آزاده صالحی: آدم‌ها اصولا به 2 دسته تقسیم می‌شوند؛ یک گروه آنهایی که کتاب می‌خوانند و گروه دیگر افرادی که اوقات فراغت خود را با چیزهایی غیر از کتاب پر‌می‌کنند. طی سال‌های اخیر، مقوله کتاب و کتابخوانی در عرصه فرهنگ پررنگ شده و فعالیت‌های زیادی از سوی سیاستگذاران فرهنگی تا ناشران و کتابفروشان و حتی اهالی قلم برای جلب توجه مخاطبان نسبت به خواندن کتاب صورت گرفته است. برخی معتقدند فرارسیدن نوروز بهترین وقت برای خواندن کتاب است، البته مشروط بر اینکه کتاب خوب در دسترس خوانندگان قرار گیرد. گزارشی که در پی می‌آید ضمن مروری اجمالی بر کتاب‌های پرفروش امسال، پیشنهادی برای ساختن ساعت‌هایی از زندگی با کتاب است که شاید تکرار نشدنی باشد.
آتش به اختیار
کتاب «آتش به اختیار» عنوان تازه‌ترین رمان محمدرضا بایرامی است. این کتاب به تازگی از سوی نشر نیستان وارد بازار کتاب شده است. بایرامی در تازه‌ترین کتاب خود به روایت زندگی عده‌ای سرباز می‌پردازد که بعد از يك عمليات سنگين راه خود را گم كرده‌اند و در پي نجات و پيدا كردن راه هستند اما هرگز راهي پيدا نمي‌شود. تشنگي يك يك آنها را از پا مي‌اندازد و خط محاصره دشمن آنها را تهديد مي‌كند. داستان از ذهن سربازي روايت مي‌شود كه نويسنده‌اي ناكام است و زماني دوست داشته خاطرات با‌شكوه و قديمي اجدادش را بنويسد. بايرامي با كتاب
«كوه مرا صدا زد» از قصه‌هاي ساوالان، توانست جايزه خرس طلايي و جايزه كبراي آبي سوييس و نيز جايزه كتاب سال سوييس را از آن خود كند، اين كتاب همچنين به زبان آلماني ترجمه شده است.
آرام‌بخش می‌خواهم
این کتاب نوشته محمدهاشم اکبریانی و مشتمل بر
17 داستان کوتاه با مضامین اجتماعی است که «سیب‌زمینی و خنده»، «جفت»، «رقص عروس»، «تو از هر مرگی مرگ‌تر بودی»، «وقتی عشق بمیرد» و... برخی از این داستان‌ها به شمار می‌روند. این کتاب را نشر افکار درآورده است.
ماه کامل می‌شود
کسانی که از دهه 70 تا امروز عملکرد زنان نویسنده را در حیطه ادبیات داستانی تا امروز دنبال کرده‌اند و فریبا وفی و آثار او را می‌شناسند، می‌توانند کتاب تازه او یعنی «ماه کامل می‌شود» را از نشر مرکز بخرند. این کتاب به نوعی چهارمین رمان وفی بعد از آثاری چون «پرنده من»، «ترلان» و «رویای تبت» به شمار می‌رود. اگرچه نسبت به این رمان از سوی منتقدان ادبی نقدهای زیادی وارد شده اما می‌توان از این کتاب به عنوان اثری خوشخوان و منحصر به ایام نوروز نام برد.
کارت‌پستال
در حوزه رمان‌نویسی زنان می‌توان به کتاب دیگری اشاره کرد. تازه‌ترین کتاب روح‌انگیز شریفیان با عنوان «کارت‌پستال» می‌تواند هدیه خوبی از سوی طیف کتابخوان به اطرافیانشان باشد. این رمان بعد از انتشار در فهرست پرفروشترین کتاب‌های انتشارات مروارید قرار گرفته است.
علائم حیاتی یک زن
در سال 90 یکی از اتفاقات عجیب در حیطه ادبیات داستانی، انتشار رمان «علائم حياتي يك زن» قلمداد می‌شود. 3 نویسنده زن برای نخستین‌بار به نگارش این رمان پرداخته‌اند که فرزانه كرم‌پور، مهناز رونقي و لادن نيكنام از جمله این نویسندگان بوده‌اند. این کتاب که خواندن آن خالی از لطف نیست به وسیله نشر ققنوس چاپ شده است.
نورالدین پسر ایران
در سال‌های اخیر بعد از رمان «دا» کتاب‌های دیگری چون «بابانظر» و «نورالدین پسر ایران» در ردیف کتاب‌های پرفروش سال 90 قرار گرفته‌اند. داستان «نورالدین پسر ایران» به‌زعم آنهایی که کتاب را خوانده‌اند، گزارشی از یک روایت واقعی است چندان که امتزاج خاطرات تلخ و شیرین نورالدین عافی آذری‌زبان با باریک‌اندیشی نگارنده اثر به دلپذیری کتاب کمک زیادی کرده است. اگرچه برخی درباره کتاب «نورالدین پسر ایران» بر این باورند که فداکاری‌های همسر این رزمنده به آن شکلی که باید در سراسر کتاب تصویر نشده است. با این حال استقبال از این کتاب چنان گسترده بوده که بعد از چندین چاپ، امروز در ردیف کتاب‌های کمیاب از آن یاد می‌شود.
احتمالاً گم شده‌ام
سارا سالار از نویسندگان معاصر نیز با نگارش نخستین رمان خود یعنی «احتمالا گم شده‌ام» در ردیف کتاب‌های پرفروش و پرطرفدار سال 90 قرار دارد. این کتاب با وجود آنکه در سال 88 منتشر شده اما تا امروز توانسته به مدد داشتن نثری خوشخوان و روان 3 بار تجدیدچاپ شود. راوي بي‌نام رمان «احتمالا گم شده‌ام»، زني است که در آستانه ورود به ميانسالي با پرسش‌های زیادی در ذهن خود مواجه می‌شود.
