گروه سیاسی: دولت آمریکا در اقدامی نادر 11 کشور آسیایی و اروپایی را از تحریمهای اعمال شده علیه ایران مستثنا کرد. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا روز سهشنبه اول فروردین 1391 (20 مارس 2012) با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد 11 کشور ژاپن، بلژیک، انگلیس، جمهوری چک، فرانسه، آلمان، یونان، ایتالیا، هلند، لهستان و اسپانیا را از تحریمهای اقتصادی آمریکا مستثنا کرده است. در این بیانیه ادعا شده این اقدام پس از آن صورت گرفته است که این کشورها واردات نفت از ایران را به طور چشمگیر کاهش دادهاند. این اقدام درست 10 روز قبل از 30 مارس 2012 صورت گرفت، یعنی زمانی که باراک اوباما باید درباره وجود یا عدم وجود نفت کافی در بازار در صورت تحریم نفتی ایران به کنگره گزارش بدهد. به گزارش ایران هستهای، دونا کاساتا در گزارشی برای آسوشیتدپرس از واشنگتن در روز 2 فروردین، از قول مقامهای آمریکایی مینویسد که آنها امیدوارند مستثنا کردن برخی کشورها پیش از اجرای تحریمها، برای دیگر کشورها نیز ایجاد انگیزه خواهد کرد تا خرید نفت از ایران را کاهش دهند. آمریکا انتظار دارد کشورهایی مانند هند و چین هم تا 28 ژوئن خرید نفت از ایران را کاهش بدهند. تحلیلگران و کارشناسان در تهران عقیده دارند اتفاقی که روز 20 مارس درباره مستثنا شدن 10 کشور از تحریمهای اعمال شده علیه ایران رخ داد، اتفاقی بسیار مهم در تاریخ جنگ اقتصادی غرب با ایران و به معنای شکلگیری یک «نقطه بازگشت» در منحنی تاریخی تحریمهاست. به عقیده کارشناسان دلایل واقعی این امر چنین بوده است:
1-
نخستین و مهمترین مساله این است که بدونشک دولت اوباما دنبال راهی بوده است که اندکی به بازار جهانی نفت آرامش بخشیده و جلوی رشد تصاعدی قیمت نفت را بگیرد. از ابتدا هم راهبرد دولت اوباما این بود که فرآیند تحریم نفتی ایران را به گونهای مدیریت کند که بازار جهانی نفت دچار شوک نشود. تحولات ماههای اخیر بویژه شکستن رکورد جهانی قیمت نفت نشان داد کاخ سفید در اجرای این راهبرد ناتوان بوده و به همین دلیل اوباما تصمیم گرفت بخشی از هدفگذاریهای سفت و سخت خود درباره تحریم نفتی ایران را تعدیل کند.
2-
دومین دلیل این است که اوباما به خوبی میدانست اگر راه گریزی برای خود باز نکند بزودی با بنبستی به نام «ضرورت تحریم متحدان» مواجه خواهد شد. به عبارت دیگر، اگر دولت آمریکا این 11 کشور را از تحریمها معاف نمیکرد، به دلیل عدم پایبندی آشکار آنها به این تحریمها بزودی مجبور بود همه آنها را تحریم کند و این هیچ معنایی جز بحرانی شدن روابط آمریکا با بخشی از بزرگترین و مهمترین متحدانش نداشت.
3-
سومین علت احتمالا این است که اساسا ناکارآمدی تحریم نفت و بانک مرکزی به عنوان یک ابزار برای تغییر محاسبات راهبردی ایران درباره برنامه هستهایاش خیلی زود نمایان شده است. اتفاقی که در عمل افتاده این است که این تحریمها به هیچوجه آنگونه که آمریکاییها مایل بودند اجرا نشده اما خسارتها و تبعات منفی آنها بر اقتصاد غرب بسیار فراتر از آن بوده که حتی بدبینترین ناظران غربی پیشبینی میکردند. به عبارت دیگر، تاثیر منفی این تحریمها بر ایران بسیار کمتر و تاثیر منفی آن بر اقتصاد جهانی بسیار بیشتر از آن چیزی بوده است که آمریکاییها در آغاز گمان میکردند. بر این مبنا، این اقدام دولت آمریکا را میتوان آغاز یک تجدیدنظر در استراتژی تحریم دانست که یک بار راه را تا انتها رفته و اکنون که دورنمای بنبست برای آن آشکار شده راهی جز بازگشت به عقب نمیبیند.
عامل گرانی بنزین در آمریکا از زبان اوباما
رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد تنشهای ایجاد شده درباره احتمال آغاز جنگ علیه ایران عامل اصلی افزایش قیمت نفت است. به گزارش رویترز، باراک اوباما تصریح کرد بزرگترین محرک برای افزایش قیمت بنزین احتمالاتی است که درباره احتمال وقوع جنگ در خاورمیانه بیان میشود و برای همین است که سعی داشتیم از حرفهای نامرتبطی که درباره جنگ با ایران زده میشود، بکاهیم. اوباما افزود: شرایط جهانی بویژه صحبت درباره جنگ احتمالی با ایران و افزایش تقاضای خرید نفت از سوی چین و هند قیمت نفت را افزایش داده است و بهترین راه کاهش قیمت نفت در بلندمدت تلاش برای کاهش مصرف انرژی است. بر این اساس، تازهترین نظرسنجیها حاکی از افزایش نارضایتی رایدهندگان آمریکایی در ارتباط با شیوه برخورد دولت باراک اوباما با مساله قیمت نفت است و رقبای انتخاباتی وی از حزب جمهوریخواه نیز حملات لفظی گستردهای را به دولت اوباما آغاز کردهاند. کاخ سفید تلاشهای گستردهای را برای دفاع از سیاستهای انرژی باراک اوباما آغاز کرده که یکی از این تلاشها، کاستن از گمانهزنیها درباره جنگ احتمالی علیه ایران است.