انتقاد، نخستین واکنشی بود که پس از حضور کیومرث هاشمی به عنوان معاون سلامت و امور تربیت بدنی در آموزش و پرورش اتفاق افتاد اما هاشمی که تجربه چندین سال مدیریت در سازمان تربیت بدنی سابق را داشت، ایستاد، مقاومت کرد و حالا ورزش آموزش و پرورش را به جایی رسانده که دانش‌آموزان در مسابقات جهانی مدال می‌‌آورند و به عنوان سرمایه‌هایی برای ورزش حرفه‌‌ای می‌‌درخشند. مهندس هاشمی که در ابتدای کار با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌‌کرد برنامه پیشرفت تربیت بدنی در آموزش و پرورش را طوری ریخته است که حالا این برنامه به الگویی برای دیگر ارگان‌ها تبدیل شده است طوری که حالا خود دولت هم به حمایت از ورزش دانش‌آموزی روی آورده و بخشی از بودجه کشور را به ورزش آموزش و پرورش اختصاص داده است. دانش‌آموزان که حالا زیر نظر معاونت امور تربیت بدنی در آموزش و پرورش کار می‌‌کنند قطعا در سالهای آینده چهره‌های شاخص ورزش ایران خواهند بود. چهره‌هایی که می‌‌توانند برای ایران افتخارآفرینی کنند.
آقای مهندس! اولا اینکه جای تبریک دارد. آن هم به خاطر فعالیت‌هایی که انجام داده‌اید. همه کسانی که به نوعی با کارهای آموزش و پرورش درگیر هستند به این مساله اذعان دارند. همیشه ورزش آموزش و پرورش حلقه مفقوده‌‌ای بوده که به سختی با ورزش حرفه‌‌ای ارتباط برقرار می‌‌کرده اما شما به واسطه حضور پررنگی که در ورزش داشتید موفق شدید سرمنشأ ورود ورزش حرفه‌‌ای به ورزش باشید.
تشکر می‌‌کنم از حضور شما و همتی که برای انعکاس فعالیت‌های حوزه تربیت بدنی آموزش و پرورش انجام دادید. آموزش و پرورش نهادی است که کارهای فرهنگی و اجتماعی زیادی انجام می‌‌دهد. آینده هر کشوری را آموزش و پرورش آن کشور رقم می‌‌زند. حوزه ما حوزه تربیت بدنی و ورزش است. اگر شما یک مطالعه‌‌ای در کشورهایی که صاحب سبک هستند و حرفی برای گفتن دارند بکنید چه در حوزه همگانی کردن ورزش و چه در حوزه ورزش حرفه‌‌ای و قهرمانی ریشه همه آنها در ساختار نظام ورزش آموزش و پرورش است. در کشور ما هم در آن سال‌هایی که نظام جامع تربیت بدنی توسط کارشناسان، مطالعه می‌‌شد به این نتیجه رسیدند که یکی از جاهایی که اثرگذاری زیادی در ورزش دارد و می‌‌تواند نقش‌آفرینی کند آموزش و پرورش است. آنها به این نتیجه رسیده بودند البته خب ایرادهایی هم دارد. اگر ما بخواهیم به معنای واقعی ورزش قهرمانی داشته باشیم و این ورزش قهرمانی رویش همیشگی داشته باشد میشود در آموزش و پرورش رشته‌های آن را دید. نکات تربیتی و فرهنگی که از نکات مهمی است و در منشور المپیک هم آمده است. اصلی‌ترین نکات در ورزش رعایت نکات تربیتی است. اگر بحث‌های تربیتی و فرهنگی هم دنبالش باشیم باز هم سرمنشأ آن آموزش و پرورش است. نقش آموزش و پرورش یک نقش بدیل است. اگر بخواهیم ورزشمان به معنی واقع کلمه ورزش باشد نقطه شروع آن آموزش و پرورش است لذا با این نگاه ما وارد آموزش و پرورش شدیم و با توجه به سابقه 25 سالهای که در مدیریت ورزش داشتیم به دنبال زیرساخت‌سازی و رسیدن به شرایط مطلوب بودیم.
یکی از مشکلاتی که ما با آنها دست به گریبان بوده‌ایم بحث ریشه‌‌ای کار کردن بوده است. همیشه گلایه بوده که ساعت‌های تربیت بدنی ساعت‌های مفیدی برای بچه‌ها نبوده است. فکر می‌‌کنید شروع این کار در آموزش و پرورش چه تاثیری در رشد ورزش دارد.
