ثمانه اکوان: نامزدهای جمهوریخواه انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در مناظرههای انتخاباتی خود ، همواره با انتقاد شدید از عملکرد دولت دموکرات اوباما در قبال ایران هستهای، خواهان واکنشهای تندتر ایالات متحده در برابر فعالیتهای هستهای ایران بوده و گاهی اوقات نیز به صراحت از ضرورت همراهی با رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران میگویند.
4 نامزد باقیمانده از رقابتهای درونگروهی جمهوریخواهان به جز ران پل ، سناتور ایالت تگزاس- که مخالف هرگونه دخالت در امور ایران است – معتقدند، آمریکا باید به هر صورت ممکن به تعهد خود در برابر تامین امنیت رژیم صهیونیستی در منطقه وفادار بماند؛ تعهدی که به نظر میرسد با دیدگاه این افراد با حمله به ایران یا تحت فشار شدید بینالمللی گذاشتن ایران اجرایی میشود. رسانهها تاکنون چنین وانمود کردهاند که رقبای اوباما در انتخابات ریاستجمهوری ماه نوامبر سال 2012 هر کدام در صورتی که بتوانند پا به کاخ سفید بگذارند، مطمئنا در همراهی بدون چون و چرا با رژیم صهیونیستی، وارد جنگی همهجانبه با ایران خواهند شد اما این نظریه تا چه حد صحت دارد و آیا راهکار اوباما برای برخورد با ایران تفاوت زیادی با جمهوریخواهان دارد؟
سایت اینترنتی رادیو NPR در گزارشی با اشاره به صحبتهای اخیر اوباما و چند تن از نامزدهای جمهوریخواه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، بیان کرده است که با وجود تمام این لفاظیها راه جمهوریخواهان برای برخورد با ایران نمیتواند راهی جدای از راه اوباما و حتی رئیسجمهور قبل از آن یعنی جورج بوش باشد. این مقاله تحلیلی در واقع میتواند پاسخی به مقاله 2 روز قبل مجله آمریکایی اسلیت (slate) باشد که در آن ادعا شده بود برای ایران بهتر است اوباما دوباره سر کار بیاید چرا که اگر هر یک از این 4 نامزد باقیمانده از جمهوریخواهان (غیر از ران پل) به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده انتخاب شوند، عکسالعمل سختتری در قبال برنامههای هستهای ایران خواهند داشت. در این مطلب اما بیان شده است که با وجود تمام لفاظیها، این نامزدهای ریاستجمهوری در صورتی که بر سر کار بیایند، نمیتوانند راهی جز راه بوش و اوباما در قبال ایران را بپیمایند و هزینه جنگ با ایران یا سختتر کردن نحوه برخورد با این کشور قدرتمند، تنها دلایل اصلی برخورد نرمتر اوباما با ایران است. بر اساس این گزارش، نامزدهای جمهوریخواه انتخابات ریاستجمهوری سال 2012 طی هفته گذشته و در جریان برگزاری همهپرسی درونحزبی روز «سهشنبه بزرگ» برای تعیین نامزد نهایی جمهوریخواهان، اوباما را در برخورد با ایران «ضعیف» خوانده یا به عبارتی به نقل از میت رامنی، برنامههای او در قبال ایران را «سست و بیاثر» خواندند. اوباما اما در این میان تحت تاثیر این صحبتها قرار نگرفته و بیان کرد که تاکنون از این «هیاهوها» و «لفاظیهای بزرگ» درباره ایران زیاد شنیده است اما «اگر بخواهید در عمل واقعا کاری در این زمینه انجام دهید، راهی ندارید جز اینکه تمام اقدامات انجام شده در این 3 سال گذشته را تکرار کنید». در این گزارش به پیشنهادات نامزدهای جمهوریخواه انتخابات ریاست جمهوری برای مقابله با ایران نیز اشاره شده و آمده است: اگر نامزدهای جمهوریخواه بخواهند بیان کنند دقیقا از چه راهی میخواهند اقدامات قاطعانهتری علیه ایران انجام دهند، به تحریمهای شدیدتر علیه ایران اشاره میکنند اما در این میان باید واقعیت را هم در نظر گرفت. واقعیت میگوید تحریمهایی که هماکنون علیه ایران به کار گرفته شده بسیار شدید هستند و نمیتوان چیزی فراتر از این را متصور شد. با این حال تفاوتهایی هم میان دیدگاههای اوباما و دولتش با دیدگاه جمهوریخواهان و لابی صهیونیستی وجود دارد که عمدتا در چگونگی مواجهه