محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور ایران در پاسخ به گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که ایران را متهم به تلاش برای ساخت بمب هسته‌ای کرده بود، گفت: «ما 2 بمب در مقابل ۲۰ هزار بمب هسته‌ای آمریکا تولید نمی‌کنیم». احمدی‌نژاد همچنین یوکیا آمانو، رئیس این آژانس را دست‌‌نشانده آمریکا خواند و گفت: «این شخص یک گزارش درباره آمریکا و زرادخانه‌های هسته‌ای متحدانش منتشر نمی‌کند».
بله، این مساله درست است. در واقع آمانو تاکنون اصلا گزارشی درباره سلاح‌های هسته‌ای آمریکا منتشر نکرده است (حداقل درباره ۵۱۳۳ بمبی که ما از آن خبر داریم). او هیچ مطلبی درباره سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل، انگلیس و فرانسه و حتی سلاح‌های کشتار جمعی آنها نگفته است و گزارش او به حد زیادی مبتنی بر اطلاعاتی است که توسط سازمان‌های اطلاعاتی غربی به او داده شده است. اما جدای از این مسائل باید گفت در هر صورت «آمانو همانقدر مستقل از آمریکا و متحدانش عمل می‌کند که یک دیپلمات حرفه‌ای ژاپنی می‌تواند مستقل باشد.» تنها در این میان چند شباهت بین رفتار آمانو و کالین پاول وجود دارد که ممکن است کمی ما را به این جمله بالا مظنون و بدبین کند! کالین پاول در سال ۲۰۰۳ در سازمان ملل متحد، لوله آزمایشی را بالا گرفت و با اطمینان گفت عراق به دنبال کسب سلاح‌های کشتار جمعی و میکروبی است. پاول با همین عمل، به همه ما اطمینان داد این مطلب درست است و با آغاز جنگ در عراق انبارهای بزرگ سلاح‌های کشتار جمعی از بین رفته و نابود خواهد شد. جورج بوش نیز اضافه کرد اسناد اولیه از دستیابی عراق به سلاح‌های کشتار جمعی را در دست دارد اما همین اسناد به ظاهر متقن نیز خیلی زود از بین رفته و جای خود را به تردید‌های بیشتر دادند. بر اساس همین اسناد جاسوسی به دست آمده از سلاح‌های کشتار جمعی عراق، آمریکا متحدان ساده‌لوح خود را مجبور کرد به عراق تجاوز کرده و جنگی بزرگ را در آنجا به راه اندازند. صد‌ها هزار انسان در این جنگ کشته شدند و هیچ سلاحی یافت نشد و البته هیچ درسی هم از این جنگ گرفته نشد... و ما امروز، دوباره به همان راه قبلی می‌رویم.
ضرب‌المثلی هست که می‌گوید: اگر برای یک‌بار مرا فریب دادی، تو باید خجالت بکشی و اگر بار دوم مرا فریب دادی، من باید خجالت بکشم! در مساله ایران هم این ضرب‌المثل به کار می‌آید. همان سرویس‌های جاسوسی به همان ترتیبی که درباره عراق اسناد و مدارک به دست آوردند(!) گزارش‌های مربوط به دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را منتشر می‌کنند. اما این گزارش‌ها را ما ۸ سال پیش درباره دستیابی عراق به سلاح‌های هسته‌ای و کشتارجمعی شنیده‌ایم و تفسیر این گزارش‌ها نیز با همان تعصب ۸ سال پیش راجع به کشورهای منطقه خاورمیانه منتشر می‌شود. بسیاری از مردم در غرب احساس می‌کنند که کسی دارد با همان اجبار و زور آنها را فریب می‌دهد و وادار می‌کند که وارد جنگ دیگری با کشورهای حوزه خاورمیانه شوند اما واقعا درباره این مساله زیاد نگران نیستند. مردم گمان می‌کنند اگر جنگی با ایران درگیرد، به چند حمله هوایی به نقاط حساس و احتمالا درگیر با مساله هسته‌ای ایران ختم می‌شود و تلفات انسانی زیادی از این جنگ‌ها برای کشوری که برتری نیروی هوایی‌اش ثابت شده است، ایجاد نمی‌کند درست مانند لیبی. اما چه تعدادی از شهروندان آمریکایی و انگلیسی می‌دانند که تعداد جمعیت ایران ۱۰ برابر جمعیت لیبی است؟ بین ۱۰ تا ۲۰ درصد. چه تعداد می‌دانند ایران دارای یک دولت دموکراتیک و فناوری‌های به روز و پیشرفته است و مهم‌تر از آن سابقه هیچ حمله و تجاوزی به همسایگان خود ندارد؟ همان ۱۰ تا ۲۰ درصد. اما می‌دانید چه تعداد از اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها می‌دانند که حمله هوایی به ایران می‌تواند باعث آغاز شدن یک جنگ بلندمدت و فرسایشی شود؟ عملا هیچ! استثنای جالب‌توجه در این زمینه اسرائیل است. جایی که مردم به خوبی به این مسائل آگاهند و مناظره‌های جدی‌ای را درباره حمله کردن یا حمله نکردن به ایران دنبال می‌کنند. بسیاری از مردم در اسرائیل فکر می‌کنند ایده حمله به ایران ایده خوبی نیست و 2 سازمان اطلاعاتی اسرائیل یعنی موساد و شین‌بت نیز همین عقیده را دارند. مئیرداگان، رئیس تازه بازنشسته شده موساد، ژانویه سال گذشته عملا به این موضوع مهر تایید زد و گفت: «حمله به ایران احمقانه‌ترین ایده‌ای است که تاکنون شنیده است».
