علي غنچي:
هر ساله و همزمان با دهه مبارک فجر و با صرف بودجهای بالغ بر 2 میلیارد تومان در آوردگاهی با عنوان جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، آثاری به عنوان ویترین تئاتر نظام اسلامی مطرح میشود. در اغلب این آثار از دهه مبارک فجر و آرمانهای نظام هیچ نشانهای وجود ندارد، بنابراین باید برای این نقیصه تدبیری اندیشیده و به کار گرفته شود. اگرچه معمول در رسانهها این است به جشنوارههای هنری و بینالمللی فیلم، تئاتر، موسیقی و... که به عنوان متبرک «فجر» مزین شدهاند، چند صباحی قبل و کمی بعد از برگزاری توجه شده و تقریبا در اغلب موارد پرونده این رویدادها تا سال بعد بسته میشود اما باید تاکید کرد این کمتوجهی شایسته برنامهای بینالمللی که به لحاظ مادی و معنوی سطح وسیعی دارند، نیست و از قضا پس از گذشت مدتی از وقوع آنها باید با تامل و تدقیق به آسیبشناسی آنها پرداخته شود تا در برنامهریزیهای دورههای آتی به کار آید. با این رویکرد و مقدمه کوتاه باید تاکید شود عدم تناسب اغلب آثار با معیارهای نظام از شاخصترین ایرادها در جشنواره بینالمللی تئاتر فجر بوده است. در این مورد اوضاع به نحوی است که بعضا حتی به دلیل تساهل و تسامح مسؤولان این جشنواره در برخی نمایشها مواردی خلاف محتوا و روند مورد نظر نظام مطرح شده است و تاسفبرانگیزتر اینکه بعضا دیده شده هیات داوران به این نوع آثار جایزه نیز اهدا کرده است. این شرایط در حالی پذیرای همه نوع نمایشی است که تقریبا در اغلب اوقات دیگر سال بالغ بر چند میلیارد بابت تهیه، تولید و اجرای عمومی دهها نمایش پرداخت شده و میشود. در واقع اگرچه هر نوع اثر موجهی که ضوابط نظارتی را رعایت کرده باشد میتواند در تالارهای نمایشی روی صحنه برود اما چرا برخی اصرار دارند همین آثار، به بهانههای مختلف در جشنوارهای که نماد و آینه وضعیت و قابلیتهای مفهومی و فنی تئاتر کشور است نیز به اجرا درآید و علاوه بر صرف بخش دیگری از بودجه نحیف تئاتر، آنچه در اغلب موارد مطابق مناسبت خجسته دهه فجر نیست به مردم عرضه شود. بر این اساس به نظر میرسد باید در نحوه برگزاری این برنامه تجدیدنظر جدی شده و مسؤولان شرایطی فراهم کنند که امکانات در اختیار کسانی قرار بگیرد که در وهله نخست درک درست و عمیقی از مفاهیم والای نظام داشته باشند و در مرحله بعد دارای قابلیتهای زیباییشناختی، فنی و تکنیکی باشند. البته بدیهی است که امکانات و بودجه کشور متعلق به همه هنرمندان این مرز و بوم است و برای رسیدن به جشنوارهای که حاوی ارزشها مورد تاکید نظام باشد نباید از قبل کسی یا کسانی را برگزید بلکه باید برنامه و روندی در پیش گرفته شود که همه علاقهمندان به مفاهیم و محتوای عمیق و گسترده فرهنگ ایرانی اسلامی بتوانند آثار مرتبط را ارائه کنند و در صورت موفقیت فنی و محتوایی به آوردگاه بینالمللی تئاتر فجر راه یابند. برای رسیدن به این مهم کافی است روند و مراحل چندگانه جشنواره با دقتی بیش از قبل طراحی، تنظیم و اعلام شود. به عبارت دیگر از بدو برنامهریزی برای فراخوان آثار موازین مفهومی و محتوایی به طور مشخص تعیین و به عموم هنرمندان اعلام شود و باقی مراحل نیز به همین نحو و با تاکید بر برنامه مورد نظر سامان یابد.به این ترتیب میتوان امیدوار بود رویدادی برآمده از نظام مقدس جمهوری اسلامی در معرض دید علاقهمندان داخلی و نیز هنرمندان میهمان جشنواره بینالمللی تئاتر فجر قرار بگیرد. البته چندی پیش برخی رسانهها به طور خیلی مختصر و مبهم و با روندی اعتراضآمیز، اشاراتی به برخی تصمیمهای مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای اعمال تغییراتی چند در جشنواره تئاتر فجر داشتند اما از آنجا که بسیار مبهم و بر اساس شنیدههای غیرموثق بود، امکان تدقیق و بررسی آن وجود نداشت، با این وجود، مسؤولان مربوط باید تا بیش از این دیر نشده تدابیری اتخاذ کرده و نتایج آن را به اطلاع هنرمندان برسانند تا دستاندرکاران برای حضور و عرضه آثار موثر فرصت کافی و وافی داشته باشند؛ در این صورت میتوان از هنرمندان توقع همراهی داشت.