هر چند در حال حاضر یکی از بهانههای جوانان برای فاصله گرفتن با ازدواج وضع اقتصادی و هزینههایی است که در این راه باید بپردازند اما در این بین مهریههای سنگین را میتوان سنگی بزرگ جلوی پای پسران دانست.
این معضل گرچه برخی از آنها را به ناامیدی میکشاند اما برخی دیگر نیز با پذیرفتن این خواسته زوجه و تکرار این جمله که «مهریه را چه کسی داده و چه کسی گرفته» خود را به بیخیالی میزنند و داشتن زندگی خوب را شرط میدانند.
شاید 3 هزار و 400 نفری که هماکنون به دلیل عدم توان مالی برای پرداخت مهریه که همان حق زن است در زندانها بسر میبرند نیز در زمان گفتن این جمله لحظهای به این عاقبت کار خود فکر نمیکردند.
اين امر موجب شد تا به گفته اسدالله جولایی، رئیس ستاد دیه کشور در سالهای 89 و 90 حدود 20 هزار زوج به زندان رفته و خانوادهها از هم بپاشد. به عقیده کارشناسان، افزایش میزان مهریه و پذیرش مهریههای نجومی بر مبنای اینکه مهریه را کسی نداده و نگرفته موجب شده این تعداد در زندانها گرفتار شوند. بر اين اساس نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز در جهت کاهش جمعیت کیفری و از آن مهمتر ترغیب افراد به درخواست مهریههای معقول، زندان را از مجازات مردانی که امکان مالی پرداخت بیش از 110 سکه مهریه ندارند حذف كردند.این پیشنهاد نیره اخوان، نماینده مردم اصفهان بود که در زمان بررسی لایحه حمایت از خانواده مطرح شد و با 110 رای موافق به تصویب رسید.
جمله «چه کسی داده و چه کسی گرفته» حذف شود
رئیس ستاد دیه کشور در همین باره در گفتوگو با «وطنامروز» از رایزنیهای یکساله ستاد دیه با نمایندگان مجلس شورای اسلامی در فراکسیون زنان و کمیسیون حقوقی و قضایی خبر داد و گفت: همانطور که با پیگیریهای 10 ساله توانستیم قانون بیمه اجباری شخص ثالث را در مجلس هفتم به سرانجام برسانیم و تعداد زیادی زندانی که بر اثر عدم توانايي پرداخت دیه در زندانها بسر میبردند را آزاد و از ورود دیگر افراد به زندان جلوگیری کنیم، این بار نیز در تلاش برای آزادی زندانیان مهریه هستیم.جولایی با اشاره به اینکه در یک سال اخیر چندین نشست با نمایندگان کمیسیونهای حقوقی، قضایی و امنیت ملی برگزار شده، گفت: همچنین در نشست با فراکسیون زنان، مشکلات زندانیان مهریه مطرح و بازدید نمایندگان از زندان نیز اجرا شد تا از نزدیک با مشکلات این افراد آشنا شوند.رئیس ستاد دیه کشور با تاکید بر اینکه بحث مهریههای سنگین باید با فرهنگسازی حل شود، افزود: مصوبه مجلس مثبت بود و بهرغم اینکه حکومت نباید در زندگی خصوصی افراد دخالتی داشته باشد اما زندان هم نباید راهکار عدم پرداخت مهریه باشد. وی افزود: افرادی که مهریه را درخواست میکنند و افرادی که آن را میپذیرند باید عاقلانه عمل کنند. جولایی با اشاره به یکی از پروندهها اظهار داشت: در زمان کمک به فردی که به خاطر 5 هزار سکه مهریه در زندان بود، با خانواده زوجه بر سر 15 میلیون تومان توافق شد، بنابراین خانوادهها از ابتدا مهریههای معقول را پیشنهاد دهند. رئیس ستاد دیه کشور بر حذف جمله «مهریه را چه کسی داده و چه کسی گرفته» از فرهنگ ایرانی تاکید کرد و گفت: با نگاهی به زندانها و گرفتاری 3400 نفر در حبس این جمله هیچ معنایی ندارد.جولایی با ابراز امیدواری بر تایید مصوبه از سوی شورای نگهبان تاکید کرد: در صورت اجرایی شدن این مصوبه حدود یکهزار و 500 نفر از زندانیان مهریه كه توانايي پرداخت
110 سكه را دارند، آزاد خواهند شد و جمعیت این افراد نصف میشود. وي خاطرنشان كرد: بااين وجود افرادي هستند كه توان پرداخت 5 سكه را هم ندارند و بايد دو طرف بر مهريه معقول تاكيد كنند.
مهریه باید متعارف باشد
آيتالله محمد موسويبجنوردي، مدير گروه فقه و حقوق پژوهشكده امام خميني(ره) نیز در این باره با بیان اینکه نمیتوان سقفی برای مهریه قرار داد، اظهار داشت: مهريه هديهاي است براي زن؛ البته بايد حد متعارفي داشته باشد كه شوهر توان پرداخت آن را داشته باشد. وي افزود: اگر بخواهيم سقف مهريه را پايين بياوريم بايد در جامعه فرهنگسازي كنيم يعني به گونهاي براي مردم بيان كنيم كه ارزش زن به زياد بودن مهريه نيست. همچنین عباس برزگر، حقوقدان و وكيل دادگستري بر سبک بودن مهریه تاکید کرد و افزود: خداوند متعال مهريه را با توجه به شرايط زندگي براي زن قرار داده است و به نوعي حمايت مادي و معنوي براي زن محسوب ميشود ولي ميزاني بر او نيست اما آنچه در اسلام درباره مهريه سفارش شده است، بر سبك بودن مهريه است نه بر سنگين بودن آن.
مهریه سنگین در اسلام مذموم است
وي ادامه داد: مهريه سنگين از نظر اسلام و معصومان مذموم است زيرا مهريه سنگين گاهي اوقات موجب بروز اختلافات و مشكلاتي در زندگي زناشويي ميشود اما براي نزديك شدن زوج به يكديگر، قرآن از تعابير مختلفي مانند هبه يا بخشش استفاده كرده است، در حالي كه امروز مهريه فلسفه واقعي خود را از دست داده است، زيرا مهريهاي كه اسلام در نظر دارد علاوه بر سبك بودن، ميزاني براي آن در نظر گرفته نشده است. برزگر با بيان اينكه مهريه اگر منطقي باشد ميتواند موجب تحكيم خانواده شود، افزود: مهريه ميتواند براي زوجه تضميني باشد تا مانع از سهلانگاري زوج در خانواده شود. اين وكيل دادگستري اظهار كرد: تعيين سقف براي مهريه وجاهت قانوني و شرعي ندارد اما بايد از نظر فرهنگي به شكلي باشد كه زوجين يك حد معقولي را كه مطابق با عرف است در نظر گيرند. با این وجود علاوه بر زوجین، خانوادهها نیز باید با تبیین جایگاه مهریه، جوانان را به سمت مهریههای سبک سوق دهند.