تصويب و اجراي طرحهاي بزرگي چون راهآهن، گازرساني، ساخت سدهاي متعدد، راه و بزرگراه، كارخانههای بزرگ، بازارچههای مرزي و گشوده شدن محورهاي جديد تجارتي و اقتصادي، آبرساني، برقرساني و اتصال خطوط فشاري قوي، توسعه كشاورزي و شيلات، طرحهاي فرهنگي و صدها طرح كوچك و بزرگ حاصل توجه دولت در سفرهاي استانی به سيستان و بلوچستان است. يكي از عمده مشكلات اين استان ارتباط ريلي با دیگر نقاط كشور و دنيا بود كه دولت با نگاه توسعهای، در نخستين سفر خود به این استان توجه ويژهای به اين موضوع كرد و با تخصيص اعتبارات كلان استارت حركت شتابنده آن را زد. در خرداد ماه 88 ، انتظار به پايان رسيد و سوت قطار كرمان- زاهدان به صدا درآمد و براي نخستينبار در جنوب شرق كشور، آهنگ دلنشين محروميتزدايي دولت براي سيستان و بلوچستان نواخته شد. رئیس دولت نهم در سفرهاي استاني خود، تسريع در عمليات اجرايي راهآهن زاهدان- كرمان را مصوب كرد و كساني كه مدعي بودند اجرايي شدن اين مصوبه نيمقرن به طول میانجامد، پس از گذشت 3 سال ناباورانه با شنيدن صداي سوت قطار به حركت جهادگونه دولت معترف شدند. از سوي ديگر كارشناسان حوزه اقتصاد، راهاندازي خط ريلي و تكميل كريدور شرق به غرب و نيز اتصال اين خط ريلي به جنوب شرق آسيا را نويددهنده آيندهای درخشان در اقتصاد استان و به تبع آن اقتصاد كشور میدانند. استاندار سیستان و بلوچستان در گفتوگو با «وطن امروز» درباره اين طرح بزرگ گفت: بهرهبرداري از خط ريلي كرمان- بم- زاهدان موجب شد خطوط ريلي شرق آسيا از سنگاپور به اروپا كه تا كشور فرانسه امتداد دارد، متصل شود. علیمحمد آزاد افزود: اين مسير، شبكه ريلي جنوب شرق آسيا و شبه قاره هند را از طريق شهر زاهدان به خطوط راهآهن جمهوري اسلامي ايران متصل كرده است. وي بيان كرد: راهآهن كرمان- بم- زاهدان كريدور ترانزيتي جنوب شرق آسيا- اروپا را از طريق اتصال ريلي كرمان به مرز رازي و شبكه راهآهن تركيه، از طريق مرز جلفا به شبكه راهآهن جمهوري آذربايجان و از طريق مرز سرخس به شبكه راهآهن تركمنستان متصل میكند. آزاد اظهار داشت: فعال شدن اين خط ريلي اين امكان را براي تجار و بازرگانان فراهم كرد تا كالاهاي خود را در مسير اروپا و آسياي ميانه و آسياي جنوبشرق جابهجا كنند. آزاد بیان کرد: اين مسير ريلي موجب صرفهجويي در انرژي، كاهش ترافيك جادهها، ايجاد اشتغال در شرق و جنوب شرق كشور، اتصال شهر زاهدان از طريق مرز رازي به شبكه راهآهن تركيه، محروميتزدايي و توسعه اقتصادي سيستان و بلوچستان و كرمان میشود. وي اظهار داشت: راهاندازي قطار كرمان- زاهدان به لحاظ جابهجايي سوخت و حمل كالا بسيار موثر واقع و موجب صرفهجويي در هزينهها میشود. نماینده عالی دولت در سیستان و بلوچستان در تشريح عمليات اجرايي راهآهن كرمان- زاهدان گفت: اجراي اين پروژه بزرگ به طول 546 كيلومتر در سال 1373 آغاز شد. او افزود: طبق اولين موافقتنامه، خاتمه اجراي طرح سال 1381 تعيين شده بود كه به علت اندك بودن اعتبارات طرح، سال خاتمه به 1385 تغيير داده شد و پس از گذشت 13 سال با اعتبار 800ميليارد ريال به سبب عدم تخصيص بموقع اعتبارات تا سال 1385 فقط 30 