یکی از ظهورات نفس که خطر بسیار بزرگی در سر راه انسان است و او را از اهداف الهی باز‌می‌دارد و موجب تثبیت نفسانیت در فرد و اجتماع می‌شود، پدیده مذموم «اشرافی‌گرایی و تجمل‌گرایی» است. اشرافی‌گرایی با مال‌دوستی متفاوت است، زیرا مال‌دوستی ویژگی غنی و فقیر است اما اشرافی‌گرایی مختص ثروتمندان، مرفهان و قدرتمندان است؛ آدم‌هایی که دارای ضعف نفسانی هستند، به سمت اشرافي‌گرى، تجمل، انباشت ثروت و سوءاستفاده اقتصادى گرایش پیدا می‌کنند. به این دلیل همگان باید مراقب باشند، هم مسؤولان نظام که در معرض قدرت و سوءاستفاده از آن و انباشت ثروت هستند و هم آحاد ملت که اگر به این بیماری مبتلا شوند، بنیان جامعه از بین می‌رود. این تذکر را هم لازم می‌دانم که اشرافی‌گرایی با داشتن سرمایه و ثروتمندی متفاوت است، زیرا سرمایه‌ای که از راه حلال و با تلاش و کار مستمر به دست بیاید و در راه حلال و آبادی زمین و جامعه به کار رود و ثروت جامعه را بیفزاید، نه‌تنها مذموم نیست، بلکه ممدوح است. آنچه مذموم است، فاصله ميان 2 قشر فقير و غنى و ایجاد دره عميق و شكاف میان این دو قشر است به گونه‌ای که عده‌اى دچار فقر و تنگدستى و تيره‌روزى باشند و اوليات زندگى به دست آنها نرسد و عده‌اى ثروت‌هاى افسانه‌اى درست كنند. اشرافی‌گرایی بیماری‌ای است که در هر کسی و در هر جامعه‌ای رواج یابد، بسيارى از خصلت‌های پسنديده را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهد و كم‌كم ضعيف و در نهایت نابود می‌کند. در روایت است که از پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم پرسیده شد بدترین امت شما چه کسانی هستند؟ ایشان پاسخ دادند: «اغنیا و ثروتمندان». [جامع السعادات، 2/36] باز تاکید می‌کنم که نفس ثروتمندی بد نیست، زیرا ثروت مایه حیات جامعه است، بلکه آنچه بد است، روحیه اشرافی‌گرایی و تکاثری است که انسان را به جمع‌آوری مال و مشغول شدن به آن وامی‌دارد تا جایی که موجب طغیان و بهره‌کشی از مردم و فخرفروشی و همه چیزها را برای خودخواستن می‌شود و این روحیه از ظهورات نفس است. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم به ابوذر فرمودند: «يا اباذر! سيكون ناس من أمتي يولدون في النّعيم و يعذّون به، همّتهم ألوان الطّعام و الشّراب، و يمدحون بالقول، أولئك شرار امتي؛ ابوذر! در ميان امت من كسانى خواهند بود كه در ناز و نعمت به دنيا مىآيند و از آن پرورده مىشوند؛ همت ايشان مصروف خوراك‌ها و آشاميدني‌هاى رنگارنگ است، (چاپلوسان و طمعورزان) آنان را مدح مىگويند؛ اينان اشرار امت هستند». [الحیاهًْ، 3/381] و این ویژگی اشرافی‌گرایی و تجمل‌گرایی است که باید از آن برحذر بود تا هم خود ما در دنیا راحت و در آخرت سعادتمند باشیم و هم دولت و جامعه ما به سمت دولت و جامعه اسلامی سوق داده شود.