دوباره مارکز
مارکز به هیچ عنوان احتیاجی به معرفی ندارد؛ چه کسی است که او و آثارش را نشناسد؟ کیست که «صدسال تنهایی» او را که امروز به اغلب زبان‌های زنده دنیا ترجمه شده نخوانده باشد؟ کتاب حاضر «از اروپا و آمریکای لاتین» نام دارد که به‌وسیله بهمن فرزانه به فارسی ترجمه شده است. این کتاب گزيده‌اي از نوشته‌ها و مقالات اين نويسنده است كه طيف گسترده‌اي از موضوعات روز را دربر مي‌گيرد. وقوع جنایتی معمایی در شهر رم تا جشنواره سینمایی ونیز و رقابت بازیگران معروف ایتالیایی چون سوفیا لورن و جینا لولوبریجدا از موضوعات این کتاب مارکز هستند. وی علاوه بر دستمایه قرار دادن این موضوعات برای نگارش چنین کتابی، ماجرای سفر خود به مجارستان و روسیه را نیز برای طرفدارانش نقل کرده است. نوشته‌هايي كه در اين مجموعه گرد آمده‌اند هر كدام به يك داستان كوتاه شباهت دارند که در فاصله زمانی سال‌هاي 1955 تا 1960 به وجود آمده‌اند.
غم داشتن یا نداشتن؟
اگر بخواهیم در حوزه ترجمه به آثار منتشر شده امسال اشاره کنیم، بی‌تردید اثر «داشتن و نداشتن» ارنست همینگوی که با ترجمه خجسته کیهان منتشر شده را نمی‌توان از قلم انداخت. اگرچه این کتاب سال‌ها پیش از سوی پرویز داریوش به فارسی برگردانده شده بود اما کیهان مترجم فعلی کتاب معتقد است آثار کلاسیک جهان باید در برهه‌های مختلف زمانی ترجمه شوند تا از یادها نروند. رمان «داشتن و نداشتن» که از سوی انتشارات افق چاپ شده، زندگی ناخدای یک کشتی ماهیگیری را تصویر می‌کند.
وقایع روزانه روسی
آنهایی که رمان ماندگار «خوشه‌های خشم» جان اشتاین‌بک را خوانده‌اند، اگر به نثر و مفاهیمی که این نویسنده برای نگارش در پیش می‌گرفته علاقه‌مند هستند می‌توانند اثر «وقایع روزانه روسی» که اواخر سال 89 از سوی نشر قطره نتشر شده را بخوانند. این کتاب را همایون نوراحمد ترجمه کرده است. جان اشتاین‌بک، نویسنده آمریکایی و برنده جایزه نوبل در مارس 1948 همراه رابرت کاپا، عکاس برای تهیه گزارش عازم شوروی شد. یادداشت‌های وی همان سال در «هرالد تریبون» به چاپ رسید و کتاب وقایع روزانه روسی، رهاورد این سفر در سال‌های دور است و طبعا خواندن این کتاب و پی بردن به وقایع نیم‌قرن پیش شوروی از نگاه یک نویسنده آمریکایی خالی از لطف نخواهد بود.
مجموعه شعر
ایرانیان همیشه دلبستگی عمیقی به شعرهای کلاسیک یا به عبارتی کهن داشته‌اند. این تجربه‌ای ثابت شده است که با وجود انبوهی از مجموعه شعرها و طبع‌آزمایی‌ها در زمینه شعر نو و سپید، همچنان دیوان اشعار حافظ و سعدی و همین‌طور خیام و مولانا در ردیف پرفروشترین کتاب‌ها قرار دارند. هریک از این کتاب‌ها امروز با چاپ و تصحیح‌های مختلف در دسترس مخاطبان قرار دارد. از شعر کهن که بگذریم، امسال شاهد انتشار مجموعه شعرهای تازه‌ای از شاعران معاصر نیز بوده‌ایم.
از ردپای برف تا بلوغ کامل گل سرخ
شعر «ردپای برف تا بلوغ کامل گل سرخ» سروده سیدعلی صالحی بعد از 6 سال انتظار مجوز گرفت و وارد بازار کتاب شد. نشر نگاه این کتاب را که شامل 5 دفتر شعر در فاصله زمانی سال‌های 84-80 است منتشر کرده است. این کتاب بعد از مجموعه شعر «انیس آخر همین هفته می‌آید» تازه‌ترین کتاب سیدعلی صالحی به شمار می‌رود.
چاپ مجدد کتاب «گوشواره عرش»
مجموعه شعرهای آیینی علی موسوی‌گرمارودی با عنوان «گوشواره عرش» توسط انتشارات سوره مهر به چاپ سوم رسیده است. علاوه بر شعرهای آیینی که در این کتاب در مدح حضرت علی(ع) سروده شده، 3 مقاله نیز به قلم گرمارودی گنجانده شده است.
از حفره‌ها تا لیلای بی‌مجنون
همچنین مجموعه شعرهایی چون «من یک پسر بد بودم» از رسول یونان، «سطرها در تاریکی جا عوض می‌کنند» و «حفره‌ها» از گروس عبدالملکیان، «لیلای بی‌مجنون» اثر سیدعلی میرباذل و «برگ‌های بی‌عشوه ختمی» نیز در ردیف پرفروشترین کتاب‌های شعر سالی که گذشت قرار دارند.