کار پایه‌‌ای که باید در آموزش و پرورش انجام شود و کار ورزش پایه در آموزش و پرورش است اما به شرطی که امکانات آن فراهم باشد و بشود این کارهای اساسی را انجام داد. طبیعی است که نسبت به گذشته نگاه‌ها به زنگ ورزش تغییر کرده و ما باید به مرور زمان این زنگ ورزش را مرتفع بکنیم البته یک بخش این روند به فرهنگ بازمی‌‌گردد و بخشی دیگر بخش برنامهای است که وظیفه ما است. من مثالی برای شما می‌‌زنم. زنگ ورزش زمانی می‌‌تواند زنگ ورزش باشد که ابزار آن موجود باشد لذا ما زمانی که کار را شروع کردیم چالش‌های زیادی را روبه‌رو‌ی خودمان داشتیم و سعی کردیم آنها را اولویت‌بندی کنیم و با توجه به اولویت‌بندی‌ها پیش برویم. من به شما می‌‌گویم که در این 2 سال بیش از یکصد سال گذشته در آموزش و پرورش کار شده است. یکی از چالش‌های بزرگ ما چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب بحث کمبود نیروی انسانی متخصص بوده است. معلم ورزش متخصص و... ما در 30 سال بعد از انقلاب و در رده سنی تا پنجم ابتدایی فاقد مربی ورزش تخصصی بوده‌ایم، یعنی معلمی که در زمینه فعالیت با این رده سنی تخصص لازم را داشته باشد. آنها توسط آموزگارخودشان ورزش می‌‌کردند. همان آموزگاری که به آنها درس فارسی و ریاضی و املا را یاد می‌‌داده با آنها ورزش می‌‌کرده است و ناخودآگاه این ذهنیت را به وجود آورده که زنگ ورزش، زنگ تفریح است. اگر قرار است که حرکت کنیم و توسعه ورزش را داشته باشیم باید از پایه شروع کنیم. 30 سال است که ما این کار را رها کرده و همه مربیان متخصص را به رده‌های راهنمایی و دبیرستان انتقال داده‌ایم همین اتفاق موجب شده پایه ابتدایی ما بدون معلم تخصصی باشد.
اگر کسی بخواهد ورزش کردن را یاد بگیرد چه در حوزه همگانی و چه در حوزه قهرمانی باید از سن پایه شروع کند. جا انداختن ورزش برای افراد 14 سال به بالا خیلی سخت است.
بله به همین دلیل هم ما در یک حرکت ضربتی در کمتر از 4 ماه و قبل از آغاز سال تحصیلی نیروهایی را استخدام کردیم که 90 درصد آنها تخصص لازم را داشتند و از بچه‌های قهرمان و کسانی بودند که دوره‌های قهرمانی را طی کرده‌اند. این نیروها در حال حاضر جذب آموزش و پرورش در رده ابتدایی شده‌اند. تاکید ما این بوده که همه این نیروها باید در رده ابتدایی فعالیت کنند. این اتفاق افتاده است و کمتر کسی این را باور می‌‌کند. کسانی که در آموزش و پرورش کار کرده‌اند به این نکته اشاره کرده‌اند و با توجه به گفته‌های آنها دارم این حرف‌ها را می‌‌زنم. طبیعی است که استخدام این 15 هزار نیرو نیاز به یک برنامه‌ریزی دارد. من بارها گفته‌ام که باید برای کارمان خروجی تعیین کنیم. صرفا نباید نیرو را جذب کرد بلکه جذب نیرو باید یک خروجی هم داشته باشد. وقتی فرزند یک هموطن به اول ابتدایی می‌‌آید خانواده توقع دارد فرزند آنها در پایان سال خواندن و نوشتن را یاد گرفته باشد. آیا برای ورزش این خروجی تعریف شده است؟ در آموزش و پرورش این کار تا به حال انجام نشده بود اما ما رفته‌رفته این خروجی را تعریف کرده‌ایم و داریم به سمت آن پیش می‌‌رویم.
سوال بعدی ما در همین زمینه است. چینی‌ها غول ورزش دنیا هستند. آنها کارها را به طور دقیق انجام می‌‌دهند اما در ایران هم دارد رشته‌های ورزشی به مدارس می‌‌آید. مثلا در مدارس کتابی به نام آموزش فوتبال تدریس میشود.