درصد پيشرفت اجرايي داشت. آزاد بيان كرد: در دور اول سفر هيات دولت نهم به سيستان و بلوچستان، براي تسريع در اين پروژه اعتبار قابل توجهي اختصاص يافت و عمليات اجرايي آن سرعت گرفت تا در خردادماه 1388 با اعتبار هزينه شده بیش از 4 هزار ميليارد ريال كه بيش از 3 هزار ميليارد ريال آن در دولت نهم هزينه شده بود، به بهره برداري رسيد. استاندار سیستان و بلوچستان اظهار داشت: با ساخت و تكميل خط آهن كرمان- زاهدان طرح راهاندازي قطار اكو و اتصال كشور پاكستان از طريق شبكه ريلي ايران به كشور تركيه، اروپا و آسياي مركزي در نشست سران عضو سازمان اكو در تهران مصوب شد. وي افزود: قطار بينالمللي اكو در مردادماه سال 1388 همزمان با سالروز استقلال كشور پاكستان به طور آزمايشي راهاندازي و در پنجم مرداد از مرز ميرجاوه وارد خاك جمهوري اسلامي شد و يك روز بعد طي مراسمی زاهدان را به مقصد تركيه ترك كرد. آزاد بيان كرد: راهاندازي اين قطار كه به عنوان حركتی مناسب از سوي پاكستان بود موجب تقويت ارتباطات 3 كشور همسايه و دوست، ايران، پاكستان و تركيه میشود و به طور قطع در توسعه تجاري و اقتصادي 3 كشور تاثير بسزايي دارد و هزينه و زمان حمل و نقل و ترانزيت كالا را به طور محسوسي كاهش میدهد. آزاد اضافه کرد: با حركت اين قطار كه حامل كانتينر از مبدا اسلامآباد به مقصد ايران و تركيه بود، كار بررسي ترانزيت كالا در كريدور بينالمللي شرق به غرب ايران انجام و شبكه ريلي كشورهاي آسياي جنوب شرق از طريق شبكه ريلي جمهوري اسلامي ايران به شبكه كشورهاي اروپايي متصل شد. وی افزود: طول مسير ريلي از اسلامآباد تا استانبول 6 هزار و 500 كيلومتر است كه 2 هزار و 700 كيلومتر آن در جمهوري اسلامي ايران قرار دارد. آزاد ادامه داد: با راهاندازي خط ريلي كرمان- زاهدان كار ترانزيت كالا ميان كشورهاي آسياي جنوب شرق و كشورهاي اروپايي به جاي حمل و نقل دريايي كه به مدت 30 روز از طريق اقيانوس هند انجام میشد، در كمتر از 15 روز انجام میگيرد كه برآورد سالانه آن، حمل و جابهجايي بيش از 8 ميليون تن كالا از طريق شبكه ريلي ايران بين كشورهاي آسياي جنوب شرقي، آسياي ميانه و اروپاست. استاندار سیستان و بلوچستان گفت: همچنین نخستين قطار مسافربري در مسير زاهدان- تهران در اسفندماه 1389 به صورت هر هفته يك رام قطار راهاندازي شد و در ارديبهشتماه 1390 تعداد قطارهاي مسافري به 2 رام در هفته افزايش يافت و در تيرماه امسال اين قطار روزانه شد. او گفت: نخستين قطارهاي باري حامل سيمان و گاز مايع پارسال در خط ريلي كرمان- زاهدان راهاندازي شد و با ساخت خط فرعي انبار نفت زاهدان حجم انبوهي از فرآوردههای نفتي توسط شبكه ريلي حمل خواهد شد. آزاد افزود: راهآهن چابهار- زاهدان- مشهد به طول یکهزار و 330 كيلومتر از دیگر خدمات و مصوبات سفرهاي استاني دولت دهم به استان است. وی افزود: با ساخت اين خط آهن و ايجاد كريدور بينالمللي شمال- جنوب ارتباط ريلي كشورهاي افغانستان و جمهوريهای آسياي ميانه به آبهاي آزاد برقرار شده و افزون بر افزايش روابط اقتصادي و سياسي سبب افزايش حجم مبادلات و ترانزيت كالا در كشورهاي دوست و همسايه خواهد شد.