با ایران از طریق دیپلماسی یا اقدامات سختگیرانه بعدی خلاصه میشود. نخستین تفاوت اصلی به نحوه گفتوگو و میزان فشاری که در این گفتوگوها باید به ایران وارد شود، بازمیگردد. نامزدهای جمهوریخواه همگی میگویند که بعد از اعمال فشارهای متعدد اقتصادی و سیاسی و تهدیدهای نظامی، فرصت کمی را هم در اختیار دیپلماسی قرار میدهند اما مسلما این کار را در شرایط سختگیرانهای انجام خواهند داد . ریک سنتروم از نامزدهای جمهوریخواه، هفته گذشته از اینکه اوباما قصد دارد نمایندهای را برای دور جدید گفتوگوها با ایران تعیین کند، مورد انتقاد قرار داده و گفته است: دولت اخیرا اعلام کرده است که با آغاز شدن دور جدید گفتوگوها موافق است اما این مساله در حالی صورت میگیرد که بر اساس قطعنامههای سازمان ملل، ایران باید غنیسازی سوخت هستهای خود را برای برگزاری این گفتوگوها به حالت تعلیق درآورد. این اقدام در واقع یک مماشات دیگر با ایران و دادن یک فرصت دیگر به این کشور برای پیشبرد برنامههای هستهایاش در طول دوره گفتوگو است. البته در همین گزارش به اشتباه فاحش سنتروم درباره شرایط مذاکره با ایران اشاره شده و آمده است که ایران بر اساس هیچ قطعنامه سازمان ملل از غنیسازی اورانیوم منع نشده است و این جزو پیششرطهای مذاکره با ایران نیست. این مساله در واقع خواسته آمریکا و اسرائیل است که زمانی به میز مذاکره با ایران بازگردند که ایران تعهد داده باشد دیگر غنیسازیای را در کشورش انجام نخواهد داد. همین مساله در ادامه تفاوت دیگری از نحوه برخورد و نگاه اوباما با مساله ایران با افرادی چون سنتروم و رامنی را نشان میدهد. اینکه ایران چگونه با آمریکا و متحدانش برخورد میکند، دقیقا به میزان همگرایی آمریکا با اسرائیل مرتبط است. ایالات متحده هماکنون مصمم است که از دستیابی ایران به هر نوع سلاح هستهای جلوگیری کند، اسرائیل اما در این میان معتقد است باید هرگونه توانایی هستهای از ایران گرفته شود و به همین دلیل هم بنیامین نتانیاهو اعلام کرده است که اسرائیل نمیتواند در پرونده هستهای ایران بیشتر از این صبر داشته باشد. به نظر میرسد نامزدهای جمهوریخواه بر عکس اوباما تمایل بیشتری به تسلیم شدن در برابر عقاید نتانیاهو دارند تا جایی که میت رامنی گفته است: «اسرائیل نیاز ندارد که درباره تصمیم جنگ یا صلح با ایران بیانیه عمومی بخواند. اسرائیل به پشتیبانی ما نیاز دارد». نیوت گینگریچ، دیگر نامزد جمهوریخواه پا را از این نیز فراتر گذاشته و گفته است که هرگونه تجهیزات نظامی و اطلاعاتی که اسرائیل نیاز داشته باشد را در اختیارش میگذارد تا به ایران حمله کند و حتی از آنها انتظار ندارد که تاریخ حمله به ایران را هم به آمریکا اطلاع دهند. به همین دلیل به اسرائیل اطمینان داد: «اگر نخستوزیر اسرائیل تصمیم بگیرد که برای جلوگیری از اتفاق افتادن یک هولوکاست دیگر اقدامات پیشگیرانهای را انجام دهد، آن را بلافاصله انجام داده و حتی لازم نیست به من هم اطلاع بدهد». اوباما البته چنین چراغ سبزی به اسرائیل نداده و تنها عنوان کرده است که اسرائیل میتواند از خود دفاع کند اما اینکه این دفاع در برابر چه کسی و چگونه باید انجام گیرد، هنوز مشخص نیست. تمام این صحبتها و البته لفاظیهای نامزدهای جمهوریخواه منتهی به همین چند جلسه آخر مناظرههای انتخاباتی است که همزمان با اجلاس آیپک (اجلاس لابی صهیونیستی موجود در سیستم سیاسی ایالات متحده) انجام شده است. نامزدهای ریاستجمهوری آمریکا که برای هزینههای انتخاباتی نیاز مبرمی به پشتیبانیهای مالی لابی صهیونیستی آیپک دارند، بهخوبی در این چند روز صحبتهای خود را معطوف به حمایت بیش از پیش از رژیم صهیونیستی کرده و امید دارند با عنایت اعضای این لابی قدرتمند در سیستم سیاسی آمریکا، بتوانند در رقابت نهایی با اوباما پیروز میدان باشند.