۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۲۵
دستورکار تئاتر ایران

تئاتر برای همه

دکتر اردشیر صالح‌پور: تئاتر باید باورکردنی باشد، ما به تماشای چیزی می‌نشینیم که واقعی نیست، بازیگر مدام در حال وانمود کردن است. تمام صحنه استعاره است اما ستایش ژرف انگیز تماشاگران به این فریبکاری رنگی از حقیقت می‌بخشد. لذت باورپذیری بخشی از حقیقت و عنایت تئاتر است. در زندگی عادی ما از کسی که چیزی را به نمایش می‌گذارد و زندگی را نمایش می‌کند خوشمان نمی‌آید و عدم صداقت رفتارش را نوعی ریا تلقی می‌کنیم اما چگونه است که همین امر بر صحنه‌ای کاملا دروغین و استعاری، آرمانی تلقی می‌شود. تجربه مشترک زندگی تماشاگران و بازیگران گوهر اصلی صداقت است. مهم‌ترین چیز در صداقت است، اگر بتوانیم آن را جعل کنیم از پس انجامش برآمده‌ایم. فضیلتی که از یک دروغ حاصل می‌شود. اهداف اخلاقی از قبال آن حاصل می‌شود. تئاتر پیمانی است زنده که در هر اجرا با تماشاگر بی‌واسطه منعقد می‌شود. همه چیز همان جا رخ می‌دهد. اجرا همچون زندگی سرشار از نشانه‌ها و معناست. پرده غفلت کنار می‌رود و حال و هوای روحی‌مان تغییر می‌کند. طغیان احساسات ضد و نقیض و در همین پویه نمایشی است که حقیقت اتفاق می‌افتد. آری تئاتر تنها یک نفس با سینما فاصله دارد و آن هم نفسی زنده و رویاروی با تماشاگر است که از موهبت‌های ویژه تئاتر محسوب می‌شود. تئاتر برای همه، این عالی‌ترین شعاری است که طی سالیان اخیر در سرلوحه و دستور کار تئاتر ایران قرار گرفته است. این شعار برای نخستین بار در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر مطرح شد اما تا تحقق آن فاصله داریم. تماشاگر تئاتر از طبقه و قشر خاصی نیست. همه باید امکان دیدن تئاتر را داشته باشند همچنان که جامعه ترکیبی از اقشار و آحاد مختلف اجتماعی است. اعجازی که تئاتر در این امر به خرج می‌دهد آن است که همه را مشتاق و مجذوب خود می‌سازد و تجربه‌ای مشترک را با آنها در میان می‌نهد و آنان را در تفکری واحد به همدلی می‌کشاند. ما به تئاتر بیش از پیش‌ نیاز داریم. تئاتر نقد اجتماعی است. تئاتر امکانی برای گفت‌وگویی اجتماعی است. تئاتر ماسکی است که در عین حال که چهره را پنهان می‌دارد هویتی را آشکار می‌سازد. تئاتر فرهنگ است و تمام جوهرهای انسانی را در خود می‌پوشاند و رشد می‌کند. براستی چگونه این شعار والا تحقق می‌یابد؟ وظیفه دوست و هنرمندان هر کدام، چيست؟ این سرنخ شگفت چگونه می‌تواند ما را به حقیقت و فضیلت تئاتر رهنمون کند؟ چنین وظیفه‌ای سترگ به دوش کیست؟ سهم هر کدام چقدر است؟ برای پایدار کردن و توانمندی این رویه چه باید کرد؟ این پرسشی امکانپذیر و اساسی است.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده