ثمانه اکوان: دور تازه گفتوگوهای گروه 1+5 با تهران، با استقبال نمایندگان کنگره آمریکا روبه‌رو شده است. کارشناسان مسائل سیاسی در آمریکا به خوبی می‌دانند دور جدید گفتوگوها در بغداد به دور تازه امتیازدهی کشورهای غربی به ایران تبدیل خواهد شد. به گزارش «وطن‌امروز»، نشریه داخلی کنگره آمریکا در گزارشی از گفتوگوهای کشورهای غربی با ایران در اجلاس استانبول از ضرورت امتیازدهی به تهران در مذاکرات نوشته و صراحتا عنوان کرده است به دلیل اینکه مدرکی دال بر غیر‌صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران وجود ندارد، وقت آن رسیده که آمریکا و متحدانش با واقعیات موجود در پرونده هسته‌ای ايران آشنا شده و از میزان فشارها بر تهران کم کنند. در گزارش نشریه هیل آمده است: دور جدید مذاکرات ایران با گروه 1+5 در مقایسه با تلاش‌های بی‌نتیجه قبلی با پیشرفتی نسبی به پایان رسید. ایالات متحده و متحدان غربی‌اش برای اطمینان یافتن از اینکه روند دیپلماتیک در برخورد با این پرونده جنجالی طی می‌شود، با برگزاری نشست بعدی در بغداد که قرار است 23 مه برگزار شود، موافقت کرده‌اند. در این میان فشارها بر ایران نیز ادامه می‌یابد تا انگیزه دولت ايران برای مصالحه با غرب در این زمینه بیشتر شود. حوادث در چرخشی امیدوارکننده نشان می‌دهد که ایران دیگر پیش‌شرط‌های قبلی برای آغاز مذاکرات را مطرح نکرده و همانطور که علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران اعلام کرده است «اگر حسن‌نیت وجود داشته باشد، می‌توانیم به راحتی این فرآیند را طی کرده و تمام مسائل را به آسانی حل و فصل کنیم.» گرچه مشخص نیست منظور او از حسن‌نیت در مذاکرات چه بوده است اما 6 قدرت جهانی اعتقاد دارند ایران باید بیش از این به سمت جلب اعتماد عمومی کشورها در راستای پرونده هسته‌ای‌اش برود. از سوی دیگر اگر قرار باشد راه حلی به دست آید، هر دو طرف باید با یکدیگر به توافق برسند و این مساله در نهایت نمی‌تواند بدون نتیجه پایان یابد. در این مرحله کارشناسان 2 طرف با مجموعه‌ای از اقدامات تعیین شده و مشخص به جلسات می‌روند. برای ایالات متحده جلوگیری از انباشت اورانیوم غنی‌شده در ایران از اولویت‌های اصلی است و در همین مراحل اولیه باید برای ایجاد اعتماد متقابل تکلیف این اورانیوم‌ها مشخص شود اما از دیدگاه ایران باید برخی اقدامات تشویقی نیز در این برنامه گنجانده شود. اقداماتی که ممکن است از تامین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران آغاز شده و به برداشتن تعدادی از تحریم‌ها برسد اما در هر صورت باز نگه داشتن این پنجره دیپلماتیک در حال حاضر مهم‌ترین اقدام در برخورد با ایران است. در ادامه این گزارش آمده است: در پایان مذاکرات در استانبول اوباما اظهار داشت: «لحظه‌ها با شتاب می‌گذرند و من به صورت شفاف هم به ایران و هم به شرکای مذاکره‌کننده‌مان گفته‌ام ما این گفتوگوها را تنها برای این انجام نمی‌دهیم که به ایران زمان بدهیم و باعث شویم ایران در این میانه زمان بخرد.» اما باید به یاد داشته باشیم که روند دیپلماتیک نیز یک شبه طی نمی‌شود و به منظور رسیدن به توافق، دو طرف باید به گفتوگوها و موارد توافق پایبند بمانند. بعضی علائم در این گفتوگوها دیده شده است که نشانه‌ای بر امیدوارکننده بودن روند مذاکرات است. کاترین اشتون، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپايي در این باره گفته است: «ما در حال حاضر خواهان حرکت به سمت فرآیند مداوم گفتوگوهای جدی هستیم که بتوانیم گام‌های عملی و جدی‌ای برای برقراری اعتماد میان ایران و کشورهای غربی برداریم». وی در ادامه افزود: «این گفتوگوها می‌تواند به صورت گام به گام و عمل متقابل پیش برود.» این نگرش مثبت همیشه پس از گفت‌و‌گو با ایران وجود نداشته است و نشان می‌دهد جامعه بین‌المللی ممکن است در صورتی که ایران نگرانی‌ها پیرامون فعالیت هسته‌ای‌اش را برطرف سازد، سعی کند به ایران امتیازات جدی‌تری بدهد. در این مقاله همچنین به گزارش‌های سازمان‌های اطلاعاتی غرب از فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان نیز اشاره شده و آمده است: «مساله مهم در این گفتوگوها، زمان است. کارشناسان همچنان مشغول ارزیابی فعالیت‌ها و توانمندی‌های ایران هستند و اعتقاد دارند در شرایط مطلوب، ایران حداقل یک سال برای آزمایش سلاح هسته‌ای زمان نیاز دارد و برای نهایی کردن اقداماتش به زمانی چند برابر این مدت نیاز دارد. مقامات اطلاعاتی ایالات متحده و اروپا اما اعتقاد دارند اگرچه ایران به توانمندی‌های هسته‌ای دست پیدا کرده است اما هیچ مدرکی وجود ندارد که ثابت کند تهران تصمیم به ساخت سلاح هسته‌ای گرفته است. در پایان این مطلب اما به نمایندگان کنگره توصیه شده است: باید به یاد داشته باشیم روش دیپلماتیک، روشی زمان‌بر است و درباره ایران، زمان زیادی پیش‌روی جامعه جهانی وجود دارد. اقدامات انجام شده توسط ایالات متحده و متحدان آن برای دنبال کردن راه‌حل دیپلماتیک اقدامی قابل تقدیر است. جامعه جهانی باید با حرکت رو به جلو و مفید به سمت توافق نهایی با ایران برود. این بهترین راه برای مقابله با پتانسیل‌های ناخواسته ایران هسته‌ای است. مقاله مندرج در نشریه داخلی کنگره آمریکا نخستین مطلب درباره به رسمیت شناخته شدن حقوق هسته‌ای ایران در اجلاس استانبول نبوده است و به نظر می‌رسد در ادامه مذاکرات در بغداد بیش از پیش به این مساله رسیدگی شود. معاون وزیر خارجه روسیه نیز با مثبت خواندن نتایج نشست ایران و گروه 1+5 در استانبول گفت: «در این نشست حق ایران در استفاده از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای به رسمیت شناخته شد». سرگئی ریابکوف، نماینده ارشد روسیه در مذاکرات ایران و 1+5 افزود: «مذاکرات استانبول بستر لازم را برای حرکت فعال‌تر در حل دیپلماتیک مسائل باقیمانده برنامه هسته‌ای ایران فراهم کرد». وی گفت: «مذاکرات استانبول جهشی جدی برای ادامه کار در آینده درباره پرونده هسته‌ای ایران بود». معاون وزیر خارجه روسیه با اشاره به مخالفت کشورش با تحریم‌های آمریکا درباره ایران اظهار داشت: «از تاثیر منفی تحریم‌های آمریکا درباره ایران آگاه هستیم و چند بار نیز بشدت از آن انتقاد کرده‌ایم». ریابکوف گفت: «مذاکرات ایران و گروه 1+5 از مرحله لفاظی و حرف عبور کرده و وارد مرحله جدیدی شده است که هدف آن اعتمادسازی و رفع نگرانی درباره جنبه نظامی برنامه هسته‌ای ایران است». معاون وزیر خارجه روسیه در ادامه سخنان خود گفت: «مسکو با تهران و واشنگتن برای حل و فصل دیپلماتیک مساله برنامه هسته‌ای ایران همکاری می‌کند». مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای روسیه درباره نگرانی برخی‌ها به دلیل غنی‌سازی اورانیوم در ایران با غنای 20 درصد اظهار داشت: «این میزان از غنی‌سازی از نظر رسمی رقم بالایی نیست». وی افزود: «ایران برای رفع نیازهای پزشکی و درمانی و تولید ایزوتوپ‌های پزشکی و درمان بیماری‌های خاص اورانیوم را تا غنای 20 درصد غنی‌سازی می‌کند». ریابکوف گفت: «البته برخی نگرانند که غنی‌سازی اورانیوم می‌تواند کاربرد دوگانه داشته باشد و با افزایش درصد غنی‌سازی، مواد انفجاری هسته‌ای تولید شود».
تنها بازنده مذاکرات استانبول، اسرائیل بود
روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی اذعان کرد هم ایران و هم 6 کشور از مذاکرات با پیروزی خارج شده‌اند و تنها طرف بازنده، رژیم صهیونیستی بوده است.در این گزارش آمده است: «شاید اکنون که این دور گفتوگوها به پایان رسیده بتوان اعلام نظر کرد اتفاقی که در استانبول افتاد به مثابه یک بازی فوتبال بود که در آن هر 2 تیم به دنبال آن بودند که طوری بازی کنند که نتیجه بازی مساوی شود تا هردو به مرحله بعدی مسابقات راه یابند. شاید برای ناظران تماشای چنین نشست‌هایی ملال‌آور باشد اما دست‌کم درباره این دور گفتوگوها نتیجه حاصل شده بسیار موثر بوده است. تنها طرفی که بازنده این ماجراست «غایبان میدان» هستند. 6 کشور شرکت‌کننده و ایران با حضور در نشست استانبول آزادی عمل اسرائیل را محدود کردند و تا زمانی که گفتوگوها در جریان است تهاجم نظامی نیز در کار نخواهد بود».