو
(منچستریونایتد صفرـ منچسترسیتی یک)
دسته اول انگلستان 74-1973
شاید این مشهورترین پشت پای همه دوران فوتبال جزیره باشد. دنیس لاو، پادشاه اولدترافورد تنها گل شهرآورد منچستر را وارد دروازه تیم سابق خود کرد تا یونایتد سقوط کند. در حقیقت این گل حکم مرگ یونایتد را صادر کرد چون حتی مساوی هم باعث سقوط شیاطین سرخ میشد اما همین که «لاو» آن پشت پا را زده بود کافی بود تا این گل اسطورهای شود و بیتفاوتی اسطوره سابق اولدترافورد پس از به ثمر رساندن آن هم بر آتش غضب سرخهای منچستر میافزود، چرا که لاو پس از بازی به حرف آمد: «من در زندگیام به ندرت احساس اندوه میکنم و این آخر هفته نیز چنین بود».
لئوپولدو لوکه (ریورپلاته یک- اوراکان یک)
لیگ ملی قهرمانی آرژانتین 1979
در دسامبر 1979، ریورپلاته تنها به یک تساوی خانگی مقابل اوراکان نیاز داشت تا با مقام دومی در منطقه «ب» جام ملی قهرمانی آرژانتین راهی مرحله حذفی شود. گل سرنوشتساز توسط لوکه به ثمر رسید که مقابل دروازهبان حریف به رقص درآمد تا اینکه سرانجام توپ را با پشتپا به گل بدل کرد. خورخه سانابریا کمی بعد گل تساوی را برای اوراکان به ثمر رساند اما همان پشتپای لوکه کافی بود تا میزبان تک امتیاز لازم برای دوم شدن در گروه خودش را به چنگ آورد. پس از آن ریور در مرحله حذفی هم پیروز شد و جام ملی قهرمانی آرژانتین را بالای سر برد.
رباح ماجر (پورتو 2 – بایرنمونیخ یک)
فینال جام باشگاههای اروپا 1987
بایرنمونیخ، فاتح سهباره جام باشگاههای اروپا به سادگی مدعی بردن جام برای چهارمینبار تصور میشد بویژه وقتی که آنها آن شب در فینال وین با گل دقیقه 25 لودویک کوگل برابر پورتو پیش افتادند. با اینکه پورتو در حمله زهرآگین نشان میداد اما تا 15 دقیقه پایانی که رباح ماجر، مهاجم بزرگ الجزایری که ژرمنها از او وحشت داشتند، تاریخسازی کرد، کاری از پیش نبرده بودند. دو تعویض طلایی تومیسلاو ایویچ، سرمربی وقت پورتو یعنی ژائوری و فراسکو یک کار ترکیبی انجام دادند و وقتی توپ به ماجر رسید او با پشتپایی غافلگیرکننده گل تساوی را به ثمر رساند. او بعدها در گفتوگو با مجله فیفا آن لحظه را چنین توصیف کرد: «تنها راهی که میتوانستم در آن لحظه گل بزنم با پشتپا بود». او آن گل را یک نشان تجاری ثبت شده به نام خود عنوان میکند و ادامه میدهد: «یک کار غریزی بود که من فقط انجامش دادم و بس. هیچ زمانی برای فکر کردن درباره انجام آن نداشتم. پس از فینال در یک مسابقه لیگ در پرتغال هم آن کار را امتحان کردم که باز هم گل شد». ماجر که دقایقی بعد گل پیروزیبخش پورتو را هم برای ژائوری پایه گذاشت آن سال با همان پشتپایی که به غول بزرگ ژرمنها زد توپ طلایی سال آفریقا را برد. بایرنیها سعی کردند او را در ازای یک میلیون پوند به مونیخ ببرند و حتی توافقاتی هم صورت گرفت اما رباح ماجر به خاطر بغضی که ملت الجزایر از تبانی آلمان و اتریش برای حذف کشورشان از جامجهانی 1982 داشتند به ژرمنها نه گفت.