نگاه ما این است و زورمان را در پایه ابتدایی گذاشته‌ایم. ما برای پایه ابتدایی رشته‌هایی را تعریف کرده‌ایم. مثلا برای دوم ابتدایی ژیمناستیک را تعریف کرده‌ایم، کارهایی که میشود در کانون‌های ژیمناستیک ما انجام شود و قابلیت اجرا به معنای خودش وجود داشته باشد. ما ژیمناستیک را به عنوان مهارت برای آنها تعریف کرده‌ایم، شنا را برای سوم ابتدایی و طناب زدن که یک رشته مفرح است و قلب و عروق را تقویت می‌‌کند برای چهارم ابتدایی. برای سال آینده برنامه‌ریزی کرده‌ایم که رشته دو و میدانی را برای پایه ششم ابتدایی تعریف کنیم. ما پایه به پایه این ورزش‌ها را تعریف کرده‌ایم و بر اساس مطالعات علمی روی آنها کار کرده‌ایم. ظرفیت‌ها شناسایی شده و نگاه ما این است که برای هر پایه‌‌ای یک تعریفی از ورزش داشته باشیم. هدف ما در این رده تحصیلی قهرمانی نیست. می‌‌رسیم به رده راهنمایی و دبیرستان. بحث مدارس تخصصی بحثی بود که ما آن را از سال گذشته راه‌اندازی کرده‌ایم. دانش‌آموز وارد کلاس اول راهنمایی میشود و در کنار درسش یک مهارت را یاد می‌‌گیرد. این را میشود هم در مدارس خصوصی و هم در مدارس دولتی پیاده کرد البته بخش خصوصی کمتر از این کار استقبال می‌‌کند آن هم به دلیل اینکه درآمدزا نیست و هزینه بر است. ما به خاطر اینکه بتوانیم این کار بزرگ را انجام بدهیم مدارس تخصصی را در 9 رشته ورزشی با تاکید بر 3 رشته تخصصی، شنا، دو و میدانی و ژیمناستیک راه‌اندازی کرده‌ایم. تعداد این مدارس به 600 مدرسه در سراسر کشور رسیده است که عمدتا مراکز استان‌ها را شامل میشود.
این اتفاق یعنی اینکه دانش‌آموز در کنار درسش یک مهارت ورزشی را یاد می‌‌گیرد.
البته دانش‌آموزان باید آزمون ورودی بدهند تا زمان و پولی که صرف آنها میشود در راستای کشف استعدادهای آنها باشد و تلاش‌ها بیهوده هدر نرود. دانش‌آموزان 6 ساعت در هفته ورزش می‌‌کنند و در پایان سال در کنار کارنامه تحصیلی‌شان کارنامه ورزشی هم می‌‌گیرند. سال بعد این دانش‌آموز به کلاس بالاتر می‌‌رود و با مهارت‌های جدید در همان رشته خودش آشنا میشود. شما فکر کنید که در یک مدرسه تخصصی فوتبال دانش‌آموز 6 سال در کنار درسش فوتبال را هم یاد می‌‌گیرد. این کار پایه علمی دارد و کمک به ورزش قهرمانی است البته ما همه نگاه‌مان به این نیست بلکه سلامتی دانش‌آموزان در اولویت است. ما می‌‌خواهیم دانش‌آموزان را آلوده ورزش کنیم تا آنها ورزش را بپذیرند. ما می‌‌خواهیم کاری بکنیم که دانش‌آموزان ما ورزشی شوند. ما در کنار این بحث زیرساخت‌ها را فراهم کرده‌ایم. ما سالن‌های شنا را درست کرده‌ایم و در خدمت دانش‌آموزان قرار داده‌ایم و همین کار ما موجب شد دولت از اعتبارات بخش‌های دیگر بزند و این اعتبار را به آموزش و پرورش اختصاص دهد.
شما واقعا ورزش دانش‌آموزی را احیا کردید. اگر بد شروع می‌‌شد و خروجی نداشت ممکن بود این حمایت‌ها از طرف دولت صورت نگیرد. فکر می‌‌کنم موفقیت‌های شما موجب شده نگاه‌ها تغییر کند.
