گروه سیاسی: حضور محمد خاتمی در پای صندوق رای که با سرخوردگی طرفداران فتنه مواجه شده، همچنان مورد بحث کنشگران این جریان قرار دارد. جریان اصلاحات هنوز نتوانسته رفتار محمد خاتمی در روز جمعه انتخابات را هضم کند. خاتمی پیش‌تر از شرط‌هایش گفته بود ولی ناگهان به قول عناصر آواره فتنه در خارج، انگشتش را جوهری و در چشمان دوستانش فرو کرد. با این حال یک اراده کم‌رمق از سوی برخی اصلاح‌طلبان برای توجیه اقدام خاتمی به‌وجود آمده است. روز گذشته محمدرضا تابش که با خوشحالی از پیروزی در حوزه انتخابیه اردکان به بهارستان آمده بود، از اقدام خاتمی حمایت کرد. محمدرضا تابش که همچنان دبیرکل فراکسیون اقلیت مجلس شورای اسلامی است، از حضور مردم در انتخابات استقبال کرد و اظهار داشت: الحمدلله انتخابات خوبی در کشور برگزار شد و مردم با وجود تنگناها و مشکلاتی که با آن دست و پنجه نرم می‌کردند، مشارکت خوبی داشتند. خواهرزاده خاتمی در ادامه با بیان اینکه مردم هوشمندی و زمان‌شناسی خود را نشان دادند، افزود: باید از رهبری معظم انقلاب که بستر مشارکت کاندیداها با تنوع صلاحیت و به‌تبع آن مردم را فراهم کردند نیز سپاسگزاری کنیم. تابش ادامه داد: باید حضور مردم را به فال نیک گرفت، ولی جبران این حضور تعامل و هماهنگی هر 3 قوه و همه مسؤولان است تا مشکلات و تنگناهای مردم حل شود. اما خواهرزاده در ادامه به دفاع از اقدام دایی‌اش درباره شرکت در انتخابات پرداخت و اظهار داشت: آقای خاتمی حتما دلایلی دارد که حتما خودش آنها را ارائه می‌دهد. تابش در عین حال افزود: آقای خاتمی در دی‌ماه گفته بود با توجه به شرایط موجود امکان مشارکت فعال در انتخابات نیست بر همین اساس اصلاح‌طلبان فهرستی نمی‌دهند و کاندیداهایی هم معرفی نمی‌کنند اما در مقابل تحریم بشدت موضع گرفتند و اعلام کردند در هر صورت تحریم مطرود است. دبیرکل فراکسیون اقلیت مجلس ادامه داد: آقای خاتمی کاری بر خلاف گفته‌هایش انجام نداده، یعنی اصطلاح‌طلبان نه فهرستی داده‌اند و نه کاندیداهایی را مشخص کرده‌اند، بلکه فقط به عنوان یک شهروند رایش را به صندوق انداخت که به نظر من کار بسیاری مثبت و ارزنده‌ای هم بود. تابش با بیان اینکه 2 طیف مخالف حضور خاتمی در انتخابات بودند، گفت: یک طیف افراطی‌های داخل کشور و طیف دیگر هم افرادی بودند که در خارج حضور داشتند و نمی‌خواستند خاتمی در انتخابات شرکت کند. وی افزود: طیف اول می‌خواستند خاتمی را مقابل نظام قرار دهند و طیف دوم هم به دنبال بهره‌برداری و استفاده‌های خودشان بودند. تابش تصریح کرد: خاتمی از آبروی خود مایه گذاشت و در انتخابات شرکت کرد و توطئه هر 2 طرف را خنثی کرد. دبیرکل فراکسیون اقلیت مجلس در عین حال اظهار داشت: البته حضور خاتمی در انتخابات موجب شد که هجمه‌هایی نسبت به وی صورت بگیرد ولی به اعتقاد من خاتمی از آبرویش مایه گذاشته تا مردم و جریان اصلاحات کمتر آسیب ببینند. تابش گفت: به اعتقاد من راه اصلاح‌طلبی از صندوق رای می‌گذرد و آقای خاتمی هم با رای دادنش نشان داد به اصلاح درون نظام معتقد است نه اصلاحاتی که می‌خواهد از بیرون هدایت شود. تابش در پایان سخنانش گفت: ان‌شاءالله اگر زمینه فراهم شود، در انتخابات ریاست‌جمهوری هم شرکت می‌کنیم.
مشاوران هم دفاع کردند
یکی دیگر از اخباری که روز گذشته درباره ماجرای رای دادن خاتمی منتشر شد، بیانیه 15 مشاور او بود. بر اساس این خبر 15 تن از مشاوران خاتمي اقدام به تدوين بيانيه‌اي کرده‌اند که در آن سعي شده از موضع جعلي يك ليدر دلسوز عنوان شود که او با هدف آزاد شدن تعدادي زنداني، بازكردن فضا، خارج كردن برخي از زير فشار و تغيير دادن شرايط، به اصطلاح جام زهري را نوشيده است و بدين ترتيب تلاش كنند فضای سنگین علیه خاتمي را تلطیف کنند. به گزارش باشگاه خبرنگاران در بيانيه 15 نفره كه قرار است به نام خاتمي منتشر شود، تلاش شده شركت او در انتخابات از موضع طلبكارانه بررسي شود.