لیشارپ (منچستریونایتد 2- بارسلونا 2)
مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا 95-1994
منچستریونایتد با گل مارکهیوز از تیم رویایی کرویف پیش افتاد اما با 2 گل روماریو و خوسه ماری باکرو، یونایتد در معرض خطر نخستین شکست خانگی اروپایی پس از 53 مسابقه تسخیرناپذیر قرار گرفت ولی در دقیقه 81 ورزشگاه اولدترافورد شاهد توفانی بود که با حرکت پل اینس در جا گذاشتن 2 آبی و اناری آغاز شد. او سپس توپ را به روی کین رساند و سانتر این ایرلندی با پشت پای لیشارپ از فراز دستان کارلوس بوسکتس، دروازهبان بارسا (پدر سرجیو بوسکتس) به تور دروازه رسید. الکس فرگوسن پس از مسابقه آنقدر از دست دفاع تیمش ناراحت بود که یادش رفت به خاطر این گل به شارپ تبریک بگوید ولی مطبوعات انگلستان و اسپانیا جور او را کشیدند.
روبرتو مانچینی (پارما یک- لاتزیو 3)
سریA، 99-1998
اگرچه مانچینی از گل پشتپایی که ماریو بالوتلی، شاگردش در بازی دوستانه پیشفصل برای منچسترسیتی به ثمر رساند چندان به وجد نیامد اما خودش به خاطر یک چنین گلی به خاطر آورده میشود، زمانی که او با یک پشتپای معروف به لاتزیو کمک کرد پارما را 3 بر یک شکست داده و اسکودتوی 99-1998 را ببرد. لاتزیو در خانه پارما، صدرنشین سری A یک بر یک متوقف شده بود که مانچینی در دقیقه 23 وارد عمل شد و توپ را از لبه محوطه 6 قدم وارد دروازه حریف کرد. سرمربی پارما، آلبرتو مالزانی پس از شکست 3 بر یک از لاتزیو گفت: «فوتبال همین بارقههای درخشان است. این ضربهای استادانه بود که اعتماد به نفس را خرد کرد». اسون گوران اریکسون، سرمربی لاتزیو هم حرف همتای خود را چنین کامل کرد: «گل مانچینی فقط یک راه برای تو باقی میگذاشت، اینکه بایستی و کف بزنی».
جانفرانکو زولا (چلسی 4- نوروویچسیتی صفر)
جام اتحادیه انگلستان 02-2001
شاید این گل در سرنوشت مسابقه چندان دخیل نبود چون سومین گل چلسی قدرتمند مقابل یک تیم دسته یکی محسوب میشد ولی در عین حال یکی از نابترین لحظات زولا در چلسی محسوب میشد. پس از آن بازی کلودیو رانیری، سرمربی وقت آبیهای لندن گفت: «فقط مارادونا یا پله میتوانند چنین کنند. جانفرانکو هر کاری را امتحان میکند چون او یک جادوگر است و جادوگرها باید امتحان کنند». گل زولا بدین صورت بود که او وقتی روی کرنر افتضاح گرایم لوسو به تیر یک حرکت کرد ناگهان با پشت پا توپ را از رابرت گرین، سنگربان حریف عبور داد. او پس از این گل گفت: «از من نپرسید که چطور آن گل را زدم چون نمیدانم. این یکی از آن گلهایی است که اگر 100 بار دیگر هم امتحان کنم تکرار نمیشود...»
تیری آنری (آرسنال 4- چارلتون صفر)
لیگ برتر، 05-2004
در اکتبر 2004 پرسشها درباره اینکه آیا حباب آرسنال بالاخره خواهد ترکید یا نه اوج گرفته بود. توپچیها در لیگ قهرمانان با روزنبرگ یک بر یک مساوی کرده بودند و پس از نشست مطبوعاتی، درگیری فیزیکی بین لورن و پاتریک ویهرا آسمان هایبوری را ابرآلود کرده بود. آرسن ونگر به خوبی میدانست که روحیه متحد شاگردانش در زمین زیر سوال رفته و در بازی بعدی لیگ برتر مقابل چارلتون او به دنبال راهی برای افزایش دوباره اعتماد به نفس تیمش بود. به هر حال آنها مدافعان عنوان قهرمانی جزیره بودند و 47 مسابقه بود که در لیگ بدون شکست پیش میرفتند. آرسنال 6 مسابقه از 7 مسابقه ابتداییاش در لیگ برتر را برده بود و مقابل چارلتون هم خیلی زود با گل دقیقه 33 فردی لیونبرگ پیش افتاد اما اتفاق اصلی در نیمه دوم افتاد؛ زمانی که 3 دقیقه پس از بازگشت تیمها از رختکن تیتی آنری پاس خوسه آنتونیو رییس را با پشت پا از بالای سر دروازهبان نگونبخت حریف، دین کایلی به داخل دروازه انداخت. ونگر گفت این گل یک لحظه جادویی در فوتبال بوده و مهارت شاگردش را چنین توصیف کرد: «او به سرعت دریافت که اتفاقی دارد میافتد و یک واکنش درست تکنیکی در آن موفقیت نشان داد، وگرنه فکر نمیکنم با پاشنه پا ضربه زدن دشوار باشد، آنچه دشوار است تحلیل آن
موقعیت است».
