گروه سیاسی: فاصله زمانی میان ساعت 11 صبح روز شنبه 26 فروردین (14 آوریل) به وقت استانبول تا حدود ساعت یک بامداد روز بعد، یک دوره بسیار فشرده از رایزنی دیپلماتیک، تصمیمهای سخت در زمان کوتاه و همچنین طراحیهای مذاکرات آتی بوده است. بر اساس اطلاعات دریافتی از دیپلماتهای مطلع، در ابتدا دور اول مذاکرات میان تیم ایران و گروه 1+5 ساعت 11 به وقت استانبول (12:30 به وقت تهران) آغاز شد و تا حدود ساعت 2 بعدازظهر ادامه داشت. در این دور، گروه 1+5 تلاش کرد اولا خود را متحد نشان بدهد، ثانیا روحیهای مثبت از خود به نمایش گذاشت به این معنا که علاقهای به طرح مسائل اختلافی ندارد و ثالثا از طرح درخواستهای مشخص از ایران – که رسانههای غربی در روزهای قبل از مذاکرات وعده طرح قطعی آن را داده بودند- خودداری کرد. همچنین در این دور همه اعضای گروه 1+5 از جمله نماینده آمریکا به سخنرانی پرداختند. ظاهرا فصل مشترک دیدگاههای 1+5 در این دور از مذاکرات این بوده که باید یک روند مستمر شروع شود که فرمول گامهای متقابل بر آن حاکم باشد. سعید جلیلی، رئیس تیم ایرانی هم در این دور دیدگاههای خود را به طور مبسوط و شفاف بیان کرد. وی در این دور خواستار انجام اقدامات اعتمادساز از جانب 1+5 برای احیای اعتماد ایران شد و همچنین تاکید کرد 1+5 باید به همکاریهای سخاوتمندانهای که تاكنون ایران با آژانس کرده پاسخ بدهد. جلیلی همچنین گفت: هدف نهایی مذاکرات باید تثبیت حقوق هستهای ایران باشد. پس از اتمام دور اول، سرگئی ریابکوف، نماینده روسیه حدود ساعت 15:30 به وقت استانبول در محل اقامت تیم ایران در سالن لطفی کردار به دیدار دوجانبه با دكتر جليلي آمد. ریابکوف در این دیدار تاکید کرد کشورش حامی این ایده است که باید درنهایت تحریمها علیه ایران لغو شود. در همین زمان بود که پیغامهای مکرر طرف آمریکایی برای دیدار با جلیلی از کانالهای مختلف به سمت هیات ایران سرازیر شد و تقریبا تا آخرین ساعات شب ادامه داشت. ایران به هیچکدام از این درخواستها اعتنا نکرد. پس از این دیدار جلیلی و چند تن از اعضای تیم مذاکرهکننده ایران و احمد داووداوغلو دیدار كردند. داووداوغلو در این دیدار تاکید کرد آماده است هر نوع کمکی برای حصول توافق در این مذاکرات را انجام بدهد. سپس دیدار دوجانبه کاترین اشتون با جلیلی انجام شد. اشتون در این دیدار دوجانبه علاوه بر آنکه رئیس تیم مذاکرهکننده 1+5 بود، به عنوان نماینده 3 کشور اروپایی (Eu3) نیز حاضر شده بود. این دیدار حدود یک ساعت و نیم طول کشید و در آن اشتون با طرح این مساله از جانب طرف ایرانی مواجه شد که برای آغاز فرآیند گامهای متقابل ایران چه توقعی از غرب دارد. مسؤول مذاکرهکنندگان 1+5 پس از شنیدن سخنان صریح جلیلی در این دیدار اعلام کرد اختیارات کافی برای ادامه بحث ندارد و باید با اعضای 1+5 مشورت کند. پس از آن هیات ایرانی به مشورتهای داخلی و تدوین پیشنهادهای نهایی خود پرداخت و در حالی که تیم 1+5 زمان زیادی را در راهرو معطل مانده بود، با آرامش نماز مغرب و عشاء را اقامه کرد. پس از این مرحله بود که دور دوم مذاکرات آغاز شد. در این دور که بسیار کوتاه بود، دوطرف توانستند بر سر ایدهها و چارچوبهایی کلی توافق کنند که تفصیل آن هم در بیانیه کاترین اشتون و هم در مصاحبه مطبوعاتی دکتر جلیلی بیان شد. مهمترین این توافقات این بود که ایران و 1+5 روز 3 خرداد (23 مه) در بغداد با دستور کار «تدوین یک مدالیته جامع» مذاکره خواهند کرد. بنا شد علی باقری و هلگا اشمیت، معاونان جلیلی و اشتون طی هفتههای آینده مذاکرات کارشناسی در این باره را برگزار کنند. جلیلی سپس یک دیدار خداحافظی کوتاه با احمد داووداوغلو برگزار کرد و بعد از آن تا پاسی از شب به گفتوگو با رسانههایی مانند CNN، کریستین ساینسمانیتور و آسوشیتدپرس پرداخت.
مشاور ارشد اوباما در استانبول چه میکرد؟
منابع دیپلماتیک میگویند گری سیمور، مشاور ارشد کاخسفید در امور مربوط به برنامه هستهای ایران در نشست استانبول- 2 حضور داشته است. در حالی که همه هیاتهای مذاکرهکننده 1+5 در سطح معاون وزیر خارجه در نشست استانبول شرکت کرده بودند، حضور گری سیمور، مشاور ارشد باراک اوباما در هیات آمریکا موجب شده بود عملا هیات آمریکایی یک سطح بالاتر از بقیه هیاتها در مذاکرات حاضر شود. ریاست هیات آمریکایی در ظاهر با خانم وندی شرمن، معاون وزير خارجه آمریکا بود اما با حضور گری سیمور عملا وی هدایت این تیم را در پشت پرده برعهده داشت. دیپلماتها ضمن تایید قطعی حضور سیمور در این دور از مذاکرات میگویند وی بشدت از اینکه در مقابل دوربین رسانهها ظاهر شود اجتناب داشته است. سیمور دیدگاههای تندی در مقابل ایران دارد اما در این مذاکرات هیچ تلاشی برای رادیکال کردن فضای مذاکرات از خود نشان نداد. به عقیده کارشناسان، حضور سیمور در این دور از مذاکرات 2 معنای روشن دارد:
1-
آمریکا میخواسته نشان بدهد اهمیتی فوقالعاده و بالاتر از دیگران برای این مذاکرات قائل است.
2- آمریکا تلاش داشته بگوید اختلافها میان کاخسفید و وزارت خارجه درباره برنامه هستهای ایران کاهش یافته است.