خط ترانزیت کالا از کشورهای اروپایی
استاندار سیستان و بلوچستان ادامه داد: راهآهن زاهدان- كرمان آمادگی ترانزیت كالا بین كشورهای اروپایی و آسیای جنوب شرقی و صادرات و واردات از ایران به كشورهای همسایه را دارد. آزاد افزود: با راهاندازی خط ریلی زاهدان- بم كه از مدتی پیش فعال شده، قطارهای باری در مسیر كرمان- زاهدان و تركیه- پاكستان تردد میكنند. وی اظهار داشت: با فعال شدن این خط ریلی تجار و بازرگانان میتوانند كالاهای خود را در مسیر اروپا، آسیای میانه و آسیای جنوب شرقی جابهجا كنند. نماینده عالی دولت در سیستان و بلوچستان بیان كرد: راهآهن زاهدان- كرمان حلقه مفقوده ارتباط ریلی كشورهای اروپا، آسیای میانه، آسیای جنوبشرقی، شبه قاره هند و كشورهای عضو اكو را به هم متصل كرده است. وی افزود: همچنین راهآهن زاهدان-كرمان بر اساس قراردادهای مشخص، آمادگی حمل گندم در مسیر سیستان و بلوچستان به دیگر استانها را دارد. استاندار سیستان و بلوچستان اظهار داشت: راهآهن زاهدان-كرمان اكنون آمادگی كامل دارد تا با قیمتی ارزانتر از نرخ دیگر نقاط كشور كالاهای تجار، بازرگانان و عموم هموطنان را از زاهدان به دیگر نقاط كشور یا بالعكس حمل كند.
حمل سالانه 400 میلیون لیتر فرآورده از طریق راهآهن
همچنين استاندار سیستان و بلوچستان تصريح كرد: با بهرهبرداری از ایستگاه ریلی انبار نفت زاهدان سالانه 400 میلیون لیتر فرآورده نفتی و نفتگاز (گازوئیل) به این استان حمل میشود. آزاد در مراسم اخير بهرهبرداری از ایستگاه ریلی انبار نفت زاهدان اظهار داشت: با بهرهبرداری از این ایستگاه از تردد 13 هزار نفتکش در جادههای استان جلوگیری میشود. وی صرفهجویی در انرژی، کاهش سوانح جادهای، تسریع در عملیات حمل فرآوردهها به استان و فراهم شدن صادرات نفتی از مرزهای جنوبشرقی را از مهمترین مزایای بهرهبرداری از این ایستگاه برشمرد. وی ادامه داد: اکنون با برنامهریزیهای صورت گرفته سیستان و بلوچستان در زمینه تامین فرآوردههای نفتی و ذخیره سوخت مشکلی ندارد. آزاد بیان کرد: با بهرهبرداری از این ایستگاه، زمینه برای توسعه استان فراهم شده و امید است در زمینه تحویل انواع فرآورده برای تامین سوخت مورد نیاز و جلوگیری از قاچاق فرآوردهها تلاش شود. وی موقعیت مرزهای سیستان و بلوچستان را برای توسعه صادرات نفتی مهم برشمرد و گفت: افتتاح این ایستگاه زمینه را برای توسعه صادرات نفت با توجه به 2 میلیارد جمعیت آن سوی مرز دوچندان کرده است. آزاد ادامه داد: سیستان و بلوچستان با برنامهریزیهای صورت گرفته اکنون در زمینه تامین انرژی در بخشهای مختلف مشکلی ندارد و بهعنوان استان صادرکننده برق اکنون در سطح ملی مطرح است. نماینده عالی دولت در سیستان و بلوچستان اظهار داشت: تکمیل این زیرساختها خود به خوبی نشاندهنده تلاش نظام و دولت برای توسعه استان است، عددهای هزینه شده طی چند سال اخیر خود گواهی بر این ادعاست. آزاد اظهار داشت: اختصاص 2 هزار و 800 میلیارد ریال از محل اعتبارهای مناطق کمتر توسعهیافته به استان زمینهساز تحولی عظیم در رشد و آبادانی است. استاندار سیستان و بلوچستان اظهار داشت: دولت همچنین برای افزایش سرمایهگذاری در جنوبشرقی تسهیلات ویژهای را در نظر گرفته است. وی افزود: برخورداری از تخفیف 50 درصدی سود تسهیلات بانکی سرمایهگذاران در استان و پرداخت صددرصدی بیمه ریسک از سوی دولت نمونههایی از خواست ملی برای توسعه استان است. آزاد همچنین یادآور شد: با رایزنیهای صورتگرفته اکنون جابهجایی کالا از طریق خط آهن در سیستان و بلوچستان با 50 درصد تخفیف روبهرو است که این اقدام ارزشمند دولت را باید ارج نهاد.