زلاتان ابراهیموویچ (اینترمیلان 2- بولونیا یک)
سری A، 9-2008
اینتر در اکتبر 2008 در حالی میزبان بولونیا بود که تازه یک ماه از نخستین تجربه رسمی مورینیو روی نیمکت نرآتزوری میگذشت. با اینکه مرد پرتغالی تنها یکی از 5 مسابقه ابتدای فصل سری A را باخته بود اما شایعات او را راحت نمیگذاشتند طوری که حتی بخش ایتالیایی شبکه اسکای، برنامهای به نام «ژوزه تحت نظر» را راه انداخته بود تا به موشکافی عملکرد او در طرف آبی میلان بپردازد و استرس مورینیو را دوچندان کند اما کسی که این فشارها را از روی دوش سرمربی مشهور برداشت زلاتان ابراهیموویچ بود. ستارهای سوئدی که بیورن رانلید، نویسنده هموطنش در سال 2002 در وصف او نوشت: «او حرکاتی را اختراع میکند که انگار در دنیای مادی ما وجود ندارد و بعد مثل یک بداههنواز جاز این حرکات را روی چمن پیاده میکند». در حالی که کار اینتر در بولونیا به بنبست خورده بود زلاتان با یکی از همین حرکات ابداعیاش، سانتر آدریانو را بدون هیچ حرکت اضافهای با پشت پا مستقیما به تور دروازه حریف چسباند تا مقدمات پیروزی 2 بر یک تیمش را فراهم کند. روزنامه «لارپوبلیکا» این گل را استادانه خواند و «گاتزتا دلو اسپورت» آن را ضربهای جادویی. یک وبلاگنویس معروف هم آن را جزو معدود لحظاتی خواند که فوتبال به هنر پهلو میزند. اما خود ابراهیموویچ در کمال تواضع گفت: «گل زیبایی بود اما مطمئنا مهمترین اتفاق مسابقه نبود!»
ثیاب عوانا (امارات متحده عربی 6- لبنان 2)
دیدار دوستانه 2011
او در دقیقه 70 برای امارات وارد زمین شد در حالیکه تیمش 5 بر 2 جلو بود اما هافبک نبییاس فکر نمیکرد 8 دقیقه بعد پس از گل کردن آن ضربه پنالتی معروف با پاشنه پا تبدیل به یک پدیده اینترنتی شود. بدتر از آن اینکه عوانای مرحوم هرگز در خیالش هم نمیگنجید که تحقیر حریف لبنانی با آن ضربه پشت پا به سرعت عواقب شومی برای او و تیمملی امارات به بار آورد. نخستین مکافات پنالتی پشت پای عوانا کارت زردی بود که از داور مسابقه گرفت و بلافاصله هم سرکو کاتانچ، سرمربی امارات او را بیرون کشید و همتیمیهاش مجبورش کردند از حریف عذرخواهی کند. اما او گفت: «این بیاحترامی بود؟ من که راضی نیستم». به جای او اسماعیل راشد، مدیر تیمملی امارات معذرتخواهی کرد و گفت این بازیکن واقعا شرمنده است. اما کسی جملههای حاکی از پشیمانی عوانا را از زبان مدیر اماراتی جدی نگرفت. عواقب این گل تحقیرآمیز زمانی شومتر شد که تنها 2 ماه بعد ثیاب در عنفوان جوانی در سن 21 سالگی بر اثر حادثه رانندگی درگذشت و امارات توسط همین لبنان در مرحله گروهی مقدماتی جامجهانی 2014 شکست خورد. لبنان صعود کرد و امارات قعرنشین شد.