
بحران خشک شدن دریاچه ارومیه کم کم وارد سومین دهه خود میشود. تاکنون این معضل با وجود تلاش دولتهای گذشته لاینحل باقی مانده و امروز امیدها به کلید دولت تدبیر ختم شده اما به نظر میرسد کلید دولت روحانی هم به قفل این بحران نمیخورد. به گزارش مهر، 17 سال از اولین هشدارها درباره از بین رفتن دومین دریاچه شور جهان میگذرد. در این مدت همایشها، طرحها، برنامههای بینالمللی، ملی، استانی و محلی زیادی برای برونرفت از این معضل برگزار شده اما این اقدامات نه تنها گرهای از مشکل این زیستبوم حل نکرده بلکه هر سال بر پیچیدگی آن افزوده است. هنوز نزدیک 2 دهه است مسؤولان علت اصلی بروز این مشکل را شفافسازی نمیکنند، نزدیک 2 دهه است هیچ یک از بخشهای کشاورزی، سدسازی، ساخت میانگذر شهید کلانتری، محیطزیست، چاههای غیرمجاز، برداشت اضافه از آبهای زیرزمینی که سهم زیادی در به وجود آمدن این بحران داشته و دارند زیر بار فعالیتهای خود نمیروند. نزدیک به 2 دهه است این دریاچه با وعدههای مکرر مسؤولان بیشتر به عمق نابودی نزدیک میشود. نزدیک به 2 دهه است مسؤولان ملی به خصوص وزارت نیرو چشمهای خود را به برداشت آب زرینهرود، شاهرگ اصلی دریاچه ارومیه توسط استان همسایه بستهاند. نزدیک به 2 دهه است مسؤولان سردرگم پیدا کردن راهکار عملی برای نجات این تالاب بینالمللی هستند ولی هنوز آزمون و خطای طرحهای پیشبینی شده مجال تدبیر را از مسؤولان گرفته است. نزدیک به 2 دهه است مردم این منطقه همراه دریاچه خون دل میخورند که این وضعیت تا کی ادامه خواهد داشت. هشدار و حتی بروز بادهای نمکی و تهدید حیات ساکنان 3 استان حوضه آبریز و حتی پایتخت نیز تاکنون نتوانسته مسؤولان را قانع کند که دست از وعدهها و شعارهای توخالی در راستای احیای این دریاچه برداشته و دست به اقدام عملی بزنند. مدیرکل محیطزیست آذربایجانغربی از تنش و بحران آبی خبر میدهد، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی میگوید بحران کمآبی ایران از مرز بحران نیز گذر کرده است، یک مسؤول از وجود هزاران چاه غیرمجاز و برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه خبر میدهد و... اما دریغ از واکنش برنامهریزان کشور. هنوز طرحهای تدوین شده طی سالهای اخیر به دلیل مشکلات اعتباری اجرایی نشده است که دولت یازدهم با تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه که با حضور رئیسجمهوری برگزار شد 10 طرح جدید مصوب و به مصوبات قبلی اضافه کرد؛ 10 طرحی که مشخص نیست وارد فاز اجرایی میشوند یا نه؟ حالا مسؤولان با تصویب این 10 طرح جدید به همراه 14 طرح مصوب قبلی میگویند 10 تا 15 سال زمان لازم است تا دریاچه احیا شود یعنی مردم منطقه باید 10 تا 15 سال دیگر خون دل بخورند و نظارهگر مرگ دریاچه ارومیه باشند تا شاید روزی روزگاری این دریاچه احیا شود. رویایی که تعبیر آن غیرممکن به نظر میرسد، چرا که تا 10 الی 15 سال آینده اثری از دریاچه ارومیه باقی نمیماند که بخواهد احیا شود یا نه. 10 سال آینده چیزی جز بادهای نمکی که کل منطقه حتی پایتخت را تهدید خواهد کرد باقی نخواهد ماند و مسؤولان با علم به این موضوع وعدههای عملی نشدهای به مردم ارومیه و آذربایجان غربی میدهند. اولین مصوبه دولت یازدهم مربوط به دریاچه ارومیه بود و این موضوع در آن روزها بارقه امیدی در دل مردم این منطقه ایجاد کرد اما امروز با این وعدههای سرخرمن به نظر میرسد دولت روحانی نیز قصد عملی کردن وعدههای خود را ندارد. چه خوب بود به جای برگزاری همایشهای بینالمللی و ملی و هزینههای اضافی یا تصویب طرحهای غیرقابل اجرا، آب زرینهرود که شاهرگ اصلی دریاچه است و سالهاست برای امور دیگر استفاده میشود وارد خود دریاچه میشد. همچنین به نظر کارشناسان بهتر است به جای آوردن آب از ارس به دریاچه ارومیه که ارتفاع آن نسبت به آذربایجان غربی زیاد بوده و مستلزم هزینههای هنگفت است این آب برای تبریز استفاده شود و آب زرینهرود وارد دریاچه ارومیه شود. سالیان متمادی است که آب زرینهرود به تبریز آن هم برای توسعه صنعت، گردشگری و... منتقل میشود ولی مسؤولان و دولت به جای جلوگیری از ادامه این روند در فکر اجرای خط دوم این طرح هستند، طرحی که بیشک منجر به فاجعه بزرگ بحران بیآبی در منطقه شده و اهالی این دیار را به کوچ وادار میکند. هرچند مسؤولان آذربایجان غربی عزم خود را جزم کردهاند جلوی اجرای این طرح را بگیرند اما نماینده مردم شهرستانهای میاندوآب، تکاب و شاهیندژ در نشست خبری با خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار از اجرای خط دوم انتقال زرینهرود به تبریز خبر داد. خبری که آب پاکی نابودی دریاچه ارومیه، بحران کم آبی در میاندوآب و شهرهای اطراف را روی دست مردم این منطقه ریخت. البته حجتالاسلام روحالله بیگی اظهار داشت: مسؤولان میگویند اجرای خط دوم برای انتقال آب نیست بلکه پدافندی است که اگر خط اول انتقال به هر دلیلی آسیب دید این خط دوم کمک کار باشد. بیگی به این هم اشاره کرد که ته دلمان از این گفته مسؤولان قرص نیست و میترسیم این گفته شگرد جدیدی باشد برای انتقال بیسر و صدای آب زرینهرود. این اظهار نظر نماینده مردم میاندوآب، تکاب و شاهیندژ در مجلس شورای اسلامی بعید هم به نظر نمیرسد، چرا که هیچ تضمینی وجود ندارد اگرخط دوم انتقال آب زرینهرود اجرا شد آبی از این خط به تبریز منتقل نشود.