بنابراین نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو و ایهود باراک، وزیر دفاع رژیم اسرائیل در حالی خواهان حمله به ایران هستند که ایده اصلی آنها یعنی «فشار به آمریکا برای حمله به ایران» برای مردم آشکار شده است. اگر کشورهای غربی این ایده را اجرا نکنند، همین افراد هستند که به آنها هشدار می‌دهند که اگر ایران به فناوری بمب هسته‌ای دست پیدا کند آرماگدون اصلی اتفاق خواهد افتاد. 2 اشتباه درباره این پیشنهاد اسرائیلی‌ها وجود دارد؛ نخستین مساله شواهد است. اگر شما تمام این حرف‌ها و شواهد را قبول کنید این نشان می‌دهد که ایران به دنبال دانش و تجهیزات هسته‌ای برای ساخت هرچه سریع‌تر سلاح هسته‌ای است اما اگر ایران به دنبال سریع‌ترین راه برای رسیدن به بمب‌های هسته‌ای است چرا به دنبال یک کودتای نظامی در پاکستان نیست؟ آن هم با جوانان شیعه‌ای که از نظامیان و حاکمان این کشور متنفرند؟ شواهد نشان نمی‌دهد ایران به دنبال یافتن راهی سریع برای ساختن سلاح هسته‌ای باشد یا قصد انجام آن را داشته باشد زیرا با بازرسی‌های گوناگون سازمان انرژی اتمی از تاسیسات هسته‌ای‌اش اصولا نمی‌تواند چنین اقدامی را به انجام برساند. مشکل دیگر با اتهامات ایران، منطقی است که در پشت این صحبت‌ها قرار دارد. ساختن سلاح هسته‌ای در شرایط حاضر و با وجود تحریم‌های اقتصادی برای ایران بسیار پرهزینه خواهد بود اما اگر فعالیتی هم در کار باشد از نقطه نظر بازدارنگی، محرمانه ماندن آن کاری عبث و بی‌معنی است. بازدارندگی تنها دلیل منطقی ایران برای داشتن سلاح هسته‌ای است آن هم در شرایطی که می‌داند شلیک کردن یک سلاح هسته‌ای به دیگران یک خودکشی بزرگ است اما داشتن سلاح و اعلام خبر داشتن آن بازدارندگی خوبی در برابر حملات احتمالی به این کشور را در پی دارد. همانطور که در ابتدای این مطلب بیان شد، محمود احمدی‌نژاد به این مساله به خوبی اشاره کرده وگفته بود 2 بمب اتم در مقابل هزاران بمب اتم کشورهای غربی به درد ایران نمی‌خورد. اگر ایران 2 بمب داشته باشد، می‌داند که آمریکا دارای هزاران بمب، اسرائیل دارای صد‌ها بمب و پاکستان در همین همسایگی، دارای ده‌ها بمب هسته‌ای است. ایرانیان اگر منطقی بیندیشند، حتی یک دقیقه هم از فکر بازدارنده بودن سلاح هسته‌ای در تعاملات جهانی بیرون نمی‌آیند. آنها فعلا تنها روی این مساله تمرکز کرده‌اند که ارتش آنها می‌تواند بزرگ‌ترین آبراه استراتژیک جهان را ببندد و اقتصاد جهانی را با مشکل بزرگی مواجه کند. این مساله به بغرنج‌تر شدن ماجرای هسته‌ای ایران اضافه می‌کند. گرچه آنها همین حالا هم به مراتب عقلانی‌تر از هماتایان غربی خود فکر کرده و در نظر افکار عمومی منطقی‌تر به نظر می‌رسند. آیا درباره این گفت‌و‌گوی محرمانه سارکوزی با اوباما درباره سران رژیم اسرائیل فکر کرده‌اید؟ سارکوزی به صراحت در این گفت‌و‌گو که به اشتباه از پشت یک میکروفن پخش می‌شد، به اوباما گفت: «من نمی‌توانم نتانیاهو را تحمل کنم، او دروغگوست». اوباما پاسخ داد: «از دست او خسته شده‌ای؟ من که هر روز باید با او سروکار داشته باشم!» به نظرتان درباره چه چیزی صحبت می‌کردند؟ با شما شرط می‌بندم درباره ایران صحبت می‌کرده‌اند!
* مورخ و نویسنده کانادایی
ترجمه: ثمانه اکوان