واكنش خاتمی
محمد خاتمی طی یادداشتی در سایت شخصی خود، توضیحاتی پیرامون دلایل حضورش در انتخابات 12 اسفند ارائه کرد. در بخشی از توضیحات محمد خاتمی آمده است: تعیین استراتژی عدم معرفی نامزد و ارائه فهرست هیچگاه به معنی تحریم انتخابات نبود و باید این امر را در عمل اثبات کنیم تا با گرفتن هرگونه بهانه‌ای از بدخواهان روزنه‌ای برای امکان مفاهمه بیشتر با تکیه بر حقوق و مصلحت مردم و پیشرفت واقعی کشور باز شود. من براساس راهبرد اصلاح‌طلبانه به آشتی ملی و بازگشت به آرمان‌های اصیل انقلاب و قانون اساسی و ایجاد فضای همدلی و مشارکت همگان دعوت کرده و می‌کنم و انتظار داشته و دارم که همه با اسیر نماندن در گذشته و با نگاه به آینده روند تازه‌ای را در کشور آغاز کنند.
خاتمی افزود: اقدام من از منش و بینش سیاسی و فکری من و آنچه به آن باور دارم و پایبندم ریشه می‌گیرد. من از موضع اصلاحات و در جهت نگاهداشت روزنه‌های اصلاح‌طلبی که آن را مهم‌ترین و بلکه تنها راه سربلندی کشور و دستیابی به آرمان‌های اصیل انقلاب و تامین حقوق مردم و مصالح ملت می‌دانم و نیز برای دفع مخاطرات و تهدیدهای درونی و بیرونی اقدام کرده‌ام. هدف ممکن و مطلوب، بازگرداندن امور به موقعیتی است که در آن مصلحت کشور و خواست‌های اساسی و تاریخی مردم اصل قرار بگیرد. هجمه خارجی به محمد خاتمی البته درحالی است که آنان به هیچ‌وجه رفتار او را قابل دفاع نمی‌دانند. بسیاری خود خاتمی را از بنیانگذاران تحریم می‌دانند. وی بارها تاکید کرد تا شرایط فراهم نشود، امکان حضور مردم نیست و بدین ترتیب برای نظام شروطی را معین کرد تا در صورت محقق شدن شروط، آنان در انتخابات شرکت کنند. از سوی دیگر خاتمی پیش از این با اتخاذ یک استراتژی دوگانه همواره از فتنه 88 حمایت کرده بود. محمد خاتمی در بحبوحه فتنه و در حالی که آشوبگران در خیابان‌های تهران هزینه سازی می‌کردند، تاکید کرد باید در اینباره رفراندوم برگزار شود. این پیشنهاد او در واقع به معنای باطل کردن انتخابات از یکسو و کشاندن ماجرا به ریشه‌های نظام بود. خاتمی در طول فتنه بارها نسبت به مواضع مقامات عالی کشور واکنش نشان می‌داد و به نوعی تلاش می‌کرد قشر میانه را با مواضع تندروهای فتنه همراه کند تا نوعی هم افزایی و همپوشانی میان آنان ایجاد شود. از سوی دیگر افشای ماجرای دیدار او با جورج سوروس و تایید این ماجرا از سوی سوروس نیز موجب شد بسیاری فتنه سبز را یک براندازی نرم بدانند. ماجرای دریافت میلیون‌ها دلار از ملک عبدالله عربستان نیز از جمله اخباری بود که در زمان فتنه درباره خاتمی منتشر شد. بنابراین در این وضعیت آیا در حقیقت خاتمی به اصلاحات در چارچوب نظام معتقد بوده که روز جمعه از دماوند در انتخابات شرکت می‌کند؟
آیا می‌توان یک وضع دیگر را در اینباره تصور کرد؟ به نظر می‌رسد سید‌محمد خاتمی از چهره‌شدن میرحسین موسوی و مهدی کروبی در جریان آشوب 88 یک دغدغه داشته است. او به عنوان تنها چهره لیدر جریان دوم خرداد تثبیت شده بود و تقلاهای شیخ نیز بی‌فایده بود و او خود را به عنوان رهبر اصلاحات تثبیت کرده بود. با این حال فتنه 88 که با حرکات تند موسوی و کروبی شدت گرفت، نقش خاتمی را کمرنگ کرد و تقریبا در اذهان عمومی اصلاح‌طلبان، او از جایگاه قبلی تنزل یافته بود. از سوی دیگر اطلاع محمد خاتمی از میزان مشارکت عمومی در انتخابات مجلس نهم می‌تواند یکی دیگر از دلایل شرکت او در انتخابات باشد. خاتمی خود یک رئیس‌جمهور بود و از رفتار مردم بویژه در موعد انتخابات کاملا آگاهی دارد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان محمد خاتمی برای متحمل نشدن هزینه تحریم کردن انتخابات، پای صندوق رای حاضر شد. او قطعا می‌دانست که آشکار شدن بی‌اعتنایی مردم به این جماعت برخورد قاطع نظام را به دنبال خواهد داشت و از همین رو با بی‌اعتنایی به جریان متبوع خود و طرفدارانش، پای صندوق رای حاضر شد تا کمی از هزینه‌های خود را کم کند. اظهارات محمدرضا تابش نیز نشان می‌دهد آنان به نوعی در حال اعلام برائت از فتنه هستند هرچند پیش‌تر خود آتش بیار فتنه بوده‌اند.