دقیقا. حالا من تعریف نمی‌کنم. قائم مقام آن پستی بود که قائم به شخص بود اما از نظر ساختاری در حوزه معاونت پرورشی. در حال حاضر دولت این را تصویب کرده که وزارتخانه‌ها 5 معاونت دارند اما برای آموزش و پرورش استثنا قائل شدند و معاونت تربیت بدنی و سلامت را هم ایجاد کردند. جالب اینجاست که شاید در سالهای گذشته معاونت سلامت در اینجا وجود داشته است اما در استان در قالب یک کارشناس مسؤول بوده یا در نهایت رئیس گروه. اگر سیاستی هم ابلاغ می‌‌شد در استان برای اجرای آن مشکل وجود داشت. اما از این به بعد در استان‌ها معاونت تربیت بدنی و سلامت داریم. با ادارات تخصصی زیرمجموعه خودش. ما سیاستگذاری می‌‌کنیم، برنامه‌ریزی می‌‌کنیم و اعتبارات را خوراک می‌‌کنیم و در یک ظرف می‌‌چینیم و تقدیم استان می‌‌کنیم. در این زمینه کتاب تدوین کرده‌ایم تا معلم نرود بر اساس سلیقه خودش زنگ ورزش را برگزار کند. در کنار این بحث حضور در میدان‌های بین‌المللی است که دانش‌آموزان ما در مسابقات جهانی شرکت کنند. در همین زمینه ما سال آینده میزبان مسابقات فوتبال و فوتسال هستیم که در مهرماه سال آینده برگزار میشود.
هر کار نویی که بخواهد انجام شود با یکسری مقاومت‌ها روبه‌رو است. شما زمانی که کار را شروع کردید مقاومت‌ها چطور بود. مدیرانی که در مدارس بودند چطور با این برنامه‌ها کنار آمدند.
من این‌طوری جواب می‌‌دهم که مقاومت به آن معنایی که شما در فکرتان است وجود نداشت اما به این معنا که این کار سختی است و نمی‌شود و امکاناتش را نداریم مقاومت‌هایی شد البته تا حدودی هم حق داشتند و دید آنها با توجه به سوابق گذشته بود. بالاخره در کار مدیریتی معتقدم مدیر باید ریسک کند شاید آن ریسک جواب ندهد اما پیش‌بینی می‌‌کنیم و می‌‌گوییم طرحی که بالای 75 درصد آن جواب بدهد کار موفقی است. خوشبختانه ما این کار را در عمل ثابت کردیم. ابتدا مقاومت نبود و احساس می‌‌شد که کمی کار سخت است. مسؤولان کشور درباره شنا فکرش را هم نمی‌کردند که این کار عملی شود اما ما در عمل این کار را ثابت کردیم. خود خانواده‌ها کمی مقاومت داشتند اما حالا از ما تشکر می‌‌کنند. به همین دلیل بدنه به راحتی قبول کرده است که تربیت بدنی بسیار می‌‌تواند نقش موثری در تربیت فرزندان آنها و سلامتی آنها داشته باشد. امیدوارم با شرایطی که ایجاد شده ما این کار را به مرحله‌‌ای برسانیم که ورزش کشور ما از این معدن استفاده کند و ورزش قهرمانی ایران تقویت شود البته نیاز بیشتری به تعامل با وزارت ورزش است.
برای اینکه زحمات شما به بار بنشیند این تعامل باید چطور انجام شود؟
2 موضوع ارتباط مستقیم با ورزش کشور دارد،2 موضوعی که می‌‌تواند به ورزش قهرمانی هم کمک کند. یکی بحث استعدادیابی است که از آموزش و پرورش شکل می‌‌گیرد با همین طرح و برنامهای که ما ارائه داده‌ایم و یکی هم بخش مسابقات است. متاسفانه در کشور در رده سنی نوجوانان و جوانان انواع و اقسام مسابقات را داریم. وزارت ورزش یک نوع مسابقه، آموزش و پرورش یک نوع مسابقه، بسیج هم همین‌طور و... برگزاری این مسابقات نمی‌تواند خروجی مناسبی داشته باشد. صحبت ما این است که هزینه همه این مسابقات را جمع کنیم و در یکجا برگزار کنیم تا همه چیز به نحو احسن برگزار شود. ما این طرح را داده‌ایم که حداقل در 20 رشته ورزشی آمادگی این را داریم که مسابقات را با سیاست‌های آنها برگزار کنیم. اما مشروط بر اینکه راه ورود به تیم ملی هم از همین مسابقات باشد. آن زمان این مسابقات یک مسابقات کیفی میشود و از هزینه‌های زیاد و کارهای موازی هم جلوگیری میشود.